Toplam 22,921 Hadis
Konular

Alimin Hakkını Bilmek Kategorisi

Yine İbn Abbas'dan şu sözü nakledilmiştir:

#11,741 هَلْ تَدْرُونَ مَا ذَهَابُ الْعِلْمِ؟ هُوَ ذَهَابُ الْعُلَمَاءِ مِنَ الْأَرْضِ
"İlmin yok olup gitmesi ne demektir? Bilir misiniz? Ulemanın yeryüzünden gitmesi demektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 992. Heysemi: Bunu Ahmed b. Hanbel, Seele (Mearic) süresinde gelecek bir hadis içerisinde rivayet etmiş olup senedinde yer alan Kabüs'la ihticac konusu ihtilaflıdır. 1 Konuyla ilgili İbn Mes'üd hadisi Feraiz bahsinde gelecektir. ı A nüshasının hamişinde şu bilgi yer almıştır:

Said b. el-Müseyyeb demiştir ki:

#11,740 شَهِدْتُ جِنَازَةَ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، فَلَمَّا دُفِنَ فِي قَبْرِهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ: يَا هَؤُلَاءِ، مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَعْلَمَ كَيْفَ ذَهَابُ الْعِلْمِ فَهَكَذَا ذَهَابُ الْعِلْمِ. أَيْمُ اللَّهِ، لَقَدْ ذَهَبَ الْيَوْمَ عِلْمٌ كَثِيرٌ. قَالَ سَعِيدٌ: وَالْقَائِلُ: لَقَدْ ذَهَبَ الْيَوْمَ عِلْمٌ كَثِيرٌ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ
Zeyd b. Sabit'in cenazesine katıldım. Kabrine defnedildiği zaman İbn Abbas: "Ey ilmin nasıl yok olup gittiğini öğrenmek isteyenler! İşte ilmin yok olup gitmesi böyle olur. Allah'a yemin ederim ki, bugün hakikaten çok ilim gitmiştir" dedi.
Said b. el-Müseyyeb demiştir ki: "Bugün hakikaten çok ilim gitmiştir"
sözünü söyleyen İbn Abbas' dır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 991 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan Ali b. Zeyd b. Ced'an zayıftır.

Abdullah-İbn Mesud:

#11,739 تَدْرُونَ كَيْفَ يَنْقُصُ الْإِسْلَامُ؟ قَالُوا: كَمَا يَنْقُصُ صَبْغُ الثَّوْبِ، وَكَمَا يَنْقُصُ سِمَنُ الدَّابَّةِ، وَكَمَا يَنْقُصُ الدِّرْهَمُ مِنْ طُولِ الْخِبَاءِ. قَالَ: إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْهُ، وَأَكْبَرُ مِنْ ذَلِكَ مَوْتُ أَوْ ذَهَابُ الْعُلَمَاءِ
"İslam nasıl eksilir? Bilir misiniz?" dedi. "Elbisenin boyasının eksildiği, binek hayvanının yağının eksildiği ve
üzerinden uzun sürenin geçmesiyle dirhemin eksildiği gibi (eksilir)" "dediler. Bunun üzerine İbn mes'ud: "Kuşkusuz bu, onun kendisinden kaynaklanır. Ama bundan daha fazlası/kötüsü, ulemanın ölümü veya
gitmesidir" dedi

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 990. Heysemi: Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kabul edilmişlerdir.

Ebu Hureyre'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,737 تَكْثُرُ الْفِتَنُ، وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ، وَيُرْفَعُ الْعِلْمُ "، فَلَمَّا سَمِعَ عُمَرُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ: " يُرْفَعُ الْعِلْمُ " - قَالَ عُمَرُ: أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ يُنْزَعُ مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ، وَلَكِنْ تَذْهَبُ الْعُلَمَاءُ
"Fitneler çoğalacak, here (kargaşa) artacak ve ilim kaldırılacak"
buyurmuştur. Hz. Ömer, Ebu Hureyre'nin "İlim kaldırılacaktır" sözünü işitince, "Bundan maksat, ilim insanların kalplerinden sökülüp alınmayacaktır. Ama alimler ölüp gideceklerdir" diye açıklama yaptı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 988 *Bunu Ahmed b. Hanbel ve Bezzar rivayet etmiştir. Hadis, Ömer'in sözü hariç Sahih- i BuhıM'de geçmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler.

Enes b. Malik'in bildirdiğine göre Peygamber (sallallahualeylıivesellem):

#11,736 إِنَّ مَثَلَ الْعُلَمَاءِ كَمَثَلِ النُّجُومِ فِي السَّمَاءِ، يُهْتَدَى بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ، فَإِذَا انْطَمَسَتِ النُّجُومُ أَوْشَكَ أَنْ يَضِلَّ الْهُدَاةُ
"Yeryüzünde alimler, karaların ve denizlerin karanlıklarında yön gösteren gökteki yıldızlar gibidirler. Yıldızlar battığında, çok geçmez rehberler yollarını şaşırırlar" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 987 *Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiştir ki, Alim ve Öğrencinin Fazileti'ne dair bahiste (no. 489) geçmişti.

