Toplam 19,118 Hadis
Konular

Köle Azadı Kategorisi

Amre' den rivayet edildiğine göre

#17,639
Hz. ' Aişe rahatsızlanmıştı. Rahatsızlığı uzun zaman sürdü. Medine' den tabiplik yapan bir kişi geldi. Aişe' nin yeğenleri, Aişe' nin hastalığını sormak üzere adamın yanına gittiler. Tabib şöyle dedi: "Vallahi siz bana kendisine büyü yapılmış bir kadının özelliklerini anlatıyorsunuz. Bu kadın kendisine büyü yapılmış bir kadındır. Ona bir cariyesi büyü yapmış." Aişe: "Evet, senin ölmeni istedim ve böylelikle (gerçek anlamda) azat edilirdin." Ravi ekledi: O, müdebber bir cariye idi. Aişe dedi ki: "Bu cariyeyi, maliklik (efendilik) bakımından Arapların en kötüsüne satın. Parasını da rayicine göre tayin edin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7296 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir.2 2 İmam Ahmed, Müsned (6/40)

Havvât b. Cübeyr anlatıyor:

#17,638
Bir adam öldü. Bana vasiyette bulunmuştu. Vasiyet ettiği şeyler arasında ümmü veled'i (kendisinden çocuğu olan cariyesi) ve hür bir kadın vardı. Hür kadın ile ümmü veled arasında bir konuşma geçti. Kadın, ümmü veled' e: "Ey Lek' A! Yarın burnundan tutulup götürülecek ve pazarda satılacaksın" dedi. Ben bunu Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bildirince şöyle buyurdu: "Satılamaz. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7295 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasen derecesindedir. Kendisinde zayıflık bulunmaktadır. Geri kalan ravileri, güvenilir kimselerdir. Ümmü veled hakkında bundan başka hadisler geride geçti. 1 1 Taberani, M. el-Kebir (4147)

Abdullah b. Mes'ûd diyor ki:

#17,637
Cüheyne kabilesinden olan iki adamın ortak oldukları bir köleleri vardı. Biri kendi hissesini azat etti. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), adamın yanına geldi ve kölenin geri kalan hissesini, azat eden kişiye ödettirdi. Bu adamın yüz koyunluk sürüsü vardı. Onları sattı ve parasını ortağına verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7294 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Hasan b. Umare zayıftır. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (10364), Kasım zayıftır.

Başka bir rivayette şöyle geçmiştir:

#17,636
"Eğer o kişinin malı varsa, onun için kölenin geri kalanı azat etmesi gerekir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7293 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İshak b. Yahya, Ubade'ye yetişememiştir.

Ubade'nin bildirdiğine göre Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem} şöyle buyurdu:

#17,635
"Her kim, bir köledeki hisseyi azat ederse, o kişi kölenin geri kalan hisselerini ödeyecektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7292

Hz. Aişe'nin bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,634
"Bir köle, ortaklar arasında müşterek olduğunda, içlerinden biri kendi hissesini azat ederse, bu adam üzerine köleye en yüksek değer üzerinden kıymet biçilir. Adam bu ücreti öder ve köle azat edilir. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7291 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Müsennâ b. es-Sabbâh zayıftır. Güvenilir kabul edenler de vardır.

Câbir b. Abdillah'ın bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,633
"Her kim, bir köledeki hissesini azat ederse, geri kalanını azat etmek o kişinin üzerine gerekli olur. Eğer adamın malı yoksa, ücretini temin etmesi için kölesinden çalışıp kazanmasını ister."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7290 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Muhammed b. İshâk el-Mervezi zayıftır.

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,632
"Her kim, bir köledeki hisseyi azat ederse, onlara kendi malından paylarını öder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7289 *Hadisi Bezz3r, İbr3him b. İsmail b. Vahyi kanalıyla babasından rivayet etmiştir. İkisi de zayıftır. 1 1 Bezzâr, Müsned (1395)

Said b. el-Müseyyeb bildiriyor:

#17,631
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ashabından olan otuz kişiden, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in buyurduğu şu hadisi ezberledik: "Her kim, bir köledeki hisseyi azat ederse, onlara (ortaklara) kölenin geri kalanını öder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7288 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Haccac b. Ertat güvenilir biridir; ama tedlis yapmaktadır. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir.

Semure' den rivayet edildiğine göre

#17,630
Hüzeyl kabilesinden bir adam, bir köledeki hissesini azat etti. Bunun üzerine Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bu kölenin tamamı hürdür. Allah'ın hiçbir ortağı yoktur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7287 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Ravileri Sahih'in ravileridir .

Muhammed b. Amr b. Said' den rivayet edildiğine göre

#17,629
Bir köle, on kişi arasında ortakb. Biri hariç hepsi kölesindeki hissesini azat ettiler. Köleye yardımcı olmak için Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem), aracılık yapmak üzere adamın yanına gitti. Köle konusunda adamla konuştu. Bunun üzerine adam kendi payını Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e hibe etti. Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) de onu azat etti. Köle şöyle derdi: "Ben, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlısıyım." Bu kişinin ismi, Rafi' Ebu'l-Behiy idi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7286 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Senedinde geçen Muhammed b. Amr'ı tanımıyorum. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir.

Oâbir b. Abdillah'tan rivayet edildiğine göre

#17,628
Bir köle, on kişi arasında ortakb. Dokuzu kendi hisselerini azat ederken, onuncusu azat etmeyi kabul etmeyip: "Ya Resulallah! O benim payım.dır" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Senin payın ondadır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7285 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Adiy b. el-Fadl metruk biridir.

Alkame b: Abdillah el-Müzeni, babası (Abdullah b. Sinan el- Müzeni)' den bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,627
"Kişi, kölesinden dilediği kadannı azat edebilir. Dilerse üçte birini, dilerse dörtte birini azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7284 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de ve şu lafızla el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet " Dilerse beşte birini azat edebili," Ravilerden Muhammed b. Fada zayıftır.

İsmâil b. Ümeyye, babası kanalıyla dedesinden bildiriyor:

#17,626
Onların Tahman veya Zekvan isminde bir köleleri vardı. Dedesi kölenin yansını azat edince, köle Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e geldi. Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona şöyle buyurdu: "Azat edildiğin hissende azat edilir, köle edilen hissende ise köle olarak kalırsın." Bunun üzerine bu köle, ölünceye kadar efendisine hizmet etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7283 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, hadis mürsel bir hadistir. Ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (3/412), Taberâni, M. el-Kebir (5517)

Süddi, babasından bildiriyor:

#17,625
Zeyneb binti Kays b. Mahreme, on bin dirheme benimle mükatebe anlaşması yaptı. (Ödenmesi gereken) son bini bana bırakarak (almayarak) on bin dirhemi tamamladı. Zeyneb, iki kıbleye doğru Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) ile beraber namaz kılanlardandır.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7282 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Hasan b. Amr b. Muhammed el- Ankazi zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (24/288)

İbn Abbâ anlatıyor:

#17,624
Berire'nin kocası Muğis adında zenci bir köleydi. Onu (karısından ayrıldıktan sonra bunun üzüntüsüyle) Medine sokaklarında ağlarken görürdüm. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Berire ile ilgili şu dört şeyle hüküm verdi. Berire'nin efendileri vela hakkını şart koştular. Bunun üzerine Resulullah (sav): "Vela hakkı azat edenindir" hükmünü verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Berire'yi (azat edildikten sonra eski koacası ile evli kalıp kalmamada) serbest bıraktı. O da kendisini tercih etti (kocasını bıraktı). Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), ona iddet beklemesini emretti. Berire'ye bir sadaka verildi; o da bunu Aişe'ye hediye etti. Aişe, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bunu sorunca: "Bu, onun için sadaka, bizim için hediyedir" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7281 Ben derim ki: Hadisi Ebu Davud kısa metniyle rivayet etmiştir. *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (11826)

İbn Abbâs anlatıyor: Hz.

