Toplam 23,448 Hadis
Konular

Köle Azadı Kategorisi

Amre' den rivayet edildiğine göre

#17,639
Hz. ' Aişe rahatsızlanmıştı. Rahatsızlığı uzun zaman sürdü. Medine' den tabiplik yapan bir kişi geldi. Aişe' nin yeğenleri, Aişe' nin hastalığını sormak üzere adamın yanına gittiler. Tabib şöyle dedi: "Vallahi siz bana kendisine büyü yapılmış bir kadının özelliklerini anlatıyorsunuz. Bu kadın kendisine büyü yapılmış bir kadındır. Ona bir cariyesi büyü yapmış." Aişe: "Evet, senin ölmeni istedim ve böylelikle (gerçek anlamda) azat edilirdin." Ravi ekledi: O, müdebber bir cariye idi. Aişe dedi ki: "Bu cariyeyi, maliklik (efendilik) bakımından Arapların en kötüsüne satın. Parasını da rayicine göre tayin edin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7296 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir.2 2 İmam Ahmed, Müsned (6/40)

Havvât b. Cübeyr anlatıyor:

#17,638
Bir adam öldü. Bana vasiyette bulunmuştu. Vasiyet ettiği şeyler arasında ümmü veled'i (kendisinden çocuğu olan cariyesi) ve hür bir kadın vardı. Hür kadın ile ümmü veled arasında bir konuşma geçti. Kadın, ümmü veled' e: "Ey Lek' A! Yarın burnundan tutulup götürülecek ve pazarda satılacaksın" dedi. Ben bunu Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bildirince şöyle buyurdu: "Satılamaz. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7295 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasen derecesindedir. Kendisinde zayıflık bulunmaktadır. Geri kalan ravileri, güvenilir kimselerdir. Ümmü veled hakkında bundan başka hadisler geride geçti. 1 1 Taberani, M. el-Kebir (4147)

Abdullah b. Mes'ûd diyor ki:

#17,637
Cüheyne kabilesinden olan iki adamın ortak oldukları bir köleleri vardı. Biri kendi hissesini azat etti. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), adamın yanına geldi ve kölenin geri kalan hissesini, azat eden kişiye ödettirdi. Bu adamın yüz koyunluk sürüsü vardı. Onları sattı ve parasını ortağına verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7294 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Hasan b. Umare zayıftır. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (10364), Kasım zayıftır.

Başka bir rivayette şöyle geçmiştir:

#17,636
"Eğer o kişinin malı varsa, onun için kölenin geri kalanı azat etmesi gerekir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7293 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İshak b. Yahya, Ubade'ye yetişememiştir.

Ubade'nin bildirdiğine göre Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem} şöyle buyurdu:

#17,635
"Her kim, bir köledeki hisseyi azat ederse, o kişi kölenin geri kalan hisselerini ödeyecektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7292

Hz. Aişe'nin bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,634
"Bir köle, ortaklar arasında müşterek olduğunda, içlerinden biri kendi hissesini azat ederse, bu adam üzerine köleye en yüksek değer üzerinden kıymet biçilir. Adam bu ücreti öder ve köle azat edilir. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7291 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Müsennâ b. es-Sabbâh zayıftır. Güvenilir kabul edenler de vardır.

Câbir b. Abdillah'ın bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,633
"Her kim, bir köledeki hissesini azat ederse, geri kalanını azat etmek o kişinin üzerine gerekli olur. Eğer adamın malı yoksa, ücretini temin etmesi için kölesinden çalışıp kazanmasını ister."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7290 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Muhammed b. İshâk el-Mervezi zayıftır.

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,632
"Her kim, bir köledeki hisseyi azat ederse, onlara kendi malından paylarını öder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7289 *Hadisi Bezz3r, İbr3him b. İsmail b. Vahyi kanalıyla babasından rivayet etmiştir. İkisi de zayıftır. 1 1 Bezzâr, Müsned (1395)

Said b. el-Müseyyeb bildiriyor:

#17,631
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ashabından olan otuz kişiden, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in buyurduğu şu hadisi ezberledik: "Her kim, bir köledeki hisseyi azat ederse, onlara (ortaklara) kölenin geri kalanını öder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7288 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Haccac b. Ertat güvenilir biridir; ama tedlis yapmaktadır. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir.