Ebu'd-Derda demiştir ki:

#11,735
Resulullah'ı (sallallahualeyhivesellem): "Alimin ölümü onarılmaz bir yara, kapatılmaz bir delik ve batan bir yıldızdır. Bir kabilenin ölümü bir alimin ölümünden daha hafiftir" buyururken işittim.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 986 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-kebfr'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan Osman b. Eymen'i zikredeni görmedim.

Safvan b. Assal anlatmaktadır: Resullullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,734 حَضَّ رَسُولُ اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - عَلَى طَلَبِ الْعِلْمِ قَبْلَ ذَهَابِهِ، فَقَالَ رَجُلٌ: كَيْفَ يَذْهَبُ وَقَدْ تَعَلَّمْنَاهُ وَعَلَّمْنَاهُ أَبْنَاءَنَا؟ فَغَضِبَ. قَالَ: " أَوَلَيْسَ التَّوْرَاةُ وَالْإِنْجِيلُ فِي يَدِ أَهْلِ الْكِتَابِ؟ فَهَلْ أَغْنَى عَنْهُمْ شَيْئًا
İlim kaldırılmadan önce onu elde etmeye teşvik etti. Bir adam: "İlim
nasıl kaybolur ki, biz onu öğrendik. Onu çocuklarımıza öğrettik" deyince Allah Resullü (sallallahu aleyhi vesellem) buna kızdı ve: "Tevrat ve İncil, ehl-i kitabın elinde değil midir? Ama bunun onlara bir faydası oldu mu?" diye çıkışlı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 985. Heysemi: Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan Mesleme b. Ali el-Huşeni zayıftır.

Hz. Aişe, Resulullah'tan (sallallahu aleyhi veselleın) şöyle dediğini nakletmiştir:

#11,733
"Alimin ölümü, İslam'da açılmış bir deliktir ve gece ile gündüz birbirini takip ettikçe bu delik kapanmaz."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 984 *Bunu Bezzar rivayet etmiştir. Hadisi Zühri'den nakleden Muhammed b. Abdülmelik hakkında Bezzar: "Mütabaat yapılmayacak hadisler nakletmektedir. Bu da o hadislerinden biridir" açıklamasını yapmıştır. ¹ ¹ Heysem! (no. 509) "Muhammed b. Abdülmelik hadis uydurucunun tekidir" demiştir.

Aişe'nin bildirdiğine göre Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#11,732
"Muhakkak ki yüce Allah ilmi insanlara verdikten sonra onu onlardan çekip almak suretiyle almaz. Fakat alimlerin canını alır. Her bir alim gittiğinde onunla birlikte bir parça ilim de gider. Sonunda bilmeyenler kalır ve onlar da hem kendileri sapıtırlar, hem de başkalarını saptırırlar"

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 983 *Bunu Bezzar rivayet etmiş olup senedinde yer alan Leys'in katibi Abdullah b. Salih zayıf olmakla birlikte Abdülmelik b. Şuayb b. Leys kendisini güvenilir olarak değerlendirmiştir. ¹ el-Acurri'nin Ahlıiku 'l-ulemıl'sında (no. 20) Abdullah b. Salih'e mütabaat edilmiştir. (Cevıimiu kelim)

Ebu Said el-Hudri'nin naklettiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,731
"Allah alimlerin ruhunu kabzeder. Onlarla birlikte ilmi de alır. Sonra bir takım türedi kişiler zuhur eder ve develerin birbiri üzerine atladığı gibi birbirleri üzerine atılırlar. Aralarında tecrübeli/yaşlı olan zayıf görülür" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 982 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiştir. Bunu babasından nakleden Haccac b. Rişdeyn b. Sa'd'ı İbn Adi zayıf görürken, kimse de kendisini güvenilir olarak değerlendirmemiştir. Babasıyla ihticac konusu ise tartışmalıdır. Çoğunluk zayıf olduğu görüşündedir.