#17,623
Hz. Aişe, azat etmek için Ensar' dan olan Berire'yi satın aldı. Berire'nin sahipleri, Berire'nin vela hakkını almayı şart koştular. Aişe de onlara bu şartı koştu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), gelince bunu ona haber verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bunun üzerine: "Vela hakkı azat edenindir" buyurarak minbere çıkıp şöyle devam etti: "Bazı topluluklara ne oluyor ki, Allah'ın Kitab'ında olmayan şartları koşuyorlar. Allah'ın Kitab'ında olmayan şartlar, Allah'ın Kitab'ınca reddedilmiştir." Berire'nin bir kocası vardı. Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem), onu muhayyer bıraktı. Dilerse önceden olduğu gibi kocasıyla beraber kalacak; dilerse de ondan ayrılacaktı. Berire, kocasından ayrılmayı tercih etti. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bir odaya girdi ve orada koyun ayağı gördü. Aişe'ye "Şu eti bize pişirsen olmaz mı?" diye sordu. Aişe: "Bu, Berire'ye sadaka olarak verilen ettir. O da bize hediye etti" diye cevap verince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bu eti pişir; zira et, onun için sadaka; bizim içinse hediyedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7280 Ben derim ki: Sahih'te ve başka kitaplarda bu hadisin bir bölümü mevcuttur. *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden Temim b. el-Muntasır'den bir çok ravi rivayette bulunmuş, hiç kimse tenkit etmemiştir. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir .1 1 Taberâni, M. el-Kebir (11744)

Berire anlatıyor:

#17,622
Benim sebebimle üç sünnet (dini hüküm) belirlenmiştir: Şöyle ki bana et tasadduk edildi. Ben de eti Aişe'ye hediye ettim. Aişe de Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), eve girinceye kadar eti bırakb. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Bu et de nedir?" diye sorunca, Aişe "Berire' ye tasadduk edilen ettir, o da bize hediye etti" demesi üzerine, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Bu et, Berfre'ye sadaka, bize ise hediyedir" buyurdu. Aişe benimle dokuz ukiye üzerine kitabet anlaşması yapb. Aişe şöyle dedi: "Dilerlerse onlara (sahiplerine) bunu bir defada öderim." Ben dedim ki: "Vela hakkının kendilerinden kalması koşuluyla olur dediler." Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "(Kendi) şartını koş, şartından vazgeçme, çünkü velıi hakkı azat eden kişinindir. " Berire dedi ki: "Ben azat edildim ve (kocamla evli kalıp kalmamakta) muhayyerlik hakkım oldu."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7279 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 Taberani, M. el-Kebir (24/204)

Selman anlatıyor:

#17,621
Ailem (kölesi olduğum kişiler), onlara beşyüz fidan dikmem şarbyla, benimle kitabet anlaşması yaph. Fidanlar tutunca hür olacakhm. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e gelip bunu ona anlathm. Şöyle buyurdu: "Fidanlan dik ve onlara şarhnı koş, fidanlan dikeceğin zaman beni çağır." Selman der ki: Şart koşunca bunu Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bildirdim. Geldi ve eliyle fidanları dikmeye başladı. Sadece birini ben kendi elimle diktim. Biri hariç hepsi tuttu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7278 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Ali b. Zeyd zayıftır. Hadisi hasendir. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir. Selman'ın menkıbeleri bölümünde ve diğer bölümlerde bu hadisin uzun versiyonları vardır .

Selma binti Nasr el·Muharibiyye diyor ki:

#17,620
Hz. Aişe'ye veledi zinanın azat edilmesinden sorunca, bana şöyle cevap verdi: "Onu azat et."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7277 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Selma'yı tanımıyorum. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir. Ancak İbn İshak tedlis yapan biridir. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (24/302)

İbn Ömer diyor ki:

#17,619
"Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bize veledi zinalara azat etme hususunda iyilikte bulunmamızı emretti."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7276 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Zekeriyya b. Yahya el-Medini'yi tanımıyorum. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir.

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,618
"Boşama ve köle azat etme, sadece sahip olduktan sonra geçerli olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7275 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasendir. Geri kalan ravileri, Sahih'in ravileridir. 1 1 Kölenin hür olabilmesi için kendisi hakkında belirlenmiş olan fiyat. Bunu sahibine ödeyince azat olur. 1 Taberâni, M. el-Kebir (11004), isnadı zayıftır.

Ebu' d-Derda'nın bildirdiğine göre

#17,617
Resulullah (sav) şöyle buyurdu: "Her kim, şaka olarak boşasa veya köle azat etmiş olsa bu iş, dediği gibidir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7274 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden İsmail b. Müslim el-Mekki zayıftır.

Ğaylan b. Seleme es-Sekafi'den rivayet edildiğine göre

#17,616
Nafi', Ğaylan'ın kölesiydi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e kaçh. Gaylan, o esnada müşrik idi. Gaylan, müslüman oldu. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Gaylan' a vela hakkını geri verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7273 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasendir. Kendisinde zayıflık bulunmaktadır. Geri kalan ravileri, güvenilir kimselerdir.2 2 Taberâni, M. el-Kebir (18/263)

Ebû Umâme anlatıyor:

#17,615
Bir köle, Taif kalesinden salınıp aşağı sarktı. Efendisi gelip: "Ya Resulallah! Kölemi bana geri ver" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Köle, efendisinden önce müslüman olduğunda efendisine verilmez. Ônce efendisi, sonra köle müslüman olduğunda, efendisine geri verilir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7272 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden Ömer b. İbrâhim b. Vecih metruktur. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (7978), Kasım zayıftır.

İbn Abbâs-anlatıyor:

#17,614
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Taif'te konaklaymca birlnt: şöyle seslenmesini emretti: "(Kafir efendisinden) kaçan her köle hürdür. "İki köle, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e kaçtı. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem), ikisini de azat etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7271 *Hadisi Taberâni rivayet etmiş olup, ravilerden İbrâhim b. Osman Ebi Şeybe metruk biridir.

Ebû Bekre' den rivayet edildiğine göre

#17,613
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Taif'i kuşatırken kendisi yirmi üç köleyle beraber Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e kaçmışh. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) hepsini azat etti. Bu kişiler, kendilerine" Azatlılar" denilen kişilerdir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7270 *Hadisi Taberâni, rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir .

Şa'bi diğer rivayette şöyle anlatıyor:

#17,612
Bana falanca Sakif'li şöyle anlattı. Resftlullah (sallallahu aleyhi vesellem)' den üç şey istedik, hiç birine izin vermedi. Bize Ebu Bekre'yi geri vermesini istedik. Zira Ebu Bekre köle idi. Bizden önce (kaçıp) müslüman olmuştu. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Hayır, o, önce Allah'ın azatlısı, sonra Resulü'nün azatlısıdır." Ravi devamla yukarıdaki hadisin benzerini aktarmıştır.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7269 *Hadislerin tamamını Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir.

Şa'bi, Sakif kabilesinden bir adamdan aktarıyor:

#17,611
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' den üç şey istedik. Bize izin vermedi. "Bizim topraklarımız soğuk bir arazidir" diyerek abdest konusunda bize serbestlik tanımasını istedik, bize bu konuda izin vermedi. Su kabak(ları içinde şıra kurma) konusunda izin istedik, bize bu konuda da izin vermedi bu Bekre'yi bize geri vermesini istedik, kabul etmeyerek şöyle buyurdu: "O, Allah'ın azatlısı ve Resul' ünün azatlısıdır." Ebu Bekre, Taif muhasara edildiği zaman Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e kaçarak müslüman olmuştu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7268

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre

#17,610
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) Taif gününde şöyle buyurdu: "Kölelerden her kim bize kaçarsa hürdür." Kölelerden bir kısmı o gün kaçımıştı. Ebu Bekre de onlardan biridir. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) onları azat etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7267 *Hadisi Ahmed ve kısa metniyle Taberani rivayet etmiştir. Ravilerden Haccac b. Ertat güvenilir biri olmakla birlikte tedlis yapmaktadır.

