Toplam 25,104 Hadis
Konular

Vitir Bölümü Kategorisi

İbn Mes' ud demiştir ki:

#13,138
Ben, henüz vitri kılmadan daha gece ibadetini (virdi) ifa ederken sabah namazı için ezan okunmasına aldırmam.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3493 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler. Başkası da bu şekilde görüş beyan etmiştir. Bununla İbn Mes'ûd'u kastetmekteyim.

Urve b. ez-Zübeyr demiştir ki:

#13,137
İbn Mes'ud tan ağardıktan sonra, babam (Zübeyr) ise tan ağarmadan önce vitir kılardı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3492 *Hadisi Taberan'i, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir olarak değerlendirilmişlerdir.

Ebû Said el-Hudri bildiriyor:

#13,136
"Ya Resulallah! Sabah ezanından sonra vitir (kılınır mı)?" diye soruldu. Allah Resulü (sallallahu aleyhi veseUem): "Ezandan önce vitir kılın" buyurdu. Resulullah (sallallahu aleyhi veseUem) için okunan ezan fecrin doğmasından hemen sonra idi ve ashabı: "Ezandan sonra vitir olur mu?" diye sordular. Resulullah (sallallahualeyhiveıellem) yine: "Vitri ezandan önce kılın" buyurdu. Üçüncü kez "Ezandan sonra vitir olur mu?" diye sordular. Bu defa: "Vitri ezandan sonra da kılabilirsiniz" buyurarak onlara ruhsat verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3491 *Ben derim ki: Vitrin kazası konusunda Ebû Said'in Ebu Davud tarafından rivayet edilen bundan başka bir hadisi daha vardır. Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen Yusuf b. Halid es-Semti zayıftır.

Ebu Nuheyk'in naklettiğine göre

#13,135
Ebu'd-Derda halka "Sabahlayan kimse arhk vitir kılmaz" diye hitap ediyordu. Müminlerden bunu duyan bazı kimseler hemen Hz. Aişe'nin yanına giderek bu hususu ona sordular. Aişe: "Resulullah (sallallaluı aleyhivesellem) sabahladığında da vitir kılardı" dedi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3490 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup senedi hasendir.

Yine Eğar el-Müzeni' den nakledildiğine göre

#13,134
bir adam Hz. Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) gelerek: "Ey Allah' ın Nebisi!Ben vitir kılmadan sabahladım" dedi. Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem): "Vitir ancak gece kılınır" buyurdu. Adam: "Ey Allah' ın Nebisi! Ama ben vitir kılmadan sabahladım?" diye tekrarlayınca Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) de: "Öyleyse vitir kıl" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3489 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravileri, bazıları hakkında önemli sayılmayacak tenkit bulunmakla beraber genel olarak güvenilir kabul edilmişlerdir.

Eğar el-Müzeni'nin naklettiğine göre

#13,133
Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem): "Kim vitir namazı kılmadan sabahlarsa, o kimse artık vitir kılmaz" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3488 *Hadisi Bezzar hocası Salih b. Muaz el-Bağpadi'den nakletmiştir ki bu zatı tanımıyorum. Kalan ravileri ise güvenilir kimselerdir.

Sevban bildiriyor:

#13,132
Bir yolculuk sırasında Resullullah (sallallahualeyhi veseilem) ile beraberdik. Buyurdu ki: -"Kuşkusuz bu yolculuk, zahmet ve meşakkattir. Sizden biriniz vitir kılarsa, iki rekat olarak kılsın. Sonra gece uyanırsa, vitri kılar. Değilse bu iki rekat ona yeter"

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3487 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Leys'in katibi Abdullah b. Salih hakkında tenkit vardır. ³ ³ Bkz. no. 2994.