Semure' den rivayet edildiğine göre

#17,630
Hüzeyl kabilesinden bir adam, bir köledeki hissesini azat etti. Bunun üzerine Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bu kölenin tamamı hürdür. Allah'ın hiçbir ortağı yoktur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7287 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Ravileri Sahih'in ravileridir .

Muhammed b. Amr b. Said' den rivayet edildiğine göre

#17,629
Bir köle, on kişi arasında ortakb. Biri hariç hepsi kölesindeki hissesini azat ettiler. Köleye yardımcı olmak için Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem), aracılık yapmak üzere adamın yanına gitti. Köle konusunda adamla konuştu. Bunun üzerine adam kendi payını Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e hibe etti. Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) de onu azat etti. Köle şöyle derdi: "Ben, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlısıyım." Bu kişinin ismi, Rafi' Ebu'l-Behiy idi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7286 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Senedinde geçen Muhammed b. Amr'ı tanımıyorum. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir.

Oâbir b. Abdillah'tan rivayet edildiğine göre

#17,628
Bir köle, on kişi arasında ortakb. Dokuzu kendi hisselerini azat ederken, onuncusu azat etmeyi kabul etmeyip: "Ya Resulallah! O benim payım.dır" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Senin payın ondadır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7285 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Adiy b. el-Fadl metruk biridir.

Alkame b: Abdillah el-Müzeni, babası (Abdullah b. Sinan el- Müzeni)' den bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,627
"Kişi, kölesinden dilediği kadannı azat edebilir. Dilerse üçte birini, dilerse dörtte birini azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7284 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de ve şu lafızla el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet " Dilerse beşte birini azat edebili," Ravilerden Muhammed b. Fada zayıftır.

İsmâil b. Ümeyye, babası kanalıyla dedesinden bildiriyor:

#17,626
Onların Tahman veya Zekvan isminde bir köleleri vardı. Dedesi kölenin yansını azat edince, köle Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e geldi. Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona şöyle buyurdu: "Azat edildiğin hissende azat edilir, köle edilen hissende ise köle olarak kalırsın." Bunun üzerine bu köle, ölünceye kadar efendisine hizmet etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7283 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, hadis mürsel bir hadistir. Ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (3/412), Taberâni, M. el-Kebir (5517)

Süddi, babasından bildiriyor:

#17,625
Zeyneb binti Kays b. Mahreme, on bin dirheme benimle mükatebe anlaşması yaptı. (Ödenmesi gereken) son bini bana bırakarak (almayarak) on bin dirhemi tamamladı. Zeyneb, iki kıbleye doğru Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) ile beraber namaz kılanlardandır.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7282 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Hasan b. Amr b. Muhammed el- Ankazi zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (24/288)

İbn Abbâ anlatıyor:

#17,624
Berire'nin kocası Muğis adında zenci bir köleydi. Onu (karısından ayrıldıktan sonra bunun üzüntüsüyle) Medine sokaklarında ağlarken görürdüm. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Berire ile ilgili şu dört şeyle hüküm verdi. Berire'nin efendileri vela hakkını şart koştular. Bunun üzerine Resulullah (sav): "Vela hakkı azat edenindir" hükmünü verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Berire'yi (azat edildikten sonra eski koacası ile evli kalıp kalmamada) serbest bıraktı. O da kendisini tercih etti (kocasını bıraktı). Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), ona iddet beklemesini emretti. Berire'ye bir sadaka verildi; o da bunu Aişe'ye hediye etti. Aişe, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bunu sorunca: "Bu, onun için sadaka, bizim için hediyedir" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7281 Ben derim ki: Hadisi Ebu Davud kısa metniyle rivayet etmiştir. *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (11826)

İbn Abbâs anlatıyor: Hz.