İbn Abbâs' tan rivayet edildiğine göre

#17,609
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), kendisine kaçarak gelen köleleri, müslüman oldukları zaman, efendileri gelmeden önce azat ederdi. Taif ('in fethedildiği gün böyle) iki kişiyi azat etti.1

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7266 1 İmam Ahmed, Müsned (1/223, 224, 236, 243, 248, 249, 362), EbU Ya'la, Müsned (2564)

A vn b. Abdillah b. Utbe diyor ki:

#17,608
Babam bana dedemin şöyle anlattığını nakletmiştir: Bir kadın, zenci bir cariyeyle beraber Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e gidip: "Ya Resulallah! Üzerimde mü'min bir cariye azat etme borcu var. Bu cariye, benim borcuma kifayet eder mi?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Senin Rabbin kimdir?" diye sordu. Cariye: "Allah'tır" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Dinin nedir?" diye sordu. Cariye: " İslam" dedi. ResUlullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Ben kimim?" diye sordu. Cariye: "Sen Resulullah' sın" diye cevap verdi. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "öyleyse benim, Allah'ın Resulü olduğuma şeluulet eder misin?" diye sorunca cariye: "Evet, sen Allah'ın Resul'üsün" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Beş vakit namazı kılar mısın?" diye sorunca cariye: "Evet" karşılığını verdi. ResuIullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Ramazan orucunu tutar mısın?" diye sorunca cariye: "Evet" diye cevap verdi. ResuIullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah katından gelen şeyleri ikrar eder misin?" diye sorunca cariye: "Evet" dedi. ResuIullah (sallallahu aleyhi vesellem) bunun üzerine eliyle cariyenin sırtına vurarak şöyle buyurdu: "Bunu azat et, hiç şüphesiz bu, sana kifayet eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7265 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, raviler içerisinde tanımadığım kişiler vardır. Ben derim ki: İman kitabı ile az önce Kölesini Döven Kişiler bölümünde konuyla ilgili başka hadisler (no. 7232) geçti. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (17/136-7)

Ebû Cuhayfe bildiriyor:

#17,607
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bir kadın geldi. Yanında zenci bir cariye vardı. Kadın: "Ya Resulallah! Üzerimde mü'min bir cariyeyi azat etme borcu var. Bu (gördüğün cariye) yeterli olur mu?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Allah nerede?" diye sordu. Cariye: "Gökyüzünde" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Ben kimim?" diye sorunca, cariye: "Sen, Allah'ın Resul'üsün" cevabını verdi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah'tan başka ilah olmadığına ve benim Allah'ın Resulü olduğuma şehadet eder misin?" diye sordu. Cariye: "Evet" dedi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah'ın katından gelen şeylere iman ediyor musun?" diye sordu. Cariyenin "Evet" cevabını vermesi üzerine, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bunu azat et. Çünkü bu, mü'min bir cariyedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7264 *Hadisi Taberilni rivayet etmiş olup, ravilerden Said b. Ansebe zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (22/116-7)

İbn Abbâs'tan rivayet edildiğine göre bir adam, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e gelerek:

#17,606
"Üzerimde bir köle azad borcu var. Yanımda da Arap olmayan zenci bir cariye var" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Onu bana getir" buyurdu. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Allah'tan başka ilah olmadığına şahadet eder misin?" diye sorunca, cariye: "Evet" karşılığını verdi. Reslllullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Benim, Allah'ın Resulü olduğuma şahadet eder misin?" diye sordu. Cariye: "Evet" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "öyleyse bunu azat et" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7263 *Hadisi Taberilni, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-kebir'de, Bezzâr, birinin metni bu şekilde olan iki farklı isnildla rivayet etmiştir. Diğerinin metni ise şöyledir: Resûlullah (sallallaluı aleyhi vesellem), cariyeye: Allah nerede?"' diye sorunca, cariye eliyle göğü işaret etti. Resûlullah (sav) "'Ben kimim?"' diye sorunca, cariye: "Sen, Allah'ın Resûlü'sün" diye cevap verdi. Ravilerden Said b. Ebi'l-Merzebiln zayıf ve tedlis yapan biridir. Hadisleri an ibaresiyle rivayet eder. Muhammed b. Ebi Leylil ise hafızası kötü olan biridir. Güvenilir kabul edenler de olmuştur. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (12369), Bezzâr, Müsned (13, 37)

Ubeydullah b. Abdillah' ın Ensar' dan bir adamdan bildirdiğine göre

#17,605
bu adam, zenci bir cariye getirmişti. "Ya Resulallah! Üzerimde mü'min cariye azat etme sözüm var. Eğer sen bunu mü'min olarak görüyorsan onu azat et!" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), cariyeye: "Allah'tan başka ilah olmadığına şehadet eder misin?" diye sordu. Cariye: "Evet" karşılığını verdi. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Benim, Allah'ın Resulü olduğuma şehadet eder misin?" diye sorunca, cariye yine: "Evet" dedi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Öldükten sonra dirilmeye inanıyor musun?" diye tekrar sorunca cariye: "Evet" cevabını verdi. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), adama: "Bunu azat et" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7262 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri Sahih'in ravileridir. 1 1 Daha önce geçti: 40

Ebû Sekine'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,604
"Sizden biriniz, köle ücretine sahip olduğunuzda (köle satın aldığında) o köleyi azat etsin. Çünkü o kişi, kendi uzvuna karşılık, kölenin her bir uzvunu fidye olarak vermiştir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7261 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Yezid b. Rabia es-Sağani metruk biridir.3 3 Taberâni, M. el-Kebir (22/335)

İbn Abbâs' ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,603
"Her kim, dünyada mü'min bir köleyi azat ederse, Allah o kölenin her uzvuna karşılık, o kişinin bir uzvunu cehennemden azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7260 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Muhammed b. Ebi Humeyd zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (10641)

Ebu Seleme b. Abdirrahman b. Avf, babasından bildiriyor:

#17,602
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e: "Hangi gece (dualar) daha iyi işitilir?" diye sorulunca şöyle buyurdu: "Gecenin son ortası(nda dualar daha çok işitilir). Diğer taraftan (sabah) namaz(ı), tan ağanncaya dek makbuldür. Daha sonra güneş bir ya da iki mızrak boyu yükselinceye kadar namaz yoktur. Sonra gölge bir mızrak boyu olunca, (öğle) namaz(ı) makbüldür. Daha sonra güneş batıya yönelinceye kadar namaz yoktur. Sonra güneş bir ya da iki mızrak oluncaya kadar (ikindi) namaz(ı) makbuldür. Daha sonra güneş batıncaya kadar namaz yoktur." Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), daha sonra şöyle buyurdu: "Müslüman bir adam, müslüman bir köleyi azat ederse bu, onun (azat edenin) cehennemden kurtuluşu olur. Kölenin her bir kemiği, kendi kemiğine yeterli gelir. Müslüman bir kadın, müslüman bir kadın köleyi azat ederse, bu onun cehennemden kurtuluşu olur. Kölenin her bir kemiği, kendi kemiğin(in cehennemden azat olmasına) yeterli gelir. Müslüman bir kimse, iki müslüman cariyeyi azat ederse bu, onun cehennemden kurtuluşu olur. Cariyelerin kemiklerinden her iki kemik, kendi kemiğin(in ateşten kurtuluşu için) yeterli olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7259 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Ravilerden Ebu Seleme, babasından hadis işitmemiştir. Geri kalan ravilerin hadisleri, hasen derecesindedir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (279)

