Toplam 19,535 Hadis
Konular

Yalan Söylemenin Caiz Olduğu Yerler Kategorisi

Esma binti Yezid (r.anha)'den nakledildiğine göre dedi ki: Rasülullah (sallallahu aleyhi vesellem)'i işittim insanlara hitab ederek şöyle buyuruyordu:

#11,206 أَيُّهَا النَّاسُ، مَا يَحْمِلُكُمْ عَلَى أَنْ تَتَابَعُوا فِي الْكَذِبِ، كَمَا يَتَتَابَعُ الْفَرَاشُ فِي النَّارِ؟ كُلُّ الْكَذِبِ يُكْتَبُ عَلَى ابْنِ آدَمَ إِلَّا ثَلَاثَ خِصَالٍ: رَجُلٌ كَذَبَ عَلَى امْرَأَتِهِ لِيُرْضِيَهَا، أَوْ رَجُلٌ كَذَبَ فِي خَدِيعَةِ حَرْبٍ، أَوْ رَجُلٌ كَذَبَ بَيْنَ امْرَأَيْنِ مُسْلِمَيْنِ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمَا
"Ey insanlar! Sizi, kelebeklerin ateşe üşüştük/eri gibi yalana üşüşmeye iten sebep nedir" diye buyururken işitmiş. "Şu üç türü dışında bütün yalanlar Adem oğlunun üzerine yazılır: Kişinin hanımının gönlünü almak için yalan söylemesi, iki kişinin arasını düzeltmek için yalan söylemesi ve· bir de savaş taktiği/harp hilesi olarak yalan söylemesi."

Ahmed, Müsned Hn: 27022; İbn Vehb, El Camiu fil Hadis Hn: 532; Taberani, Mucemül Kebir Hn: 419-421-421; Beyhaki, Şuabul İman Hn: 4796; Taberi, Tehzibül Eser Hn: 210; Ebu Naim, Hilyetül Evliya Hn: 13309; Es Samtü ve Edebül Lisan Hn: 501; El Kamil fi Zuafaur Rical Hn: 111:1, Haraiti Müsevil Ahlak Hn: 161 ve diğerleri. Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 614. Hadisi Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup senedinde yer alan Şehr b, Havşeb ihtilaflı bir ravidir. Garib Osman der ki: Hadisin baş kısmını haraiti gibi bazı muhaddisler de muhtasar olarak rivayet etmişlerdir. Hadis Merfu hasen ve ravi sayısı açısından gariptir.

Süveyd İbnu Hanzala radıyallahu anh anlatıyor:

#1,233 َرَجْنَا نُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ وَمَعَنَا وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ، فَأَخَذَهُ عَدُوٌّ لَهُ، فَتَحَرَّجَ الْقَوْمُ أَنْ يَحْلِفُوا، وَحَلَفْتُ أَنَّهُ أَخِي، فَخَلَّى سَبِيلَهُ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّ الْقَوْمَ تَحَرَّجُوا أَنْ يَحْلِفُوا، وَحَلَفْتُ أَنَّهُ أَخِي، قَالَ: صَدَقْتَ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ
"Resulullah (aleyhissalatu vesselam)'a gitmek üzere yola çıkmıştık. Beraberimizde Vail İbnu Hucr radıyallahu anh da vardı. Yolda onu, bir düşmanı yakaladı. Herkesi yemin etmeye zorladılar. Ben, "o, kardeşimdir" diye yemin ettim. Bunun üzerine onu serbest bıraktılar. Resulullah'a gelince olup biteni anlattım. "(Önümüzü kesen) grup herkesi yemine zorladı, ben de onun kardeşim olduğuna yemin ettim" dedim. "Doğru söylemişsin, Müslüman Müslümanın kardeşidir!" buyurdular."

Ebu Davud, Eyman 8 Hn: 3256; İbnu Mace, Kefarat 14 Hn: 2119; Ahmed, Müsned Hn: 16285; Hakim, Müstedrek Hn: 7888; İbn Ebi Şeybe, Müsned Hn: 569 ve diğerleri.