#17,623
Hz. Aişe, azat etmek için Ensar' dan olan Berire'yi satın aldı. Berire'nin sahipleri, Berire'nin vela hakkını almayı şart koştular. Aişe de onlara bu şartı koştu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), gelince bunu ona haber verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bunun üzerine: "Vela hakkı azat edenindir" buyurarak minbere çıkıp şöyle devam etti: "Bazı topluluklara ne oluyor ki, Allah'ın Kitab'ında olmayan şartları koşuyorlar. Allah'ın Kitab'ında olmayan şartlar, Allah'ın Kitab'ınca reddedilmiştir." Berire'nin bir kocası vardı. Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem), onu muhayyer bıraktı. Dilerse önceden olduğu gibi kocasıyla beraber kalacak; dilerse de ondan ayrılacaktı. Berire, kocasından ayrılmayı tercih etti. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bir odaya girdi ve orada koyun ayağı gördü. Aişe'ye "Şu eti bize pişirsen olmaz mı?" diye sordu. Aişe: "Bu, Berire'ye sadaka olarak verilen ettir. O da bize hediye etti" diye cevap verince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bu eti pişir; zira et, onun için sadaka; bizim içinse hediyedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7280 Ben derim ki: Sahih'te ve başka kitaplarda bu hadisin bir bölümü mevcuttur. *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden Temim b. el-Muntasır'den bir çok ravi rivayette bulunmuş, hiç kimse tenkit etmemiştir. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir .1 1 Taberâni, M. el-Kebir (11744)

Berire anlatıyor:

#17,622
Benim sebebimle üç sünnet (dini hüküm) belirlenmiştir: Şöyle ki bana et tasadduk edildi. Ben de eti Aişe'ye hediye ettim. Aişe de Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), eve girinceye kadar eti bırakb. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Bu et de nedir?" diye sorunca, Aişe "Berire' ye tasadduk edilen ettir, o da bize hediye etti" demesi üzerine, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Bu et, Berfre'ye sadaka, bize ise hediyedir" buyurdu. Aişe benimle dokuz ukiye üzerine kitabet anlaşması yapb. Aişe şöyle dedi: "Dilerlerse onlara (sahiplerine) bunu bir defada öderim." Ben dedim ki: "Vela hakkının kendilerinden kalması koşuluyla olur dediler." Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "(Kendi) şartını koş, şartından vazgeçme, çünkü velıi hakkı azat eden kişinindir. " Berire dedi ki: "Ben azat edildim ve (kocamla evli kalıp kalmamakta) muhayyerlik hakkım oldu."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7279 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 Taberani, M. el-Kebir (24/204)

Selman anlatıyor:

#17,621
Ailem (kölesi olduğum kişiler), onlara beşyüz fidan dikmem şarbyla, benimle kitabet anlaşması yaph. Fidanlar tutunca hür olacakhm. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e gelip bunu ona anlathm. Şöyle buyurdu: "Fidanlan dik ve onlara şarhnı koş, fidanlan dikeceğin zaman beni çağır." Selman der ki: Şart koşunca bunu Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bildirdim. Geldi ve eliyle fidanları dikmeye başladı. Sadece birini ben kendi elimle diktim. Biri hariç hepsi tuttu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7278 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Ali b. Zeyd zayıftır. Hadisi hasendir. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir. Selman'ın menkıbeleri bölümünde ve diğer bölümlerde bu hadisin uzun versiyonları vardır .

Selma binti Nasr el·Muharibiyye diyor ki:

#17,620
Hz. Aişe'ye veledi zinanın azat edilmesinden sorunca, bana şöyle cevap verdi: "Onu azat et."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7277 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Selma'yı tanımıyorum. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir. Ancak İbn İshak tedlis yapan biridir. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (24/302)

İbn Ömer diyor ki:

#17,619
"Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bize veledi zinalara azat etme hususunda iyilikte bulunmamızı emretti."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7276 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Zekeriyya b. Yahya el-Medini'yi tanımıyorum. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir.