Sehl b. Sa' d'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,601
"Her kim, Allah için bir köleyi azat ederse, Allah köleden her bir uzva karşılık, o kişinin uzvunu cehennemden azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7258 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu's-sağir ve el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiştir. Ravilerden Zekeriyyâ b. Manzur güvenilir kabul edilmiştir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (5839), Taberâni, M. es-Sağir (1143)

Ebu Zer bildiriyor:

#17,600
Ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Her kim, mü'min bir köleyi azat ederse, hiç şüphesiz bu, her uzvuna kifayet eder -ya da- azat ettiği kölenin her uzvuna karşılık, kendi uzvunu cehennemden azat etmiş olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7257 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup, ravilerden Ebu Hariz'i. İbn Hibban güvenilir kabul etmiştir. Bir rivayete göre İbn Main, Ebu Hariz'i güvenilir görmüştür. Hadis imamlarının çoğu bu zatı zayıf addetmiştir. 3 3 Bezzar, Müsned (1393)

Mâlik b. Amr el-Kuşeyri diyor ki:

#17,599
Ben, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Her kim, müslüman bir köleyi azat ederse bu, onun cehennemden kurtuluşu olur. Azat ettiği kölenin kemiklerinden her biri, kendi kemiklerinden bir kemiğin yerine geçer."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7256 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Ahmed'in hadisi, Anne-Babaya İyilik ve Sıla-i Rahim kitabında bundan daha uzun olarak geçmektedir. Ravilerden Ali b. Zeyd, zayıf olmakla beraber hadisi hasen olan biridir. 2 2 İmam Ahmed, Müsned (4/344), Taberâni, M. el-Kebir (19/299)

Malik b. el-Hâris'in bildirdiğine göre,

#17,598
Kendi kabilesinden olan bir adam Resulullah (sav)'in şöyle buyurduğunu işitmiştir: "Her kim, , müslüman anne ve babadan yoksun kalmış bir yetimi, kendisine ihtiyacı kalmayıncaya kadar, yemeğine ve içeceğine ortak ederse, o kişiye cennet elbette gerekli olur.Her kim, müslüman bir köleyi azat ederse bu, onun cehennemden kurtuluşu olur; azat ettiği kölenin her uzvuna karşılık, kendi uzvun(un cehennemden kurtulmasına) kafi gelir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7255 *Hadisi Ahmed ve Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Ali b. Zeyd'in hadisi hasendir. Kendisinde zayıflık bulunmaktadır. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (5/29)

Şu'be el-Küfi anlatıyor:

#17,597
Ebu Bürde b. Ebi Musa' nın yanındaydık. Şöyle dedi: Ey evlatlarım! Size babamın Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' den naklederek bana bildirdiği bir hadisi aktarayım mı? Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Her kim, bir köleyi azat ederse Allah, azat ettiği kölenin her uzvuna karşılık, o kişinin bir uzvunu cehennemden azat eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7254 *Hadisi Ahmed ve Taberani rivayet etmiş ve şöyle demiştir: "Bu hadis Ebu Musa' dan sadece bu isnadla rivayet edilmiştir." Ahmed'in ravileri güvenilir kimselerdir.

Ukbe b. Amir el-Cüheni' den rivayet edildiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,596
"Her kim, mü'min bir köleyi azat ederse bu, onun (azat edenin) cehennemden kurtuluşu olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7253 *Hadisi Ahmed, Ebu Ya'la ve Taberani rivayet etmiş olup, ravileri Kays el-Cüzami müstesna Sahih'in ravileridir. Bu zatı kimse zayıf görmemiştir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (4/147, 150), Ebu Ya'la, Müsned (1760), Taberâni, M. el-Kebir (170322)

İbn Abbâs' tan rivayet edildiğine göre

#17,595
Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Boşanma, ancak iddetle geçerli olur; azat etme ise sadece Allah nzası için olur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7252 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Ahmed b. Said b. Ferkad zayıftır. 3 3 Taberâni, M. el-Kebir (10941)

Hz. Aişe' den rivayet edildiğine göre

#17,594
Elinin altında Hz. İsmail'in soyundan olan bir köle vardı. Yemen' den, Havlan kabilesinden bir esir geldi. Aişe bu kabileden olan esiri azat etmek isteyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), ona mani oldu. Benu'l-Anber' den, Mudar kabilesinden bir esir geldi. Bu defa Hz.Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem), Aişe' ye o kabileden gelenleri azat etmesini emretti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7251 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Senedinde tanımadığım raviler bulunmaktadır. Menkıbeler bölümünde bu türden hadisler mevcuttur.2 2 İmam Ahmed, Müsned (6/263)

Hasan b. Ali' den rivayet edildiğine göre

#17,593
Kendisi, bir gün helaya girdi ve büyük abdest ya da küçük abdest yapılan yerde bir lokma ya da kırınbyla karşılaşb. Kölesine "Ey köle! Bana bu lokmayı, abdest aldıktan sonra hatırlat" dedi. Abdest alınca kölesine "Ey köle! Lokmayı ya da kırıntıyı bana ver" dedi. Köle: "Efendim! Ama ben onu yedim" deyince, Hasan: "Ey köle! Git, artık sen Allah rızası için hürsün" dedi. Bunun üzerine köle ona: "Efendim! Beni niçin azat ettiniz?" diye sorunca Hasan şöyle cevap verdi: Çünkü ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in kızı Fatııma' dan işittim. Babasının şöyle buyurduğunu bildiriyordu: "Her kim, büyük abdest ya da küçük abdest yapılan yerden, bir lokma ya da kınntı alır, ondan pislikleri temizler, güzelce yıkayıp, sonra da yerse, o kişi mağfiret olunmadıkça,lokma midesine yerleşmez." Dolayısıyla ben, cennetliklerden olan bir adamdan hizmet isteyecek değilim.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7250 *Hadisi Ebu Ya'la, İsa b. Salim'den, o da Vehb b. Abdirrahman el-Kuraşi'den nakletmek suretiyle rivayet etmiştir. Vehb'i tanımıyorum. Diğer ravileri, güvenilir kimselerdir. 1 1 Ebu Ya'la, Müsned (6750), uydurma bir hadistir.

Seleme b. el-Ekva' anlatıyor:

#17,592
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in Yesar isminde bir kölesi vardı. Namazı güzel kıldığını görünce onu azat etti ... Ravi hadisin devamını zikretmiştir. Bu hadis, Diyetler kitabında Yaralamalar bölümünde (no. 10758) tam olarak gelecektir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7249 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Musab. Muhammed b. İbrahim et- Teymi zayıf biridir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (6223)

Ebû Bekr'in azatlısı Sa'd'dan rivayet edildiğine göre

#17,591
Kendisi Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e hizmet ediyor, bu hizmeti' Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)' de hayranlık uyandmyordu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Ey Ebu Bekr! Sa'd'ı azat et!" Ebu Bekr: "Ya Resulullah! Bundan başka bize hizmet edecek kimse yok" deyince, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Sa' d'ı azat et, sana (başka) adamlar gelir, sana (başka) adamlar gelir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7248 Ben derim ki: İbn Mâce bu hadisin bir bölümünü rivayet etmiştir. *Hadisi Ahmed ve Ebû Ya'la rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir.2 2 İmam Ahmed, Müsned (1717), Ebû Ya'la, Müsned (1573)