Ebu Hureyre'nin naklettiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,730
"Şüphesiz ki Allah ilmi -size verdikten sonra, onu- sizden çekip almaz. Fakat alimlerin ruhlarını, ilimleriyle birlikte kabzeder ve geride cahiller kalır. İnsanlar onlara soru sorarlar ve onlar da (bilgisizce) fetva verirler, böylece hem kendileri sapıtır, hem de başkalarını saptırırlar."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 981 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup senedinde yer alan, Leys'in katibi Abdullah b. Salih güvenilir görülmekle birlikte, zayıftır

Ebu Hureyre'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#11,729
"Kuşkusuz ki Allah ilmi insanlardan çekip almak suretiyle almaz. Fakat [ilmi] alimlerin ruhunu kabzetmek suretiyle alır. Alimler gidince, insanlar kendilerine bir takım başlar/Uderler edinip, onlara soru sorarlar. Onlar da bilgisizce fetva verirler. Böylece hem kendileri doğru yoldan saparlar, hem de insanları saptırırlar."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 980 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup. Senedinde yer alan Ala b. Süleyman er-Rakki'yi İbn Adi ve başkaları zayıf görmüşlerdir. ¹ ¹ Heysemi (no. 1298) Ala b. Süleyman'ın, hadisi münker biri olduğunu söylemiştir.

Avf b. Malik el-Eşce'i'nin bildirdiğine göre

#11,727
Resulullah (sallallahualeyhi vesellem) semaya bakıp: "Bu, ilmin kaldırılacağı andır" buyurdu. Ensar'dan Ziyad b. Lebid adında bir adam O'na: "Ey Allah'ın Resulü! İllin sağlamlaştırılmış ve kalpler onu ezberleyip bellemişken bu nasıl olur?" diye sordu. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona: "Ben de seni Medinelilerin en fakihlerinden sanıyordum" dedi ve ellerinde Allah'ın kitabı bulunmasına rağmen Yahudilerle Hıristiyanların sapıtmalarından bahsetti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 978 *Bunu Bezzar rivayet etmiş olup senedinde yer alan, Leys'in katibi Abdullah b. Salih hakkında Abdülmelik b. Şuayb: "Güvenilir biriydi" derken, diğerleri onu zayıf görmüşlerdir. Aynı hadisi el-Mu'cemu'l-keblr'de nakleden Taberani şu ilaveyi zikretmiştir: Cübeyr b. Nüfeyr demiştir ki: Sonra Şeddad b. Evs'le karşılaşbm. Kendisine Avf'ın hadisini naklettiğimde bana: "Avf doğru söylemiş. Bunun başını sana bildireyim mi? şöyledir:

İbn Ömer anlatmaktadır: Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,726
"İlmin ilmi kaldırması pek yakındır" buyurdu ve bunu üç kere tekrarladı. Ziyad b. Lebid: "Ey Allah'ın Peygamber'i! Anam babam sana feda olsun. İlim bizden nasıl kaldırılır? Allah'ın bu kitabını biz okuduğumuz gibi onu bizim oğullarımız da kendi oğullarına okutmaktadırlar" dedi. Bunun üzerine Allah Resulü (sallallahualeyhivesellem) ona dönerek şöyle buyurdu: "Hay (ölsen de) anan ağlaya, ey Ziyad b. Lebfd! Az kalsın seni Medine fakihlerinden sayacaktım. Şu Yahudilerde Tevrat ve İncil yok mudur? Bunun onlara ne faydası oldu? Elbette ki Allah ilmi kaldırıp almakla yok etmez. Fakat onun taşıyıcılarını alır. Sanırım şunu da ekledi Ne zaman bu ümmetten bir alim (ölüp) gitse, muhakkak İslam' da bir delik açılır ve bu delik kıyamet gününe kadar kapanmaz."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 977 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup senedinde yer alan Said b. Sinan'ı Buhari, Yahya b. Main ve bir grup bilgin zayıf görmüşlerdir. Fakat Ebu Müshir demiştir ki: Bize Sadaka b. Halid nakletti. Dedi ki: Bana Ebu Mehdi Said b. Sinan nakletti. Bu zat Humusluların müezzini ve aynı zamanda makbul ve güvenilir bir ravi idi.

Ebu Umame anlatmaktadır:

#11,725
Veda haccında Resulullah (sallallahivesellem) ayağa kalkh. O gün esmer bir devenin sırhnda terkisine Fadl b. Abbas'ı almışh. Sonra: "Ey insanlar! İlim alınmadan ve kaldırılmadan önce ilim öğreniniz" diye hutbe irat etti. Aziz ve celil olan Allah: "Ey iman edenler! Açıklanırsa hoşunuza gitmeyecek olan şeyleri sormayın. Eğer Kur'an indirilirken onları sorarsanız, size açıklanır" ¹ ayetini indirmişti. Aziz ve celil olan Allah, bu ayeti Peygamber' ine (sallallahualeyhi vesellem) indirdiği vakit biz pek çok hususu ona sormayı hoş görmeyip çekindik. Sonra bir bedevinin yanına gittik. Ona bir hırkayı rüşvet verdik. Onu sarık yapıp (başına) sardı. Hatta ucunun dışarı çıkıp sağ gözü üzerine doğru sarkhğını gördüm. Ona dedik ki: "Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) şunu sor." O da: "Ey Allah'ın Nebisi! Mushaflar aramızda yaygınken, ilim bizden nasıl kaldırılıp alınır? Mushaflarda olanları hem biz öğrendik, hem de onları kadınlarımıza, çocuklarımıza ve hizmetçilerimize/kölelerimize öğrettik?" dedi. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) başını kaldırdı. Öfkeden yüzünde kırmızılık belirdi. Sonra şöyle buyurdu: "Hay (ölesin de) anan ağlaya. İşte Yahudiler ve Hıristiyanlar! Onlarda da mushaflar vardı. Ama şimdi, peygamberlerinin getirdikleri esaslardan bir harf bile ellerinde kalmadı. üç kere: Dikkat edin. İlmin kaybolması, taşıyıcılarının ölmesi demektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 976 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebir'de Taberani rivayet etmiştir. İbn Mace ise bir kısmını nakletmiştir. Taberani'nin senedi daha sahihtir. Çünkü Ahmed b. Hanbel'in senedinde yer alan Ali b. Yezid oldukça zayıf biridir. Hadis Taberani'de ise bir kaç tarikten varit olmuştur. Birinde yer alan Haccac b. Ertat, müdellis olmakla birlikte saduk/dürüsttür ve hadisleri yazılır. Bile bile yalan söyleyenlerden değildir. Doğrusunu en iyi Allah bilir. ¹ Maide Sur. 4/101.

İbn Mes'ud demiştir ki:

#11,724
"Sanırım kişi, günah işlemesi sebebiyle ilmi öğrendiği gibi de unutur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 975 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-kebfr'de rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kabul edilmişlerdir. Ne var ki Kasım dedesinden hadis işitmemiştir.

Abdülmelik b. Sel' anlatmaktadır:

#11,723
Abdihayr'a: "Kaç yaşındasın?" diye sordum. "120" dedi. "Cahiliye işlerinden bir şey hahrlıyor musun?" diye sordum. "Evet. Yemen' de idik. Derken Resulllah'ın (sallallahu aleyhi veselleın) insanları engin hayra davet eden mektubu geldi. Babam (Medine'ye gitmek üzere) yola çıkhğında ben henüz çocuktum. Geri döndüğünde anneme: "Söyle de şu kap köpeklerin önüne dökülsün. Biz artık Müslüman olduk" dedi

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 974 *Bunu EbCı Ya'la rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. Ben derim ki: Tarih vb. konulara dair pek çok hadis Sahabe Menkıbeleri kitabının son bölümlerinde gelecektir.

Ebu't-Tufeyl demiştir ki:

#11,722
Resullullah'ın (sallallahualeyhivesellem) hayatının sekiz yılına yetiştim. Çünkü Uhud savaşının yapıldığı yıl doğmuştum. Abdullah b. Ahmed demiştir ki: Babam şöyle anlattı: Sabit b. el-Velid, memleketimiz Kufe'ye geldi ve Ebu Ca'fer'in yurduna indi. Ben ve Yahya b. Main ona giderek kendisinden bazı hadisler dinledik.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 973 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, senedi hasendir.

Ebu't-Tufeyl demiştir ki:

#11,721
Nebi (sallallahu aleyhi vesellem) peygamber olarak gönderildiğinde ben ovadan dağa et taşıyan bir delikanlıydım.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 972 *Bunu Bezzar ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiştir. Senedinde yer alan Mehdi b. İmran'ın rivayeti hakkında Buhari: "Ebu't-Tufeyl'den rivayet ettiği hadisine mutabaat yapılmaz" açıklamasını yapmıştır. Diğer yandan ondan. Deccal' den maksadın İbnü's-Sayyad olduğuna dair bir hadis zikretmiştir. Dolayısıyla, acaba yalnız buradaki hadisine mi mutabaat yapılamayacağını kastetti, yoksa bütün hadislerine mi, bilmiyorum. Bundan başka, Halid b. Ebi Yahya'yı zikredeni de görmedim.

Ebu't-Tufeyl demiştir ki:

#11,720
Resulullah'ın (sallallahu aleyhi vesellem) hayatının sekiz yılına yetiştim. Zira Uhud savaşının olduğu yıl doğmuştum.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 971 *Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup senedinde yer alan Sabit b. el-Velid b. Abdullah b. Cumey'i el-Kamil'de zikreden İbn Adi, hakkında bir kelime bile etmemiştir. İbn Hibban ise es-Sikfit'ta zikrederek "Bazen hata ederdi" açıklamasını yapmıştır. Fakat ken~isinden Ahmed b. Hanbel rivayette bulunmuştur. Hocaları ise güvenilir kimselerd

Ebu Zer' in bildirdiğine göre

#11,719
onlar Resulullah (sallallahualeyhivesellem) ile Tebük gazvesindeyken Allah Resulü (sallallahualeyhivesellem): "Ey insanlar! Bugün hayatta olan hiçbir can yoktur ki; üzerinden yüz yıl geçtikten sonra Allah ona bir değer atfetsin" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 970 *Ben derim ki: Bunu Bezzar daha uzun bir hadis içerisinde rivayet etmiş olup senedinde yer alan Ali b. Zeyd zayıf biridir. Hadisi kendisinden naklettiği Abdullah b. Kudame b. Sahr'ın da kim olduğunu bilmiyorum.