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,618
"Boşama ve köle azat etme, sadece sahip olduktan sonra geçerli olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7275 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasendir. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir. 1 1 Kölenin hür olabilmesi için kendisi hakkında belirlenmiş olan fiyat. Bunu sahibine ödeyince azat olur. 1 Taberâni, M. el-Kebir (11004), isnadı zayıftır.

Ebu' d-Derda'nın bildirdiğine göre

#17,617
Resulullah (sav) şöyle buyurdu: "Her kim, şaka olarak boşasa veya köle azat etmiş olsa bu iş, dediği gibidir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7274 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden İsmail b. Müslim el-Mekki zayıftır.

Ğaylan b. Seleme es-Sekafi'den rivayet edildiğine göre

#17,616
Nafi', Ğaylan'ın kölesiydi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e kaçh. Gaylan, o esnada müşrik idi. Gaylan, müslüman oldu. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Gaylan' a vela hakkını geri verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7273 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasendir. Kendisinde zayıflık bulunmaktadır. Geri kalan ravileri, güvenilir kimselerdir.2 2 Taberâni, M. el-Kebir (18/263)

Ebû Umâme anlatıyor:

#17,615
Bir köle, Taif kalesinden salınıp aşağı sarktı. Efendisi gelip: "Ya Resulallah! Kölemi bana geri ver" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Köle, efendisinden önce müslüman olduğunda efendisine verilmez. Ônce efendisi, sonra köle müslüman olduğunda, efendisine geri verilir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7272 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden Ömer b. İbrâhim b. Vecih metruktur. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (7978), Kasım zayıftır.

İbn Abbâs-anlatıyor:

#17,614
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Taif'te konaklaymca birlnt: şöyle seslenmesini emretti: "(Kafir efendisinden) kaçan her köle hürdür. "İki köle, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e kaçtı. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem), ikisini de azat etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7271 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden İbrâhim b. Osman Ebi Şeybe metruk biridir.

Ebû Bekre' den rivayet edildiğine göre

#17,613
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Taif'i kuşatırken kendisi yirmi üç köleyle beraber Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e kaçmışh. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) hepsini azat etti. Bu kişiler, kendilerine" Azatlılar" denilen kişilerdir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7270 *Hadisi Taberâni, rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir .

Şa'bi diğer rivayette şöyle anlatıyor:

#17,612
Bana falanca Sakif'li şöyle anlattı. Resftlullah (sallallahu aleyhi vesellem)' den üç şey istedik, hiç birine izin vermedi. Bize Ebu Bekre'yi geri vermesini istedik. Zira Ebu Bekre köle idi. Bizden önce (kaçıp) müslüman olmuştu. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Hayır, o, önce Allah'ın azatlısı, sonra Resulü'nün azatlısıdır." Ravi devamla yukarıdaki hadisin benzerini aktarmıştır.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7269 *Hadislerin tamamını Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir.

Şa'bi, Sakif kabilesinden bir adamdan aktarıyor:

#17,611
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' den üç şey istedik. Bize izin vermedi. "Bizim topraklarımız soğuk bir arazidir" diyerek abdest konusunda bize serbestlik tanımasını istedik, bize bu konuda izin vermedi. Su kabak(ları içinde şıra kurma) konusunda izin istedik, bize bu konuda da izin vermedi bu Bekre'yi bize geri vermesini istedik, kabul etmeyerek şöyle buyurdu: "O, Allah'ın azatlısı ve Resul' ünün azatlısıdır." Ebu Bekre, Taif muhasara edildiği zaman Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e kaçarak müslüman olmuştu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7268

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre

#17,610
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) Taif gününde şöyle buyurdu: "Kölelerden her kim bize kaçarsa hürdür." Kölelerden bir kısmı o gün kaçımıştı. Ebu Bekre de onlardan biridir. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) onları azat etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7267 *Hadisi Ahmed ve kısa metniyle Taberani rivayet etmiştir. Ravilerden Haccac b. Ertat güvenilir biri olmakla birlikte tedlis yapmaktadır.