Ebû Hureyre' den rivayet edildiğine göre

#17,590
Bir adam, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e gelerek: "Ey Allah'm Peygamberi! Amellerden hangisi daha üstündür?" diye sorunca, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah'a iman etmek ve Allah yolunda dhat etmek" diye cevap verdi. Adam:"Eğer buna güç yetiremezsem, sevap bakımından kölelerin hangisi daha üstündür?" diye sordu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "En pahalı olan ve sahipleri nezdinde en kıymetli olan" cevabını verdi. Adam: "Eğer buna güç yetiremezsem?" diye sorunca Resulullah (sallallahu aleyhi veselleın): "Kaybolmuşa yardımcı olursun ya da cahile yol gösterirsin" diye cevap verdi. Adam: "Buna da güç getiremezsem? 0 diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Kendini kötülükten alıkoy. Çünkü bu, kendinden taraf verdiğin güzel bir sadakadır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7247 Ben derim ki: Hadisin başmdan bir bölüm, Sahih'te mevcuttur. *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (2/388)

Ebû Hureyre' nin bildirdiğine göre Resûlullah (sav) şöyle buyurdu:

#17,589
"Sadakanın en hayırlısı; tüyü, sütü ve yavrusundan istifade edilmesi için tasadduk edilen hayvandır. Sabah sevapla gider, akşam sevapla geri döner. Bu şekildeki bir deve, kızıl bir kölenin azat edilmesi; bu şekildeki bir koyun ise, siyııh bir kölenin azat edilmesi gibidir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7246 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Ubeydullah b. Sabiha'yı tarumıyorum. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir. 2 2 İmam Ahmed, Müsned (2/358, 483)

İbn Abbâs'tan rivayet edildiğine göre bir köle müslüman oldu.

#17,588
Buradan çıkart ya da kurtar."' Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e mektup ulaşınca, deve üzerinde yedi kişi göndererek: "Umuyorum ki (onun) ev(in)de, size (kurtulmasına) ymlımcı olacak birini bulursunuz" buyurdu "Sonraınlda Resülullah (sva) onu azat etti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7245 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup, raviferi güvenilir kimselerdir.1 1 Bezzar, Müsned (1397)

Sehl b. Huneyf'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,587
"Her kim, Allah yolunda cihad eden birine ya da zor durumda olan borçluya ya da yazışmalı (mükatebeli) köleye (kölelikten kurtulması için) yardım ederse, Allah bu kişiyi zatının gölgesinden başka hiçbir gölgenin bulunmadığı bir günde gölgelendirir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7244 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Ravilerden Abdullah b. Sehl b. Huneyf'i tanımıyorum. Diğer ravilerin hadisleri hasendir.2 2 İmam Ahmed, Müsned (3/487

Ebû Musa el-Eş' ati diyor ki:

#17,586
Ben, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in sadakadan bahisle şöyle buyurduğunu duydum: "Köleyi azat etmek ve onun boynunu kölelikten kurtannak sadakadandır." Bir adam: "İkisi aynı şey değil mi?" diye sorunca, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Hayır, azat etmek onu azat etmendir; boynu kölelikten kurtannak ise bu konuda (köleye) yardımcı olmandır." Adam: "Eğer bunu yapamazsam?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Bol süt veren koyun (veya deveyi ödünç vermek) ya da akrabaya şefkat göstermektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7243 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Abdülmelik b. Mûsâ hakkında Ezdi şöyle demiştir: "Hadisi münker biridir."1 1 Taberâni, M. el-Evsat (1490)

Berâ b. Âzib anlatıyor:

#17,585
Bir bedevi, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e gelerek: "Ya Resulallah! Beni cennete sokacak bir ameli bana öğret" deyince Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "(Derdini anlatırken) giriş kısmını kısa tutarsan sorunu daha uzun ifade edebilirsin. Köleyi azat et ve boynu kölelikten kurtar." Adam: "Ya Resulallah! İki ifade de aynı şey değil mi?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Hayır, köleyi azat etmek tek başına onu azat etmendir. Boynu esirlikten kurtarmak ise kölenin azat edilmesine yardımcı olman, sütü bol olan hayvanı (ihtiyaç sahibi birine bağışlamak) ve zalim olan (ve ilişkilerini kesen) akrabaya dönmek (onunla ilişkileri kesmemek)'tir. Buna güç yetiremezsen açı doyur, susuz kalmış birinin susuzluğunu gider, iyiliği emredip kötülükten sakındır. Buna da güç yetiremezsen, dilini hayırdan başka her şeyden sakındır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7242 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (4/299), İbn Hibban, Sahih (374)

Câbir'in bildirdiğine göre

#17,584
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "(Efendisinden) kaçmış olarak ölen köle, cehenneme girer. Allah yolunda öldürülmüş olsa bile."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7241 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Abdullah b. Muhammed b. Ukayl'in hadisi hasendir. Kendisi zayıf biridir. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir.

Ebû Hureyre'nin bildirdiğine göre

#17,583
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Cennete en önce girecek olan, Allah'a ve efendilerine itaat eden köledir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7240 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Beşir b. Meymun Ebu Sayfi metruk biridir

Ebû Hureyre'nin bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,582
"Bir kul, cennete girdiğinde, kölesini kendi derecesinden üstte görür ve şöyle der: «Ya Rabbi! Bu, benim kölemdir. (gördüğü.m kadanyla) derecesi benden üsttedir (nasıl oluyor?)». Yüce Allah şöyle buyurur: «Evet, onu ameline karşılık ödüllendirdim, seni de kendi ameline karşılık mükafatlandırdım. »"

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7239 *Hadisi Taberâni. el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden (Ebu Sayfi) Beşir b. Meymun metruk biridir.

İbn Abbas' ın bildirdiğine göre

#17,581
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Allah' a ve efendilerine itaat eden köleyi Allah, efendilerinden yetmiş sene önce cennete sokacaktır. Efendisi «Ya Rabbi! Bu, dünyada benim kölemdi» deyince, Yüce Allah şöyle buyuracak: «Onu ameline karşılık ödüllendirdim, seni de ameline karşı mükafatlandırdım.»"

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7238 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup, şöyle demiştir: Yahya b. Abdillah b. Abdeveyh es-Saffar, hadisi babasından rivayet eden tek kişidir. Ben derim ki: Yahya'yı zikreden kişiye rastlamadım. Babasını, Hatib zikretmiş ne tenkit etmiş, ne de tevsik etmiştir. Diğer ravileri, hadisleri hasen olan kişilerdir. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (12804), Taberâni, M. es-Sağir (1179)

Amr b. Hureys'in bildirdiğine göre

#17,580
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "İşçinden haftftettiğin işin sevabı, senin terazilerindedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7237 *Hadisi Ebu Ya'la rivayet etmiştir. Buradaki Amr hakkında İbn Main şöyle demektedir: "Bu zat, Resûlullah (sav)'i görmemiştir." Eğer öyleyse hadis mürseldir. Hadisin ravileri -Amr müstesna- Sahih'in ravileridir. 1 1 Ebu Ya'la, Müsned (1472)

Sender' den rivayet edildiğine göre

#17,579
Kendisi, Zinba' b. Selame'nin yanında (köle) idi. Zinba' onu azarlayıp, hadım etti ve bir uzvunu kesti. Olayın ardından Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanına gelip olanları anlattı. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem), Zinba'ya ağır sözler söyledi ve Sender'i ondan azat etti. (Zinba) "Bana tavsiyede bulun" deyince Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona: "(Bu yaphğım tutumumu) her müslümana tavsiye ediyorum" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7236 *Hadisi Bezzar ve Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Abdullah b. Sender'i tanımıyorum. Diğer ravileri, güvenilir kimselerdir.2 2 Bezzar, Müsned (1394), Taberâni, M. el-Kebzr (6726), İmam Ahmed, Müsned (6710)