Büreyde'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,718
"Yüz yıl geçmeden kırpan göz kalmayacaktır" buyurmuştur. Diğer bir rivayette Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem): "Kuşkusuz yüce Allah'ın bir rüzgan vardır ki, onu her yüz yılın başında gönderir ve mümin olan herkesin ruhunu kabzeder" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 968 *Bunu Bezzar rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

Abdülmelik b. Raşid anlatmaktadır:

#11,717
Resulullah'ın(sallallahualevhivesellem) sahabisi Mikdam b. Ma'dikerb'ten işittim. İnsanların ekserisi "Hüküm, yüz sene sonradır" diyordu. Bununla yüz sene sonra kıyametin kopacağını söylemek istiyorlardı. Mikdam: "Çok şey söylediniz. Allah bu ümmeti (necelini) yarım gün yani 500 sene daha ertelemekten aciz değildir" dedi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 967 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan Bakıyye b. el-Velid güvenilir olmakla birlikte müdellistir.

Ebu Sa'lebe bir kere merfü olarak, başka sefer de mevkUf olarak Muaviye' den şöyle dediğini nakletmiştir:

#11,716
"Muhakkak ki Allah Teala bu ümmeti yarım günden mahrum bırakmaz. Şam' da yüz erkek ve aile fertlerini görürsen (bil ki), işte o zaman Kostantiniye (İstanbul) fethedilir. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 966 *Ben derim ki: Bunu Taberani rivayet etmiştir. el-Etraf müellifi hadis için Ebu Davud'un Melahim bölümünü kaynak göstermişse de ben onu orada bulamadım. Hadisin senedinde Leys'in katibi Abdullah b. Salih vardır ki. kendisiyle ihticac konusu ihtilaflıdır. Kalan ravileri ise güvenilir kimselerdir.

Süfyan b. Vehb el-Havlam demiştir ki: "Resulullah'ı (sallallahualeyhi vesellem):

#11,715
Yüz seneye kadar yeryüzünde kimse sağ kalmayacaktır buyururken işittim. /1

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 965 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebfr'de rivayet etmiş olup tabii neslinden ravisi Said b. Ebi Şimr'i İbn Ebi Hatim eserinde zikrederek "Babasından rivayette bulunmuştur" açıklamasını yapmıştır. Kendisinden de Ebu Bekir b. Sevad, ondan da Abdurrahman b. Şureyh rivayette bulunmuştur ki kimse onu zayıf görmemiştir. Kalan ravileri ise güvenilir kabul edilmişlerdir .

Enes b. Malik anlatmaktadır:

#11,714
Resulullah'a(sallallahualeyhivesellem) soru sormada en cesur davrananlar bedevilerdi. Bir gün bir Bedevi geldi ve: "Ya Resulullallah! Kıyamet ne zaman kopacaktır?" diye sordu. Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem) cevap vermedi. Sonra Mescid' e geldi, namaz kıldı, namazı kısa kesti. Sonra Bedevi geldi. Resulullah (sallallahualeyhivesellem): "Kıyameti soran nerede?" dedi. Sonra yanından Sa' d geçerken Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Bu zata uzun ömür verilmiştir. Ömrünü tükettiğinde sizden kırpan bir göz kalmayacaktır" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 964 *Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiştir. Ben derim ki: Sahih-i Buhıiri'de Enes'ten şu rivayet nakledilmiştir: "Eğer bu zat ömrünü tamamlayıncaya kadar yaşarsa, ondan sonra kıyamet kopmadıkça ölmez." Senedinde zayıf biri olan Süfyan b. Veki bulunmakla birlikte, bu hadis daha açıktır.

Nuaym b. Decace anlatmaktadır:

#11,713
Hz. Ali'nin yanında oturuyordum. Derken Ebu Mes'ud çıka geldi ve Ali: "İşte FerrUh geldi" dedi. Gelip oturdu. Hz. Ali: "Sen insanlara fetva mı veriyordun?" diye sordu. "Evet. Onlara [kıyameti anlabyorum] son zamanın daha kötü olduğunu söylüyorum" deyince Hz. Ali: "Bana da söyle sen bu konuda bir şey işittin mi?" diye sordu. O da: "Evet. (Resulullah'ın) Şöyle buyurduğunu işittim: "İnsanlar üzerinde bir sene geçmeden yeryüzünde kırpan göz kalmayacaktır" dedi. 'Bunun üzerine Hz. Ali: "Kıçını yanlış çukura soktun. Daha ilk fetvanda yanıldın. O bunu o gün yanındakileri kasdederek söyledi. Asıl bolluk yüz sene sonra gelecek değil midir?" karşılığını verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 963 *Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri yine güvenilir kimselerdir.