Ata b. es-Saib, Abdullah'ın (İbn Mes'ûd'un) birden fazla öğrencisinden naklettiğine göre

#13,131
İbn Mes'ud şöyle dermiş: "Sizden biriniz vitir kıldıktan sonra uyur, sonra (gece namazına) kalkarsa bir rekat daha kılarak vitrini (iki rekata) tamamlasın. Sonra yine vitir kılsın."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3486 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ata b. es- Saib, bunamış olması sebebiyle tenkit edilmiştir. ² ² Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 9427. Yine İbn Mesud'un öğrencilerinin kimler olduğu da bilinmemektedir.

İbn Ömer' e vitir soruldu. Şöyle cevap verdi:

#13,130
"Ben eğer uyumadan önce vitir kılmış ve sonra gece kalkıp namaz kılmak istemişsem, bir rekat daha kılarak daha evvel kılmış olduğum vitri iki rekata tamamlarım. Sonra ikişer rekat, ikişer rekat namaz kılarım. Namazımı bitirince de tek rekat vitir kılarım. Çünkü Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) gece en son olarak vitir namazı kılınmasını emretmişti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3485 *Hadisi Ahmed b. Han bel rivayet etmiş olup ravilerinden İbn İshak müdellis olmakla beraber güvenilirdir. Kalan ravileri ise Sahih'in ravileridirler. ¹ ¹ Ahmed b. Hanbel, no. 6190. İmam Ahmed, İbn İshak'm hadisi sema yoluyla ahzettiğini sarahaten zikretmiştir. Böylece onunla ilgili tedlis şüphesi ortadan kalkmışbr.

Hz. Ali b. Ebi Talib, kendisinden nakledildiğine göre,

#13,129
İbnü't-Teyyah ilk tanın ağarması sırasında ezan okurken dışarı çıkar ve "Bu vakit, vitir için ne güzel bir vakittir" der, "Andolsun, aydınlandığı zaman sabaha" ¹ ayetini böyle izah ederdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3484 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Hasan b. Ebi Cafer el-Cufri metrûktur.

Abdü Hayr bildiriyor:

#13,128
Mescitte idik. Derken Hz. Ali gecenin sonunda yanımıza çıkageldi ve "Vitri soran kişi nerede?" diye sordu. Hepimiz etrafında toplandık. Dedi ki: "Allah Reseulü (sallallahualeyhi vesellem) gecenin başında vitir kıldı, gecenin ortasında vitir kıldı ve bu saatte vitir kıldı. Son olarak o bu vakitte vitir kılmaya başlamışb ki o sırada ruhunu teslim etti."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3483 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Ebû Şeybe zayıftır.

Esved b. Hilal der ki:

#13,127
Şahadet ederim ki Abdullah b. Mes'ud'u şöyle seslenirken işittim: "Vitir iki namaz arasında; sizin «ateme» dediğiniz yatsı ile sabah namazı arasında kılınır. Bu süre içinde her ne zaman vitir kılarsan, güzeldir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3482 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de ¹ rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. ¹ el-Mu'cemu'l-kebir, no. 9412.

Alkame bildiriyor:

#13,126
Bir adam Abdullah (b. Mes'ud)'a gelerek "Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem) ne zaman vitir kılardı? Bana söyle" dedi. Abdullah da: "Geceden, akşam namazından beri geçtiği süre kadar bir süre kaldığı anda (yani tam ortasında)" dedi. Sonra kıraatini sordular. "Hane halkına duyuracak kadar (sesliydi)" karşılığını verdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3481 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen Cafer b. Muhammed b. Hasan'ı tanımıyorum.

Süveyr b. Ehi Fahite'nin, Hz. Peygamber' in (sailallahualeyhi vesellem) ashabından Ebu'l-Hattab adında bir zattan naklettiğine göre

#13,125
O, Resulullah' a (sallallahu aleyhi vesellem) vitri sormuş. Peygamber (sailallahu aleyhi veselleın) de: "Ben gece yansı vitir kılmayı severim. Kuşkusuz bu vakitte Yüce Allah en üst semadan en alt (dünya) semaya inerek «Var mı bir şey dileyen? ' Var mı bağışlanmak isteyen? Var mı dua eden?» diye seslenir. Sonra tan ağannca tekrar (en üst semaya) yükselir" buyurmuş.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3480 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup Süveyr zayıftır.

