Toplam 23,606 Hadis
Konular

Hibe/Bağış Kategorisi

Eslem El Adi rahimehullah diyor ki: Ömer (radıyallahu anh)'ı işittim şöyle diyordu:

#9,448 حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَضَاعَهُ الَّذِي كَانَ عِنْدَهُ فَأَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِيَهُ وَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَبِيعُهُ بِرُخْصٍ، فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ فَقَالَ: لَا تَشْتَرِي وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ، وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي صَدَقَتهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ
"Ben Allah yolunda bir at tasadduk etmiş idim. Ona sahip olan kişi, hayvanın bakımını ihmal etti. Bunun üzerine atı satın almak istedim. Biraz ucuza satar diye düşünüyordum. Önce Resulullah aleyhissalatu vesselam'a bir sorayım dedim.

"Sakın ha! buyurdu, ne onu satın al ne de sadakana dön, hatta onu sana bir dirheme verse bile. Zira (hibesinden) sadakasına dönen, kustuğuna dönen gibidir!." buyurdular."

Muvatta'nın bir rivayetinde şu ziyade vardır: "...(Sadakasına dönen) kusmuğuna dönen köpek gibidir."

Tahavi, Şehu Meanil Eser Hn: 3823; Buhari, Zekat: 60 Hn: 1490, Hibe: 28 Hn: 2623; Müslim, Hibe: 1 Hn: 1621; Nesai, Sünenil Kübra Hn: 2406; Ahmed, Müsned Hn: 283; İbn Hibban, Sahih Hn: 5125; Ebu Avane, Müstahreç Hn: 2633, 5662; Bezzar, Müsned Hn: 266; Beyhaki, Sünenil Kübra Hn: 7051; Arafi, Tarihu Tesrib Hn: 601; Essünenil Masurah Rivatetil Müzeni Hn: 380. Hadis sahih mevkuftur.

Bir başka rivayette de şöyle gelmiştir: 

#8,372 وفي رواية: ]َ يَجُوزُ ‘مْرَأةٍ في مَالِهَا إذَا مَلَكَ زَوْجُهَا عِصْمَتَهَا[. أخرجه أبو داود والنسائي .
"Kocasının nikahında olduğu müddetçe, bir kadına malından hibede bulunması caiz değildir." 

İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 16/254. [Ebu Davud, Büyû 86, (3546, 3547).]

İbnu Amr İbni'l-As anlatıyor: 

#8,371 عن ابن عمرو بن العاص رَضِيَ اللّهُ عَنهما قال: ]لَمَّا فَتَحَ النَّبىّ # مَكَّةَ، قَامَ خَطِيباً فقَالَ: أَ َ يُجوزُ ‘مْرأةٍ عَطِيَّةٌ إَّ بإذْنِ زَوْجِهَا[ .
"Resulullah (aleyhissalatu vesselam) Mekke'yi fethettiği zaman şu hitabede bulundu: "Bilesiniz! Kocasının izni olmadan bir kadının (kocasının malından) bağışta bulunması caiz değildir."

İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 16/254.

İbnu Abbas ve İbnu Ömer (radıyallahu anhüm) anlatıyor: 

#8,370 عن ابن عبّاس وابن عمر رَضِيَ اللّهُ عَنهم قا: ]قَالَ رَسُولُ اللّهِ #: َ يَحِلُّ لِرَجُلٍ أنْ يُعْطِيَ عَطيةَ أوْ يَهَبَ هِبَةً ثُمَّ يَرْجِعَ فِيهَا إَّ الوَالِدُ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ[ .
"Resulullah (aleyhissalatu vesselam) buyurdular ki: "Bir kimse bir atiyyede bulunur veya bir hibede bulunursa, sonradan atiyye ve hibesinden rücu etmesi ona helal olmaz, sadece baba çocuğuna yaptığı bağıştan dönebilir."

İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 16/252.

Hanzale Tavus’tan işitmiş ve şöyle diyordu:

#5,890
Peygambere yetişmiş bazı kimselerin haber verdiğine göre, Peygamber s.a.v şöyle buyurmuştur: “Hibe yapıp hibesinden geri dönen kimsenin durumu ve örneği yediğini kusan sonra da kustuğuna geri dönen köpek gibidir.” 