Nuaym b. Decace anlatmaktadır:

#11,712
Ebu Mes'ud Ukbe b. Amr el-Ensari, Ali b. Ebi Talib'in yanına girdi.Hz. Ali ona dedi ki: "Yüz sene geçmeden yeryüzünde kırpan bir göz kalmayacaktır diyen sen misin? Halbuki Allah Resulü'nün (sallallahu aleyhi vesellem) dediği şuydu: İnsanların üzerinden yüz sene geçmeden bugün hayatta olanlardan kırpan göz kalmayacaktır.Vallahi. bu ümmete asıl bolluk, yüz sene sonra gelecektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 962 *Hadisi Ahmed b. Hanbel, Ebu Ya'la ve el-Mu'cemu'l-keblr ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

Enes demiştir ki:

#11,711
Bize Hz. Peygamber'in ashabının bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Hicretin üzerinden yüz sene geçtiğinde sizden kırpan bir göz kalmayacaktır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 961 *Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup senedinde yer alan Süfyan b. Veki zayıftır.

Cabir anlatmaktadır:

#11,710
Allah, Hz. İbrahlm'in sahifelerini Ramazan'ın ilk gecesi geçince, indirdi. Tevrat'ı Musa'ya Ramazan'dan alh gün geçmişti ki, indirdi. Zebur'u Davud'a Ramazan'dan 11 gün geçmişti ki, indirdi. Kur'an'ı ise Muhammed'e (sallallahu aleyhi vesellem) Ramazan' dan 14 gün geçmişti ki, indirdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 960 *Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen Süfyan b. Veki' zayıftır. ¹ ¹ Süfyan b. Veki hakkında Heysemi (IX, 412): "Oldukça zayıfhr. Ama saduk/dürüst olduğu da söylenmiştir" açıklamasını yapmıştır.

Vasile'nin naklettiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#11,709
"İbrahim' in (sallalhualeyhivessellem) Ramazan'ın ilk gecesi nazil oldu. Tevrat, Ramazan'dan altı giin geçmişti ki, nazil oldu. İncil Ramazan'dan 13 giin geçmişti ki, nazil oldu. Kur'an ise Ramazan' dan 24 gün geçtiğinde nazil oldu."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 959 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebir ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen İmran b. Daver el-Kattan'ı Yahya zayıf görürken, İbn Hibban güvenilir kabul etmiştir. Ahmed b. Hanbel ise: "Hadisinin uygun olacağını umarım" demiştir. Kalan ravileri ise güvenilir kimselerdir.

Ebu Cemre'nin babası kanalıyla naklettiğine göre

#11,708
Peygamber (sallallahualeyhivesellem) 63 yaşında vefat etmiştir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 958 *Bunu Taberani rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler.

Hasan (el-Basrl)'nin bildirdiğine göre

#11,707
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) 60 yaşında vefat etmiştir

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 957 *Bunu Ebu Ya'la İbn Abbas'ın bir hadisi içinde rivayet etmiş olup ravileri güvenilir görülmüşlerdir.

Dağfel anlatmaktadır:

#11,706
Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) 65 yaşında vefat etti

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 956 *Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. Ayrıca Taberani de rivayet etmiştir. ¹ ¹ Hasan'ın, Dağfel'den hadis işitmediği gibi Dağfel'in de sahabeliği tarhşmalıdır.

Said (İbn Yerbu)un bildirdiğine göre Resfilullah (sallallahu aleyhi vesellem) kendisine:

#11,705
"Ben mi daha büyüğüm, yoksa sen mi?" diye sormuş. O da: "Sen benden daha büyük ve daha hayırlısın. Ama ben senden daha yaşlıyım" diye cevap vermiş.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 955 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de ve Bezzar rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kabul edilmişlerdir.