Ümmü Gülsüm binti Ukbe r.a. dedi ki: Rasülullah (s.a.v.)’den işittim şöyle diyordu:

#684 لَيْسَ بِالْكَاذِبِ مَنْ أَصْلَحَ بَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ خَيْرًا أَوْ نَمَى خَيْرًا
“İnsanların arasını bulmak için hayırlı sözler söyleyerek olup bitenlerin hayırlı yönlerini ortaya koyarak insanları barıştıran kimse yalancı değildir.”

Müslim, Birr ve Sıla: 27; Tirmizi, Birr ve Sıla 26 Hn 1938; Ebu Davud, Edeb: 79 ve diğerleri. Tirmizi: Bu hadis hasen sahihtir.

Ebu Tufeyl r.a'dan rivate göre Rasülullah s.a.v. şöyle buyurmuş:

#107 أَلا إِنَّهُ لا يَصْلُحُ الْكَذِبُ إِلا فِي إِحْدَى ثَلاثٍ: رَجُلٍ كَذَبَ امْرَأَتَهُ لِيَسْتَصْلِحَ خُلُقَهَا، وَرَجُلٍ كَذَبَ لِيُصْلِحَ بَيْنَ امْرَأَيْنِ مُسْلِمَيْنِ، وَرَجُلٍ كَذَبَ فِي خَدِيعَةِ حَرْبٍ، إِنَّ الْحَرْبَ خُدْعَةٌ
"Uyanık olun bilin ki şu üç yerden başka bir yerde yalan söylemek yoktur. Adamın hanımıyla arasını düzeltebilmek için, iki kişinin arasını bulmak için, birde savaşta (taktik) hile için çünkü savaş hiledir (hile yapılarak kazanılır).

Tahavi, Müşkilil Eser Hn: 2914

Nevvas bin Seman r.a'dan rivayet edildiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi veseîlem şöyle buyurmuş

#106 لَا يَصْلُحُ الْكَذِبُ إِلَّا فِي ثَلَاثَةٍ: يَكْذِبُ فِي الْحَرْبِ، وَالْحَرْبُ خَدْعَةٌ، وَالرَّجُلُ يَكْذِبُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمَا، وَالرَّجُلُ يَكْذِبُ عَلَى امْرَأَتِهِ لِيُرْضِيَهَا
"Yalan sadece üç şahıs için mümkündür: Savaşta yalan söyleyen kimse, ki savaş hiledir; aralarını bulmak için iki kişi arasında yalan söyleyen kişi ve razı etmek üzere bir kadına yalan söyleyen kişi"

İbn Arabi, Mucem Hn: 1624 ve diğerleri.

Esma Bintu Yezid (radıyallahu anhâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:

#101 أَيُّهَا النَّاسُ، مَا يَحْمِلُكُمْ عَلَى أَنْ تَتَابَعُوا فِي الْكَذِبِ، كَمَا يَتَتَابَعُ الْفَرَاشُ فِي النَّارِ؟ كُلُّ الْكَذِبِ يُكْتَبُ عَلَى ابْنِ آدَمَ إِلَّا ثَلَاثَ خِصَالٍ: رَجُلٌ كَذَبَ عَلَى امْرَأَتِهِ لِيُرْضِيَهَا، أَوْ رَجُلٌ كَذَبَ فِي خَدِيعَةِ حَرْبٍ، أَوْ رَجُلٌ كَذَبَ بَيْنَ امْرَأَيْنِ مُسْلِمَيْنِ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمَا
"Ey insanlar! Pervanenin ateşe atılması gibi sizi yalanın peşine düşmeye sevkeden şey nedir? Halbuki, üç yer hariç yalanın her çeşidi ademoğluna haramdır: Bu üç yere gelince: 1) Erkeğin, rızasını sağlamak için hanımına yalanı, 2) Harpte söylenecek yalan. Çünkü harp bir hileden ibarettir. 3) İki Müslümanın arasında sulhü sağlamak kasdıyla söylenen yalan."

Tirmizî, Birr 26, Hn: 1938; Ahmed, Müsned Hn: 27022; Taberani, Mucemül Kebir Hn: 421, Ebu Naim, Hilyetül Evliya Hn: 13309 ve diğerleri.