Nesai, Hibe: 4 Hn: 3645; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

Tavus r.a’tan rivâyete göre, Rasûlullah s.a.v şöyle buyurmuştur:

#5,889
“Bir kimseye yaptığı hibeden geri dönmesi helal değildir. Ancak baba çocuğuna yaptığından geri dönebilir.” Tavus der ki: Ben çocukların: “Ey kustuğuna geri dönen” dediklerini işitirdim ve Rasulullah s.a.v’in bu örneklemesinden ne kastettiğini anlamazdım. Sonunda Rasulullah s.a.v’in şöyle dediğini duyduk: “Bir hibe yapıp ta hibesine geri dönen veya mana olarak benzeri bir kelime kulland kustuğuna geri dönen köpek gibidir.” 

Nesai, Hibe: 4 Hn: 3644-3632; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

İbn Ömer ve İbn Abbas r. anhüma’dan rivâyete göre, ikisi şöyle demişlerdir:

#5,888
Rasulullah s.a.v: “Bir kimsenin bir hediye verip te ona tekrar geri dönmesi helal değildir ama baba çocuğuna yaptığından geri dönebilir. Yaptığı bağışa tekrar dönen kimsenin hali doyuncaya kadar yiyip sonra kusan sonra da kustuğuna dönen köpek gibidir.”

Nesai, Hibe: 4 Hn: 3643; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

İbn Abbas r.a’ten rivâyete göre, Rasûlullah s.a.v şöyle buyurdu: 

#5,887
“Hibesine geri dönen kimse kustuğuna geri dönen köpek gibidir.” 

Nesai, Hibe: 4 Hn: 3641-3642; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

İbn Abbas r.a’ten rivâyete göre, Rasûlullah s.a.v şöyle buyurdu: 

#5,886
“Biz Müslümanlardan hiç birisine kötü hareketler yakışmaz, hibesinden dönen kusmuğuna dönen gibidir.” 

Nesai, Hibe: 3 Hn: 3638-3637-3639-3640; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

 İbn Abbas r.a’tan rivâyete göre, Peygamber s.a.v şöyle buyurmuştur:

#5,885
“Yaptığı sadakaya geri dönen kimse kusan sonra kustuğu şeye dönüp onu yiyen köpek gibidir.” 

Nesai, Hibe: 3 Hn: 3634-3635-3636; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

Abdullah b. Abbas r.a’tan rivâyete göre, şöyle demiştir: 

#5,884
Rasulullah s.a.v şöyle buyurdu: “Yaptığı sadakadan geri dönen kusmuğuna geri dönüp onu yiyen kimse gibidir.”

Nesai, Hibe: 3 Hn: 3633; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

İbn Abbas r.a'tan rivâyete göre, Rasûlullah s.a.v şöyle buyurmuştur: 

#5,883
“Hibesinden dönen kimse kustuğu şeye geri dönüp onu yiyen köpek gibidir.”

Nesai, Hibe: 2 Hn: 3631; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

İbn Ömer ve İbn Abbas r.anhüma’dan rivâyete göre, Rasûlullah s.a.v şöyle buyurdu: 

#5,882
“Hiçbir kimsenin bir hediye verip de hediyesinden dönmesi helal değildir. Ancak baba oğluna verdiği şeyden geri dönebilir. Bir hediye verip de sonra geri dönen kimse; doyuncaya kadar yiyip sonra kusan sonra da kustuğuna geri dönen köpek gibidir.” 

Nesai, Hibe: 2 Hn: 3630; Buhârî, Hibe: 28; Müslim, Hibât: 2

Amr b. Şuayb r.a, babasından ve dedesinden rivâyet ederek şöyle diyor: 

#5,881
Rasulullah s.a.v şöyle buyurdu: “Çocuğuna hediye eden baba dışında kimse verdiği hediyesinden geri dönmesin. Hibesinden dönen kimse kusmuğunu yalayan köpek gibidir.” 