Ebu Zer' den nakledildiğine göre,

#11,704
(bir gün) o, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) hutbe irat ederken gelip oturdu. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) ona: "Cin ve insan şeytanlannın şerrinden (Allah'a) sığındın mı?" diye sordu. (Ebu Zer diyor ki) "Ya Resullallah! Peygamberlerin ilki kimdi?" diye sordum. "Adem" buyurdu. "O peygamber miydi?" diye sordum. "Evet. Allah'ın kelamına mahzar olan bir peygamberdir" buyurdu. "Sonra kimdir?" diye sordum. "Nuh'tur. İkisi arasında on ata/nesil vardır" buyurdu. "Ya Resulullallah! Bana namazdan bahset" dedim. "O, en bereketli farzdır. Dileyen ondan çokça/bolca nasiplenir" buyurdu. "Ya sadaka/zekat nasıldrr?" diye sordum. "Sevabı kat kat olan bir ibadettir" buyurdu. "Ya oruç nasıldır?" diye sordum. "Oruç kalkandır; Zira Allah buyurur ki: Oruç bana aittir. Onun karşılığını ben vereceğim. Nefsim kudret elinde bulunan (Allah)a yemin olsun ki, oruçlunun ağız kokusu, Allah katında misk kokusundan daha güzeldir" buyurdu. "Hangi sadaka daha üstündür?" diye sordum. "Varlıksız olanın kaldırabileceği ve bir de fakire gizlice verilen sadaka" buyurdu. "Hangi köleyi azat etmek, daha üstündür?" diye sordum. "Fiyatı en yüksek olan" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 954 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiştir. Ben derim ki: Daha ewel Faydalanmak İçin Soru Sormak bölümünde bunu Ahmed b. Hanbel ve Bezzar'ın da rivayet ettikleri belirtilmişti. Senedinde yer alan İbn Lehi'a zayıftır .

EbuA Umame el-Bahili'nin bildirdiğine göre

#11,703
bir adam: "Ya Resuluallah! Adem peygamber miydi?" diye sordu. Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem): "Evet" cevabını verdi. Adam: "Nuh ile arasında kaç yıl vardır?" diye sordu. Resulullah (sallallahualeyhivesellem): "On asır" buyurdu. Adam: "Nuh ile İbrahim arasında kaç yıl vardır?" diye sordu.Resulullah (sallallahualeyhi vesellem): "On asır" diye cevap verdi. Adam: "EyAllah'ın Resfilü! Resullerin sayısı ne kadardır?" diye sordu. "315" buyurdu. ¹

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 953 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler. ¹ Bkz. VIII, 210. el-Mu'cemu'l-keblr, no. 7545. el-Mu'cemu'l-keblr'de "313" ifadesiyle de bir rivayet yer almaktadır.

İbn Abbas'ın bildirdiğine göre

#11,702
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) Fil yılı doğmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 952 *Bunu Bezzar ve el-Mu'cemu'l-keblr'de Taberani rivayet etmiş olup ravileri güvenilir olarak değerlendirilmiştir.

Enes'in bildirdiğine göre

#11,701
Peygamber (sallallahualeyhivesellem) 65 yaşında vefat etmiştir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 951 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler.

Cerir anlatmaktadır:

#11,700
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) 63 yaşında \. vefat etti. Ebu Bekir 63 yaşında vefat etti. Ömer 63 yaşında öldürüldü

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 950 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler.

İbn Abbas anlatmaktadu: Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)

#11,699
Pazartesi doğdu, Pazartesipeygamber oldu, Mekke'den Medine'ye ¹ , muhacir olarak Pazartesi yola çıkh, Medine'ye Pazartesi ulaşb, Pazartesi "'vefat etti, Hacer-i Esved'i Pazartesi kaldırıp yerine koydu

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 949 *Bunu Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebir'de Taberani rivayet etmiştir. Taberani, "Bedir zaferini Pazartesi kazandı, Maide sfuesinin "Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim ... " ¹ ayeti Pazartesi nazil oldu" ilavesini zikretmiştir. *Senedinde yer alan İbn Lehi'a zayıftır. Kalan ravileri ise güvenilir olup Sahih'in ravilerindendir. ² ¹ Maide Sur. 5/3. ² Ahmed b. Hanbel, Müsned, no. 2506; Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 12984 (Senedi zayıftır). Konuyla ilgili ihmal edilen zevfüdden biri de şöyledir: Enes'ten şöyle dediği nakledilmiştir: "Peygamber (sallallahu aieylıi veselleın) Pazartesi peygamber oldu, cenaze namazı Pazartesi kılındı." Ebu Ya'la, no. 4208. Senedi oldukça zayıftır.

İbn Abbas demiştir ki:

#11,698
Tarih, Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi vesellem) Medine'ye geldiği seneyle başlar. O sene Abdullah b. ez-Zübeyr doğmuştu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 948 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan Ya'küb b. Abbad el-Mekki'yi zikredeni görmedim.

Cübeyr b. Mut'irn'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem):

#11,697
"Bir kavmin kız kardeş oğlu da onlardandır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 947 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridir

Utbe b. Cazvan'ın bildirdiğine göre Resulullah (sailallahu aleyhi vesellem)

#11,696
bir gün Kureyş'e: "Sizin aranızdan sizden olmayan kimse var mı? "buyurdu."Kız kardeşimizin oğlu Utbe b. Cazvan" dediler. Bunun üzerine: "Bir kavmin kız kardeş oğlu onlardandır. Bir kavmin anlaşmalısı onlardandır" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 946 *Bunu Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de Utbe b. İbrahim b. Utbe b. Gazvan'ın babasından, onun da Utbe'den rivayeti olarak nakletmiştir. Ne Utbe'yi, ne de İbrahim'i zikredeni gördüm.