İbn Abbâs' tan rivayet edildiğine göre

#17,609
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), kendisine kaçarak gelen köleleri, müslüman oldukları zaman, efendileri gelmeden önce azat ederdi. Taif ('in fethedildiği gün böyle) iki kişiyi azat etti.1

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7266 1 İmam Ahmed, Müsned (1/223, 224, 236, 243, 248, 249, 362), EbU Ya'la, Müsned (2564)

A vn b. Abdillah b. Utbe diyor ki:

#17,608
Babam bana dedemin şöyle anlattığını nakletmiştir: Bir kadın, zenci bir cariyeyle beraber Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e gidip: "Ya Resulallah! Üzerimde mü'min bir cariye azat etme borcu var. Bu cariye, benim borcuma kifayet eder mi?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Senin Rabbin kimdir?" diye sordu. Cariye: "Allah'tır" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Dinin nedir?" diye sordu. Cariye: " İslam" dedi. ResUlullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Ben kimim?" diye sordu. Cariye: "Sen Resulullah' sın" diye cevap verdi. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "öyleyse benim, Allah'ın Resulü olduğuma şeluulet eder misin?" diye sorunca cariye: "Evet, sen Allah'ın Resul'üsün" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Beş vakit namazı kılar mısın?" diye sorunca cariye: "Evet" karşılığını verdi. ResuIullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Ramazan orucunu tutar mısın?" diye sorunca cariye: "Evet" diye cevap verdi. ResuIullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah katından gelen şeyleri ikrar eder misin?" diye sorunca cariye: "Evet" dedi. ResuIullah (sallallahu aleyhi vesellem) bunun üzerine eliyle cariyenin sırtına vurarak şöyle buyurdu: "Bunu azat et, hiç şüphesiz bu, sana kifayet eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7265 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, raviler içerisinde tanımadığım kişiler vardır. Ben derim ki: İman kitabı ile az önce Kölesini Döven Kişiler bölümünde konuyla ilgili başka hadisler (no. 7232) geçti. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (17/136-7)

Ebû Cuhayfe bildiriyor:

#17,607
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bir kadın geldi. Yanında zenci bir cariye vardı. Kadın: "Ya Resulallah! Üzerimde mü'min bir cariyeyi azat etme borcu var. Bu (gördüğün cariye) yeterli olur mu?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Allah nerede?" diye sordu. Cariye: "Gökyüzünde" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Ben kimim?" diye sorunca, cariye: "Sen, Allah'ın Resul'üsün" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah'tan başka ilah olmadığına ve benim Allah'ın Resulü olduğuma şehadet eder misin?" diye sordu. Cariye: "Evet" dedi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah'ın katından gelen şeylere iman ediyor musun?" diye sordu. Cariyenin "Evet" cevabını vermesi üzerine, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bunu azat et. Çünkü bu, mü'min bir cariyedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7264 *Hadisi Taberilni rivayet etmiş olup, ravilerden Said b. Ansebe zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (22/116-7)

İbn Abbâs'tan rivayet edildiğine göre bir adam, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e gelerek:

#17,606
"Üzerimde bir köle azad borcu var. Yanımda da Arap olmayan zenci bir cariye var" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Onu bana getir" buyurdu. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Allah'tan başka ilah olmadığına şahadet eder misin?" diye sorunca, cariye: "Evet" karşılığını verdi. Reslllullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Benim, Allah'ın Resulü olduğuma şahadet eder misin?" diye sordu. Cariye: "Evet" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "öyleyse bunu azat et" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7263 *Hadisi Taberilni, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-kebir'de, Bezzâr, birinin metni bu şekilde olan iki farklı isnildla rivayet etmiştir. Diğerinin metni ise şöyledir: Resûlullah (sallallaluı aleyhi vesellem), cariyeye: Allah nerede?"' diye sorunca, cariye eliyle göğü işaret etti. Resûlullah (sav) "'Ben kimim?"' diye sorunca, cariye: "Sen, Allah'ın Resûlü'sün" diye cevap verdi. Ravilerden Said b. Ebi'l-Merzebiln zayıf ve tedlis yapan biridir. Hadisleri an ibaresiyle rivayet eder. Muhammed b. Ebi Leylil ise hafızası kötü olan biridir. Güvenilir kabul edenler de olmuştur. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (12369), Bezzâr, Müsned (13, 37)