Amr b. Şuayb'ın, babası kanalıyla dedesi (Abdullah b. Amr)' dan bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,578
"Her kim kölesini (uzvunu keserek) cezalandınr ya da ateşle yakarsa, o köle hürdür. Arhk, Allah ve Resul'ünün kölesidir." Hadım edilmiş Sender isminde bir köle getirildi. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), onu azat etti ..Bu zat, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in vefatından sonra, Ebu Bekrin yanına geldi. Ebu Bekr ona iyilikte bulundu. Ebu Bekr'in vefatından sonra, Ömer'in yanına geldi. ômer de ona iyilikte bulundu. Daha sonra bu kişi Mısır'a gitmek istedi. Ömer, Amr b. el-As'a mektub yazdı. Mektubunda: "Bu kişiye iyilikte bulun, bu hususta Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in vasiyetini muhafaza et" diye yazdı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7235 *Hadisi Ahmed ve Taberani rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. Ravilerden Haccac b. Ertat tedlis yapan biri olmakla beraber güvenilir bir kimsedir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (7096)

Ka'b b. Malik bildiriyor:

#17,577
Sürüme çobanlık yapan bir cariyem vardı. Bir kurt, koyunlardan birini yedi. Bunun üzerine cariyenin yüzüne vurdum. Sonrasında pişman oldum. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e gelip: "Ya Resulallah! Onun mü'min olduğunu bilsem azat ederdim" dedim. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) cariyeye: "Ben kimim?" diye sordu. Cariye: "Allah'ın Resulü' sün" karşılığını verdi. Resôlullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Allah kimdir?" diye sorunca cariye: "Semada olandır" demesi üzerine, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Onu azat et, çünkü o mü'min bir kadındır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7234 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup, ravilerden Abdullah b. Şebib zayıftır. 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (19/98)

İbn Ömer' in bildirdiğine göre

#17,576
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Köleye vunnayın. Çünkü onu haklı, ya da haksız yere (dövdüğünüzü) bilemezsiniz."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7233 *Hadisi Ebu Ya'la ve Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden İkrime b. Halid b. Seleme zayıftır. 1 1 EbU Ya'la, Müsned (5724)

Ammâr b. Yâsir'in bildirdiğine göre

#17,575
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Her kim kölesini haksız yere döverse, bundan dolayı kıyamet gününde bağlanır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7232 2 Ebu Nuaym, Hilye (4/318)

İbn Ömer' den rivayet edildiğine göre

#17,574
Bir adam, Resulullah (sallallahu aleyhi ve;ellem)' e gelip: "Kölem kötülük yapıyor ve zulmediyor, onu döveyim mi?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "'Günde onu yetmiş kere affedersin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7231 Ben derim ki: Tirmizi hadisi kısa metinle rivayet etmiştir. *Hadisi Ebu Ya'lâ rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 Ebu Ya'lâ, Müsned (5760), İmam Ahmed, Müsned (2/90)

Ebû Hureyre'nin bildirdiğine göre

#17,573
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Kötü bir efendinin yanında bulunan köleye tasadduk edilen sadakadan, daha faziletli bir sadaka yoktur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7230 *Hadisi Taberani, el-Mu'cenu'l-evsat'ta rivayet etmiştir.

Ubade b. es-Sâmit'in rivayet edildiğine göre

#17,572
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Sizden birinizin kölesi, yemek pişirdiğinde, (kendi bildiği gibi) sıcaklık ve (pişirme yöntemi ile) yemeği (efendisine) götürüp (önüne) koysa, (efendisi) köleyi yanında .yemesi için çağırsm. Eğer köle yemek isremezse, 'kendisine bıraksın dilediği gibi yapsın."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7229 *Hadfsi Taberâni rivayet etmiş otup, hadisin isnidı munlr.abdtr.

İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,571
"Bir kimseye, kölesinin yaptığı yemeğin sıcaklığı ile soğukluğuna kanşması yakışmaz. Yemeği hazırlayıp (efendisinin önüne koyduğunda isterse, efendisi) onu (yemeği kendinden) uzalclaşhrsın."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7228 *Hadisi Ebü Ya'Iâ rivayet· etmiş olup, ravilerden Hüseyn b. Kays metruk biridir. Ebü Muhsan ise bu zatı güvenilir kabul etmiştir. 3 3 Ebu Ya'lâ, Müsned (5658)

Ebu'z-Zübeyr'in bildirdiğine göre

#17,570
Kendisi, Cabir'e kişinin yorgun düşüp sıcak havaya maruz kalmış hizmetçi (köle)nin durumunu sorduğunda, şöyle cevap vermiştir: Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), bize onu (yemeğe) çağırmamızı emretti. Eğer bizden biri, onunla beraber (aynı sofrada) yemek yemekten tiksiniyorsa, onun eline yiyecek bir şey versin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7227 *Hadisi Ahmed ve el-Mu'cemu's-sağir'de Taberini buna benzer ifadelerle rivayet etmiştir. Hadisin isnidı hasendir.2 2 İmam Ahmed, Müsned (3/346), Taberâni, M. el-Evsât (37)

Abdullah b. Mes'ûd'un bildirdiğine göre

#17,569
Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Sizden birinize hizmetçisi yemek getirdiğinde, onu (sofraya) yaklaştınp (yemeğe) oturtsun ya da ona yemek versin. Çünkü o hizmetçi, yemeğin sıcaklığına ve dumanına yalan bulunmuştur (dolayısıyla canı çekmiştir)."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7226 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden İbrihim el-Heceri zayıftır. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (1/446), şahitleri olan sahih bir hadistir; bak: es-Silsiletu's- sahiha (1399)

İbn Ömer'in bildirdiğine göre

#17,568
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Onlara (kölelere) yediklerinifden yedirin, giydiklerinizden giydirin. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7225 *Hadisi Bezzâr rivayet etmiş olup, ravilerden Kevser b. Hakim metruk biridir.3 3 Bezzar, Müsned (1392)

Enes'ten rivayet edildiğine göre

#17,567
Resullullah (sallallahu aleyhi vesellem), Hz. Ali ile Fatıma'ya bir köle verdi ve şöyle buyurdu: "Ona iyilikte bulunun. Çünkü ben, onu namaz kılarken gördüm."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7224 *Hadisi Ebu Ya'la rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 2 2 Ebu Ya'lâ, Müsned (3383)

Ebû Umâme' den rivayet edildiğine göre

#17,566
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Ebu Zer' e bir köle verdi ve: "Buna yediğinden yedir, giydiğinden giydir" buyurdu. Ebu Zer'in bir elbisesi vardı. Yarısını izar (bel altı giysi) yapıp diğer yarısını ona verdi. Resullullah (sallallahu aleyhi vesellem), Ebu Zer' i gördüğünde ona: "Niçin kıyafetini böyle görüyorum." diye sorunca Ebu Zer şöyle cevap verdi: "Ya Resulallah! Sen «Onlara yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin» dedin (öyle değil mi)." Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) "Evet" buyurunca; "Onu azat ettim" dedi. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) bunun üzerine: "Ey Ebu Zer! Allah seni ödüllendirsin" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7223 *Hadisin tartışmalı kişisi Ebu Galib'tir. Bu zat güvenilir biridir. Zayıf görenler de olmuştur. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (8104)

Ebu Umâme' den rivayet edildiğine göre

#17,565
Hz. Ali, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e: "Bana bir hizmetçi ver" deyince Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: " Evde üç tane köle var, birini seç" buyurdu. Ravi devamla yukarıdaki rivayetin benzerini kısa olarak zikretti.2

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7222 2 Taberâni, M. el-Kebir (8100)