Enes b. Malik anlatmaktadır: Resulullah'ın (sallallahualeyhiveselleın)

#11,695
iki mevlası (azatlı kölesi) vardı. Biri Habeşi, diğeri Kıbti idi.¹ Bir gün bu il

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 945 *Bunu Taberani el-Mu'cemu's-sağlr ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kabul edilmişlerdir. ¹ Ebu Ya'la'run ifadesi Nebtl şeklindedir. Nebtl, Irak civarına inip yaşayan insanlardan bir neslin adıdır. Sonra nesebi karışıklar hakkında kullanılmıştır.

İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi veselleın):

#11,694
"Mevlalarımız (azatlı kölelerimiz) bizdendir" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 944 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup senedinde yer alan Müslim b. Salim'i -Mesleme b. Salim de denir- Ebü Davud zayıf görürken, İbn Hibban es-Sikiit'ta zikretmiştir.

Âişe'nin bildirdiğine göre,

#11,693
Peygamber (sallallahualeyhiveselleın) "Bir kavmin kız kardeş oğlu, onlardandır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 943 *Bunu Bezzar rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen Attab b. Harb'ı, Fellas zayıf görürken İbn Hibban es-Sikiit'ta zikretmiştir.

Ebu Hureyre'nin naklettiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesdlmı) şöyle buyurmuştur:

#11,692
"Bir kavmin (himaye ve yardım konusunda) anlaşmalısı onlardandır. Bir kavmin azatlısı, onlardandır. Bir kavmin kız kardeş oğlu, onlardandır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 942 *Bunu Bezzar rivayet etmiş olup senedinde geçen Vakıdi zayıftır.

Cefşiş el-Kindi anlatmaktadır:

#11,691
Kinde' den bir kavim Resulullah'a (sallallahu aleyhi vesellem) gelerek: "Sen bizdensin" dediler. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) de: "Biz ne annemize. iftira atarız, ne de babamızdan koparız. Bizler Nadr b. Kinane'nin çocuklarındanız" buyurdu. ²

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 941 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir ve el-Mu'cemu's-sağir'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan İsmail b. Amr b. el-Beceli'yi Ebü Hatim ve Darekutni zayıf görürken İbn Hibban güvenilir kabul etmiştir. Kalan ravileri ise güvenilir kimselerdir. Ben derim ki: Sahabe Menkıbeleri bölümünde Ensab, Vefatlar, İsimler ve Künyelerle ilgili pek çok hadis gelecektir. ² Metnin manası, "Biz soyca babamıza bağlılığı bırakıp annemize intisap etmeyiz" şeklinde de olabilir.

Ebu Aşane anlatmaktadır:

#11,690
Ukbe b. Amir'i minberde şöyle derken işittim: Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) Medine'ye geldi. Ben o zaman sürülerimi güdüyordum. Sürüleri bırakıp yanına gittim ve: "Benim biatimi kabul eder misin, ya Resulallah?"dedim."Sen kimlerdensin?" diye sordu.Kimlerden olduğumu kendisine söyleyince Resulullah (sallallahualeyhi vesellem): "Hangisini arzu edersin? Hicret biati mi, yoksa bedevi biati mi?" diye sordu. "Hicret biati" dedim ve benim biatimi aldı: Sonra Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Burada Mead' dan kim varsa ayağa kalksın" buyurdu. Ben kalktım. "Otur!" buyurdu. Sonra yine: "Burada Mead'dan kim varsa ayağa kalksın" buyurdu. Ben kalktım. "Otur!" buyurdu. Sonra üçüncü kez aynı şeyi söyledi. Ben yine kalktım. "Otur!" buyurunca bu defa ben: "Bizler kimlerdeniz, ya Resulallah?" diye sordum. "Sizler Kuda'a b. Malik b. Himyer' densiniz" buyurdu.¹

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 1 Hn: 940 Taberani bunu el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen İbn Lehi'a zayıftır. Hocası Ma'rüf b. Süveyd'in de biyografisini yazanı görmedim. ¹ Taberani'nin el-Mu'cemu'l-kebir'deki metni "Kudii'a'dan, sonra Malik'tensiniz" şeklindedir. el-Mu'cemü'l-evsat'ta da aynıdır (no. 347). Taberani demiştir ki: ''Bu hadisi Ma'rı'.lf b. Süveyd'den, İbn Lehi'a'dan başkası rivayet etmemiştir. Fadale b. Mufaddal bunu babasından tek başına nakletmiştir. Ma'riif b. Süveyd'i Takribü't-Tehzib'de zikreden İbn Hacer onun makbul biri olduğunu söylemiştir.