Ubeydullah b. Abdillah' ın Ensar' dan bir adamdan bildirdiğine göre

#17,605
bu adam, zenci bir cariye getirmişti. "Ya Resulallah! Üzerimde mü'min cariye azat etme sözüm var. Eğer sen bunu mü'min olarak görüyorsan onu azat et!" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), cariyeye: "Allah'tan başka ilah olmadığına şehadet eder misin?" diye sordu. Cariye: "Evet" karşılığını verdi. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Benim, Allah'ın Resulü olduğuma şehadet eder misin?" diye sorunca, cariye yine: "Evet" dedi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Öldükten sonra dirilmeye inanıyor musun?" diye tekrar sorunca cariye: "Evet" cevabını verdi. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), adama: "Bunu azat et" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7262 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir. 1 1 Daha önce geçti: 40

Ebû Sekine'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,604
"Sizden biriniz, köle ücretine sahip olduğunuzda (köle satın aldığında) o köleyi azat etsin. Çünkü o kişi, kendi uzvuna karşılık, kölenin her bir uzvunu fidye olarak vermiştir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7261 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Yezid b. Rabia es-Sağani metruk biridir.3 3 Taberâni, M. el-Kebir (22/335)

İbn Abbâs' ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,603
"Her kim, dünyada mü'min bir köleyi azat ederse, Allah o kölenin her uzvuna karşılık, o kişinin bir uzvunu cehennemden azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7260 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Muhammed b. Ebi Humeyd zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (10641)

Ebu Seleme b. Abdirrahman b. Avf, babasından bildiriyor:

#17,602
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e: "Hangi gece (dualar) daha iyi işitilir?" diye sorulunca şöyle buyurdu: "Gecenin son ortası(nda dualar daha çok işitilir). Diğer taraftan (sabah) namaz(ı), tan ağanncaya dek makbuldür. Daha sonra güneş bir ya da iki mızrak boyu yükselinceye kadar namaz yoktur. Sonra gölge bir mızrak boyu olunca, (öğle) namaz(ı) makbüldür. Daha sonra güneş batıya yönelinceye kadar namaz yoktur. Sonra güneş bir ya da iki mızrak oluncaya kadar (ikindi) namaz(ı) makbuldür. Daha sonra güneş batıncaya kadar namaz yoktur." Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), daha sonra şöyle buyurdu: "Müslüman bir adam, müslüman bir köleyi azat ederse bu, onun (azat edenin) cehennemden kurtuluşu olur. Kölenin her bir kemiği, kendi kemiğine yeterli gelir. Müslüman bir kadın, müslüman bir kadın köleyi azat ederse, bu onun cehennemden kurtuluşu olur. Kölenin her bir kemiği, kendi kemiğin(in cehennemden azat olmasına) yeterli gelir. Müslüman bir kimse, iki müslüman cariyeyi azat ederse bu, onun cehennemden kurtuluşu olur. Cariyelerin kemiklerinden her iki kemik, kendi kemiğin(in ateşten kurtuluşu için) yeterli olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7259 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Ravilerden Ebu Seleme, babasından hadis işitmemiştir. Geri kalan ravilerin hadisleri, hasen derecesindedir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (279)

Sehl b. Sa' d'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,601
"Her kim, Allah için bir köleyi azat ederse, Allah köleden her bir uzva karşılık, o kişinin uzvunu cehennemden azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7258 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu's-sağir ve el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiştir. Ravilerden Zekeriyyâ b. Manzur güvenilir kabul edilmiştir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (5839), Taberâni, M. es-Sağir (1143)

Ebu Zer bildiriyor:

#17,600
Ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Her kim, mü'min bir köleyi azat ederse, hiç şüphesiz bu, her uzvuna kifayet eder -ya da- azat ettiği kölenin her uzvuna karşılık, kendi uzvunu cehennemden azat etmiş olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7257 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup, ravilerden Ebu Hariz'i. İbn Hibban güvenilir kabul etmiştir. Bir rivayete göre İbn Main, Ebu Hariz'i güvenilir görmüştür. Hadis imamlarının çoğu bu zatı zayıf addetmiştir. 3 3 Bezzar, Müsned (1393)

Mâlik b. Amr el-Kuşeyri diyor ki:

#17,599
Ben, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Her kim, müslüman bir köleyi azat ederse bu, onun cehennemden kurtuluşu olur. Azat ettiği kölenin kemiklerinden her biri, kendi kemiklerinden bir kemiğin yerine geçer."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7256 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Ahmed'in hadisi, Anne-Babaya İyilik ve Sıla-i Rahim kitabında bundan daha uzun olarak geçmektedir. Ravilerden Ali b. Zeyd, zayıf olmakla beraber hadisi hasen olan biridir. 2 2 İmam Ahmed, Müsned (4/344), Taberâni, M. el-Kebir (19/299)

Malik b. el-Hâris'in bildirdiğine göre,

#17,598
Kendi kabilesinden olan bir adam Resulullah (sav)'in şöyle buyurduğunu işitmiştir: "Her kim, , müslüman anne ve babadan yoksun kalmış bir yetimi, kendisine ihtiyacı kalmayıncaya kadar, yemeğine ve içeceğine ortak ederse, o kişiye cennet elbette gerekli olur.Her kim, müslüman bir köleyi azat ederse bu, onun cehennemden kurtuluşu olur; azat ettiği kölenin her uzvuna karşılık, kendi uzvun(un cehennemden kurtulmasına) kafi gelir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7255 *Hadisi Ahmed ve Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Ali b. Zeyd'in hadisi hasendir. Kendisinde zayıflık bulunmaktadır. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (5/29)

Şu'be el-Küfi anlatıyor:

#17,597
Ebu Bürde b. Ebi Musa' nın yanındaydık. Şöyle dedi: Ey evlatlarım! Size babamın Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' den naklederek bana bildirdiği bir hadisi aktarayım mı? Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Her kim, bir köleyi azat ederse Allah, azat ettiği kölenin her uzvuna karşılık, o kişinin bir uzvunu cehennemden azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7254 *Hadisi Ahmed ve Taberani rivayet etmiş ve şöyle demiştir: "Bu hadis Ebu Musa' dan sadece bu isnadla rivayet edilmiştir." Ahmed'in ravileri güvenilir kimselerdir.

Ukbe b. Amir el-Cüheni' den rivayet edildiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,596
"Her kim, mü'min bir köleyi azat ederse bu, onun (azat edenin) cehennemden kurtuluşu olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7253 *Hadisi Ahmed, Ebu Ya'la ve Taberani rivayet etmiş olup, ravileri Kays el-Cüzami müstesna Sahih'in ravileridir. Bu zatı kimse zayıf görmemiştir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (4/147, 150), Ebu Ya'la, Müsned (1760), Taberâni, M. el-Kebir (170322)

İbn Abbâs' tan rivayet edildiğine göre

#17,595
Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Boşanma, ancak iddetle geçerli olur; azat etme ise sadece Allah nzası için olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7252 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Ahmed b. Said b. Ferkad zayıftır. 3 3 Taberâni, M. el-Kebir (10941)

Hz. Aişe' den rivayet edildiğine göre

#17,594
Elinin altında Hz. İsmail'in soyundan olan bir köle vardı. Yemen' den, Havlan kabilesinden bir esir geldi. Aişe bu kabileden olan esiri azat etmek isteyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), ona mani oldu. Benu'l-Anber' den, Mudar kabilesinden bir esir geldi. Bu defa Hz.Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem), Aişe' ye o kabileden gelenleri azat etmesini emretti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7251 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Senedinde tanımadığım raviler bulunmaktadır. Menkıbeler bölümünde bu türden hadisler mevcuttur.2 2 İmam Ahmed, Müsned (6/263)