Nesai, Hibe: 1 Hn: 3629; Müsned: 6418

Amr b. Şuayb r.a babasından ve dedesinden aktararak şöyle diyor:

#5,880
Biz Rasulullah s.a.v’in yanında iken, Hevazin kabilesinden bir heyet geldi ve: “Ey Muhammed! Biz Arap boylarından ve Arap kabilelerinden biriyiz başımıza Senin de bildiğin bir müsibet geldi yani Müslümanlara karşı savaştık yenildik, pek çok esir verdik ve şimdi de Müslüman olduk. “Bize bir iyilikte bulun Allah’ta Sana bol bol versin” dediler. Rasulullah s.a.v’de: “Mallarınızdan, kadınlarınızdan ve çocuklarınızdan birini seçin öyleyse” buyurdu. Onlar da: “Sen bizi mallarımızla kadın ve çocuklarımızdan birini seçmekte serbest bıraktın öyleyse biz kadınlarımızı ve çocuklarımızı seçiyoruz” dediler. O zaman  Rasulullah s.a.v şöyle buyurdu: “O esirler içersinde bana ve Abdülmuttalib oğullarına düşen hisseler sizindir size geri veriyorum. Öğle namazını kılıp bitirdiğimizde sizler kalkın ve biz Müslüman olarak geldik, kadın ve çocuklarımızın geri verilmesi konusundaRasulullah s.a.v’den yardım istiyoruz deyin” buyurdu. Öğle namazı bitince onlar kalkıp aynı şekilde söylediler. Bunun üzerine Rasulullah s.a.v: “Benim ve Abdülmuttalib oğullarına düşen hisseler Kadın ve çocuklar sizindir” buyurdu. Hemen arkasından muhacirler: “Bizim hissemize düşenler de Rasulullah s.a.v’indir” dediler. Hemen arkasından Ensar: “Bizim hissemize düşen de Rasulullah s.a.v’in emrindedir” dediler. Akra b. Habis, Ben ve Temim oğulları: “Hisselerimizi vermiyoruz” dediler. “Uyeyne b. Hısn, Ben ve Fezare  oğulları bizler de hisselerimizi vermiyoruz” dediler. Abbas b. Mirdas ta: “Ben ve Süleym oğulları bizler de hissemizi vermiyoruz” dediler. Bunun üzerine Süleym oğulları kalktı ve: “Yalan söylüyorsun; bizim hissemize düşenler Rasulullah s.a.v’e aittir” dediler. Bunun üzerine Rasulullah s.a.v: “Ey insanlar, onlara kadınlarını ve çocuklarını geri veriniz. Bu konuda kim bize uyarak elde ettiklerinden bir şey verirse Allah’ın bize önceden verdiği ganimetlerden altı deve verilecektir” buyurdu.Sonra Rasulullah s.a.v  bineğine bindi, insanlarda Rasulullah s.a.v’in etrafını sardı. Ganimet mallarını bize taksim et dediler. İzdihamdan dolayı Rasulullah s.a.v’in biniti bir ağaca doğru gitti ve ağacın dalı Rasulullah s.a.v’in cübbesinin düşmesine sebep oldu. Bunun üzerine Rasulullah s.a.v: “Ey insanlar cübbemi bana veriniz” dedi ve şöyle bir konuşma yaptı: “Allah’a yemin olsun ki Tihame vadisindeki tüm ağaçlar ganimet olsaydı hepsini size dağıtırdım da; sizler bana korkak, cimri ve yalancı isnadında bulunmazdınız.” Sonrabir deve getirdi ve devenin hörgücünden bir tutam kıl aldı ve şöyle dedi: “Şunu iyi bilin ki ben de fey’den başka bir şey yoktur bunlar da beşte birdir. Beşte bir de zaten sizin aranızda bölüştürülecektir.” O esnada bir adam kalktı ve bir avuç deve yününü göstererek: “Şunu devemin çulunu tamir için almıştım” dedi. Rasulullah s.a.v: “Bana ve Abdülmuttalib oğullarının hissesine düşen deve tüyleri de senindir” buyurdu. Bunun üzerine o adam: “Benim hisseme bu kadar düşecekse onu da istemem” diyerek elindekini  atıverdi. Bunun üzerine Rasulullah s.a.v: “Ey insanlar küçük ve büyük bir iğne bile olsa ganimet malından aldığınız şeyleri geri verin çünkü ganimet malından haksız yere alınan her şey kıyamet günü alan kimse için çok utanç verici ve ayıp bir iş olur.”

Nesai, Hibe: 1 Hn: 3628; Ebû Davud, Cihad: 131