Ebu Umâme'nin bildirdiğine göre

#17,564
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), Hayber' den dönmüştü. Yanında iki köle vardı. Hz. Ali, "Ya Resülallah! Bize bir hizmetçi ver" deyince, Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Dilediğini al" buyurdu. Hz. Ali: "Benim için seç" dedi. Sonra Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Şunu al, ama onu dövme. Çünkü ben onu Hayber' den dönüşümüzde namaz kılarken gördüm. Hiç şüphesiz bana namaz kılanlan dövmem yasaklandı" buyurdu. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) diğer köleyi Ebu Zer' e verdi ve şöyle buyurdu: "Ona iyilik yapmaya özen göster." Ebu Zer köleyi azat etti. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem): "Sana verdiğim köle ne yaptı ki (onu azat ettin) ?"diye sorunca Ebu Zer şöyle cevap verdi: " Ya Resülallah! Sen ona iyilik yapmaya özen göstermemi bana emredince ben de onu azat ettim."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7221 *Hadisi Ahmed ve Taberâni rivayet etmiştir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (5/258)

Abdurrahman b. Avf bildiriyor:

#17,563
Talha b. Ubeydillah, Amir b. Fuheyre'ye bir şey söyledi. Bunun üzerine Resftlullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona: "Yavaş ol, ey Talha! Çünkü o, Bedir savaşında bulundu. Senin bulunduğun gibi. Sizin en hayırlınız, kölelerinize en hayırlı olanınızdır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7220 *Hadisi Taberâni üç Mu'cem'inde de rivayet etmiştir. Ravilerden Mus'ab b. Mus'ab zayıftır. 1 1 Taberâni, M. es-Sağir (1121)

Huzeyfe anlatıyor:

#17,562
Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e bir adam gelerek: "Ya Resülallah! Bir köle sabn aldım. Ona ne yapayım?" diye sorunca Resulullah ·(sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "O, senin İslam'da kardeşindir. Yediğinden ona yedir, giydiğinden ona giydir. Ondan hoşlanmadığında ise sat."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7219 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup, ravilerden Said b. Muhammed el-Verrak metruk biridir .

İbn Ömer diyor ki:

#17,561
"Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' in tavsiyelerinin çoğu "Namaz ve sahip olduğunuz köle ve cariyeler" idi. O kadar ki bu tavsiye ile ruhunu teslim etti ve dili bunu söylemekten yorulup usanmadı."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7218 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Ubeydullah b. el-Velid el-Vassafi metruk biridir.

Ka'b b. Malik el-Ensart anlatıyor:

#17,560
Vefahndan beş gece önce Peygamberimizle yaphğım bir sözleşmem var. Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Hiçbir peygamber yoktur ki, ümmetinden samimi bir dostu bulunmasın. Benim samimi dostum, Ebu Bekr b. Ebu Kuhafe' dir. Hiç şüphesiz yüce Allah, sizin arkadaşınızı (kendisini kastediyor) samimi dost edinecek (kendi katına yükseltecek). İyi bilin ki sizden önceki ümmetler, peygamberlerinin kabirlerini mescit haline getirmişlerdi. Ben size· bunu yasaklıyorum. Allahım! Tebliğ ettim mi?" Bu sözü üç sefer tekrarlayıp sonrasında: "Allahım! Şahid ol!" sözünü üç kez tekrarladı. Bir an kendinden geçti, sonrasında şöyle buyurdu: "Ellerinizin sahip olduğu şeylerden (kölelerden) dolayı, Allah'tan sakının, Allah'tan sakının, onlann kannlannı doyurun, sırtlannı giydirin ve onlara karşı yumuşak sözlü olun."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7217 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Ubeydullah b. Zahr ve Ali b. Yezid zayıftırlar. Güvenilir kabul edenler de olmuştur. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (19/41), İbn Cerir, Tehzibu'l-âsâr, Müsned Ali (264); Ali b. Yezid zayıf ravidir.

Abdullah b. Abbâs'tan rivayet edildiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,559
"Kölenin, efendisi üzerinde üç hasleti vardır: Efendisi onun namazını aceleye getirmez, yemeğinden kaldırmaz ve onu tam olarak doyurur. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7216 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu's-sağir'de rivayet etmiş olup, hadisin isnadı zayıftır. 3 3 Taberâni, M. es-Sağir (1123)

İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) köleler hakkında şöyle buyurmuştur:

#17,558
"İyilik yapsalar kabul edin, kötülük yapsalar affedin, sizi alt ederlerse sahn."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7215 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup, ravilerden Asım b. Ubeydillah zayıftır. 2 2 Bezzar, Müsned (1391)

Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ashâbından biri, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu bildirmiştir:

#17,557
"Kardeşlerinize (kölelerinize) münasip bir şekilde yaklaşıp onlan ıslah edin. Üstün olduğu konularda, onlardan yardım isteyin. Üstesinden gelemediği konularda da onlara yardım edin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7214 *Hadisi Ahmed ve Ebu Ya'la rivayet etmiş olup, ravileri güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (5/371), Ebu Ya'la, Müsned (920)

Ebû Bekr es-Sıddik'ın bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,556
"Sahipliği (kölelerine karşı muamelesi) kötü olan kişi cennete giremez." Bir adam: "Ya Resulallah! Bu ümmetin kölelerinin ve yetimlerinin, diğer ümmetlerden daha çok olduğunu, sen bize bildirmemiş miydin?" diye sorunca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "Evet, onlara, evladınıza ikram ettiğiniz gibi ikram edin, yediklerinizden onlara yedirin." Bunun üzerine: "Ya Resulallah! Dünyada bize ne fayda sağlayacak?" diye sorunca Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: "(Dünyadan size fayda verecek olan) kendisini bağlayıp üzerinde, Allah yolunda savaşhğın bir at ve sana yeterli olan bir köledir. Köle, namaz kıldığında senin kardeşindir. Namaz kıldığında senin kardeşindir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7213 Ben derim ki: Tirmizi ve başkaları bu hadisten bir bölüm rivayet etmiştir. *Hadisi Ebû Ya'la ve Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Ferkad es-Sebahi zayıftır. 2 2 İmam Ahmed, Müsned (1/12), Ebu Ya'la, Müsned (94)

Abdurrahman b. Yezid'in, babası (Yezid b. Cariye)'den naklettiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem), Veda haccında şöyle buyurmuştur:

#17,555
"Kölelerinize dikkat ediniz. Kölelerinize dikkat ediniz. Kölelerinize dikkat ediniz. Onlara yediğinizden yedirin, giyindiklerinizden giydirin. Bağışlamak istemediğiniz bir kabahat işledikleri vakit, Allah'ın kullanna sahn, (ama) onlara işkence yapmayın."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7212 *Hadisi Ahmed ve Taberani rivayet etmiş olup ravilerden Asım b. Ubeydillah zayıftır. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (4/36), Taberâni, M. el-Kebir (22/243)

Mûaz b. Cebel'in bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,554
"Sizden biri cariye satın aldığında, ona ilk yedireceği şey helva olsun. Çünkü bu, onlann en çok hoşlandığı şeydir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7211 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiştir. Hadisin derecesi hasen derecelerinin en düşüğüdür.

Halid b. Yûsuf b. Halid es-Semti'nin, babası kanalıyla dedesi (Umeyr) anlatıyor:

#17,553
Sahabi olduğu sabit kişilerden olan- Süheyl b. Sahr bana şöyle dedi: "Bir kölenin ücretine malik olduğumda, onunla bir köle satın alırım. Çünkü kısmetler (rızıklar), erkeklerin alınlarındadır ."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7210 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Yusuf b. Hâlid es-Semti zayıftır.