Hasan b. Ali' den rivayet edildiğine göre

#17,593
Kendisi, bir gün helaya girdi ve büyük abdest ya da küçük abdest yapılan yerde bir lokma ya da kırınbyla karşılaşb. Kölesine "Ey köle! Bana bu lokmayı, abdest aldıktan sonra hatırlat" dedi. Abdest alınca kölesine "Ey köle! Lokmayı ya da kırıntıyı bana ver" dedi. Köle: "Efendim! Ama ben onu yedim" deyince, Hasan: "Ey köle! Git, artık sen Allah rızası için hürsün" dedi. Bunun üzerine köle ona: "Efendim! Beni niçin azat ettiniz?" diye sorunca Hasan şöyle cevap verdi: Çünkü ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in kızı Fatııma' dan işittim. Babasının şöyle buyurduğunu bildiriyordu: "Her kim, büyük abdest ya da küçük abdest yapılan yerden, bir lokma ya da kınntı alır, ondan pislikleri temizler, güzelce yıkayıp, sonra da yerse, o kişi mağfiret olunmadıkça,lokma midesine yerleşmez." Dolayısıyla ben, cennetliklerden olan bir adamdan hizmet isteyecek değilim.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7250 *Hadisi Ebu Ya'la, İsa b. Salim'den, o da Vehb b. Abdirrahman el-Kuraşi'den nakletmek suretiyle rivayet etmiştir. Vehb'i tanımıyorum. Diğer ravileri, güvenilir kimselerdir. 1 1 Ebu Ya'la, Müsned (6750), uydurma bir hadistir.

Seleme b. el-Ekva' anlatıyor:

#17,592
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in Yesar isminde bir kölesi vardı. Namazı güzel kıldığını görünce onu azat etti ... Ravi hadisin devamını zikretmiştir. Bu hadis, Diyetler kitabında Yaralamalar bölümünde (no. 10758) tam olarak gelecektir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7249 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Musab. Muhammed b. İbrahim et- Teymi zayıf biridir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (6223)

Ebû Bekr'in azatlısı Sa'd'dan rivayet edildiğine göre

#17,591
Kendisi Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e hizmet ediyor, bu hizmeti' Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)' de hayranlık uyandmyordu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Ey Ebu Bekr! Sa'd'ı azat et!" Ebu Bekr: "Ya Resulullah! Bundan başka bize hizmet edecek kimse yok" deyince, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Sa' d'ı azat et, sana (başka) adamlar gelir, sana (başka) adamlar gelir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7248 Ben derim ki: İbn Mâce bu hadisin bir bölümünü rivayet etmiştir. *Hadisi Ahmed ve Ebû Ya'la rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir.2 2 İmam Ahmed, Müsned (1717), Ebû Ya'la, Müsned (1573)

Ebû Hureyre' den rivayet edildiğine göre

#17,590
Bir adam, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e gelerek: "Ey Allah'm Peygamberi! Amellerden hangisi daha üstündür?" diye sorunca, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah'a iman etmek ve Allah yolunda dhat etmek" diye cevap verdi. Adam:"Eğer buna güç yetiremezsem, sevap bakımından kölelerin hangisi daha üstündür?" diye sordu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "En pahalı olan ve sahipleri nezdinde en kıymetli olan" cevabını verdi. Adam: "Eğer buna güç yetiremezsem?" diye sorunca Resulullah (sallallahu aleyhi veselleın): "Kaybolmuşa yardımcı olursun ya da cahile yol gösterirsin" diye cevap verdi. Adam: "Buna da güç getiremezsem? 0 diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Kendini kötülükten alıkoy. Çünkü bu, kendinden taraf verdiğin güzel bir sadakadır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7247 Ben derim ki: Hadisin başmdan bir bölüm, Sahih'te mevcuttur. *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (2/388)