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,552
"'Zenci (köle)ler edinin. Çünkü onlardan üç kişi cennet halkındandır. Lokman Hekim, Necasi ve Müezzin Bilal."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7209 *Hadisi Taberâni ·rivayet etmiş ve şöyle demiştir: "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem), Habeşlileri kastetmiştir." Ravilerden Ebyen b. Süfyan zayıftır. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (11482), Mevduat (2/232), es-Silsiletu'd-Dalfe (687)

Hz. Aişe bildiriyor:

#17,551
Ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Zenci acıktığı zaman çalar, doyduğu zaman zina eder. Kendilerinde iki haslet vardır: Cömertlik ve sıkıntıda anındaki doğruluklan."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7208 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiştir. Ravilerden İbn İshak güvenilir biri olmakla beraber, tedlis yapmakla maruftur. Ali b. Said er-Razi hakkında Dârakutni şöyle demektedir: "Beş para etmez. Bazı hadisleri rivayet etmede tek kalmıştır." Diğer ravileri güvenilir kimselerdir. 2 2 es-Süsiletu'd-Daife (729), Mevduat (2/233)

İbn Abbâs anlabyor:

#17,550
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' e "Benu Muğire' den olan Habeşlilerin sana gelmelerine engel olan şey nedir ki? Onlar, senin kendilerini reddetmenden korkuyor'' denilince, şöyle buyurdu: "Habeşlilerde ha.yır yoktur.Acıktıklarında çalarlar. Doyduklannda ise zina ederler. Onlar da sadece iki güzel ahlak vardır: Yemek yedinnek ve zor durumlarda dayanıklı olmak."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7207 *Hadisi Be~r ve Taberâni rivayet etmiştir. Bezzar'ın rivayet ettiği hadisin metni şöyledir: "Habeşlilerde hayir yoktur. Doysalar zina ederler. Kendilerinde iki (güzel) haslet vardır. Yemek yedirmek ve sıkıktılı durumlarda dayamklı olmak. " Bezzâr'ın ravileri güvenilir kimselerdir. Ravilerden Avsece el-Mekki hakkında, bazı tenkitler yapılmışsa da birçok kişi bu zatı güvenilir kabul etmişlerdir. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (12213), Bezzar, Müsned (2836), es-Silsiletu'd-Daife (728)

Ümmü Eymen diyor ki:

#17,549
Ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Zenci, sadece midesini ve şehvetini düşünür."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7206 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Zübeyr ailesinden olan Halid b. Muhammed zayıftır. 3 3 Taberâni, M. el-Kebir (25/89)

İbn Abbas anlatıyor: Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)' in huzurunda zencilerden bahsedilince şöyle buyurdu:

#17,548
"Beni zencilerden uzak tutun. Çünkü zenci, midesini ve şehvetini düşünür."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7205 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup, ravilerden Muhammed b. Zekeriyya el-Galabi oldukça zayıf biridir. İbn Hibbân bu zatı güvenilir biri olarak görmüş ve şöyle demiştir: "Güvenilir birinden rivayet ettiği zaman hadisine itibar edilir.'' 2 2 Taberâni, M. el-Kebir (11463), es-Silsiletu'd-Daife (707), İbnü'l-Cevzi, Mevdudt (2/233)

İbn Abbâs'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,547
"Köle satın alın. Onlara nzıklannda yani çalışmalannda ortak olun. Ama zencilerden sakının. Çünkü onlann ömürleri kısa, nzıklan ise azdır. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7204 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiştir. Senedinde tanımadığım bir ravi bulunmaktadır. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (10680), Taberâni, M. el-Evsat (1017), es-Silsiletu'd-Daife (725)

Ukbe b. Amir'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,546
"Pislik yetmiş cüzdür. Doksan dokuz cüz Berberilerin, bir cüzü ise, cin ve insanlanndır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7203 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup ravilerden Abdullah b. Abdirrahman b. Abdilhakem'i tanımıyorum. Diğer ravileri, güvenilir kimselerdir. Bazılarında zayıflık bulunmaktadır. 1 1 Taberâni, M. el-Kebir (17/299)

Osmân b. Affân'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

#17,545
"Allah, pisliği yetmiş cüze taksim etti. Doksan dokuz cüzü Berberilere, bir cüzü de insanlara yerleştirdi."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7202 *Birinci' hadisin isnadında geçen Leys'in katibi olan Abdullah b. Salih'i, bir grup alim zayıf görmüş, diğerleri güvenilir kabul etmiştir. Geri kalan ravileri güvenilir kimselerdir. Ravilerden Muttalib b. Şuayb hakkında İbn Adiy şöyle demektedir: Bu zatın "Size bir kavmin Saygın kişisi geldiğinde ona ikram edin" hadisinden başka münker hadisini görmedim.

Osmân b. Affân diyor ki:

#17,544
Ben, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: "Pislik yetmiş cüzdür. Biri cin ve insanlarda, doksan dokuzu ise Berberilerdedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7201 *Hadisi Taberâni, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiştir.2 2 Taberâni, M. el-Kebir (20/332)

Rafi b. Sâbit'in az.atlısından rivayet edildiğine göre

#17,543
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ashabından bir adam, iki yüz dinara Berberi bir cariye aldı. Cariyeyi, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ashabından olan Muhammed el-Bedri'ye gönderdi. Bu zat Bedir'li idi. Adam, Muhammed' e Berberi cariyeyi hibe etti. Cariye geldiğinde Muhammed şöyle dedi: "Bu cariye, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in' bize yasakladığı müşrik ve mecusilerdendir." (Ravi der ki) ben, bu sözü bir adama haber verdim. Adam da, Yahya b. Said' in, bir amcasının Mağrib' de öldüğünü ve Bedir'li olduğunu kendisine haber verdiğini bana aktardı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7200 *Hadisi Taberâni rivayet etmiştir. Senedinde ismi belirtilmeyen bir ravi ve İbn Lehia bulunmaktadır.

Abdullah b. Amr'ın bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#17,542
"Her kim zekahnı çıkardığında, Berberi'den başka verecek kimse bulamazsa, ona da vermesin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7199 *Hadisi Ahmed rivayet etmiştir. Ravilerden İbn Lehia'nın hadisi hasendir. Geri kalan raviler güvenilir kimselerdir. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (8789), Taberâni, M. el-Evsat (207), isnadı sahihtir.

Ebû Hureyre anlatıyor:

#17,541
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanına bir adam oturdu. Hz. Peygamber (sallallahu ·aleyhi vesellem) ona: "Nerelisin?" diye sordu. Adam "Berberiyim" deyince, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), ona dirseğiyle işaret ederek "Yanımdan kalk" buyurdu. Adam yanından kalkınca, Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) bize yönelerek: "Hiç şüphesiz iman, onlann boğazlannı aşmaz" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7198 *Hadisi Ahmed rivayet etmiş olup, ravilerden Abdullah b. Nâfi' metruk biridir. İbn Main der ki: "Hadisi yazılır." Ravilerden Tev'eme'nin azatlısı olan Sâlih ise, ahir ömründe bunamıştır. 1 1 İmam Ahmed, Müsned (8789), Taberâni, M. el-Evsat (207), isnadı sahihtir.

Hz. Âişe (radıyallahu anhâ) anlatıyor: 

#8,826 وعن عائشة رَضِيَ اللّهُ عَنْها: ]أنَّ بَرِيرَةَ رَضِيَ اللّهُ عَنْها جَاءَتْ تَسْتَعِينُهَا فِى كِتَابَتِهَا الْحَدِيثَ[.وَقدْ تَقَدَّمَ بِتَمَامِهِ فِي كَتابِ الْبَيْعِ مِنْ رواية الستة .
"Berire mükatebe bedelini ödemede yardım istemeye geldi..."

 İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 12/31. (Bu rivayet Bey'  bölümünde tam olarak Kütüb-i Sitte rivayeti olarak kaydedildi (281. hadis, 1. cilt, s. 495).