Ukbe b. Amir'in bildirdiğine göre

#13,123
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) Ebu Bekir' e: "Vitri ne zaman kılıyorsun?" diye sordu. "İkişer rekat, ikişer rekat olarak kılıyor, sonra yatmadan önce (tek rekat olarak) vitir kılıyorum" dedi. Bunun üzerine Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona: "Tedbirli bir müminsin" buyurdu. Ômer'e "Vitri nasıl kılıyorsun?" diye sordu. O ise "İkişer re.Ut, ikişer rekat olarak kılıp uyuyorum. Sonra gecenin sonunda kalkıp vitir kılıyorum" dedi. Ona ise "Güçlü bir müminsin" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3478 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup senedinde yer alan İbn Lehi'a hakkında tenkit vardır. ¹ ¹ Taberaru, XVII, 303-304. Hadisi Said b. Ebi Meryem, İbn Lehi'a'dan naklebniştir.

Ebû Hureyre'nin bildirdiğine göre

#13,122
Hz. Peygamber (sallallahualeylhi vesellem.) Ebu Bekir' e: "Vitri nasıl kılıyorsun?" diye sordu. "Gecenin başında kılıyorum" deyince "Tedbirli ve akıllısın" buyurdu. Sonra Ômer'e: "Ey Ebu Hafs! Vitri nasıl kılıyorsun?" diye sordu. O ise: "Gecenin sonunda kılıyorum" dedi. Ona da: "Güçlü ve inayete mazharsın" buyurdu

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3477 *Hadisi Bezzar ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Süleyman b. Davud el-Yemami son derece zayıftır.

Hz. Ali demiştir ki:

#13,121
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) beni vitir namazı kılmadan uyumaktan menetti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3476 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Abdullah b. Şebib zayıftır.

Sa'd b. Ebi Vakkas'dan nakledildiğine gö!e

#13,120
o, yatsı namazını Resullah'ın (sallallahu aleyhi vesellem) Mescid'inde kılar, sonra bir rekat vitir kılar, buna ilave yapmazdı. Kendisine "Sen yalnız bir rekat vitir kılıyor, başka kılmıyor musun, ey Ebu Ebu İshak?" denince, "Doğru. Çünkü ben, Resülullah (sallallahualeyhi vesellem) «Uyumadan önce vitir kılan kimse, akıllı kimsedir» buyururken işittim" derdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3475 *Derim ki: Buhari hadisten "Sa'd'ı bir rekat vitir kılarken gördüm" kadarını rivayet etmiş, gerisini zikretmemiştir. Bu şekliyle ise Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. ² ² Ahmed, Müsned, no. 1461.

Ebû Mes'ûd Ukbe b. Amr' dan nakledildiğine göre

#13,119
Resulullah (sallallahualeyhi vesellem) gecenin başında, ortasında ve sonunda vitir kılardı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3474 *Bunu Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebir ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. Taberani "(Kişi) bunlardan hangisine uyarsa, isabet etmiş olur" ilavesini zikretmiştir. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemü's-sağir, no. 686.

Abdurrahman b. el-Esved'in bildirdiğine göre

#13,118
Abdullah (b. Mes'ud) namazında kunut okumazdı. Vitir namazında kunut okuduğu zaman da onu rüküya varmadan önce okurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3473 *Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedi munkatıdır. ³ ³ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 9430. Senedinde ismi geçen Ebu Nuaym Dırar b. Sured zayıftır.

(İbrahim) en-Neha'i' den nakledildiğine göre

#13,117
İbn Mes'ud vitir namazında bütün sene boyunca kunut okurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3472 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Ancak Neha'i, İbn Mes'ûd'dan hadis işitmemiştir.² ² Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 9426.

Esved' in naklettiğine göre

#13,116
Abdullah (b. Mes'ud) vitir namazının
son rekatında "Kul huvellahu ehad" suresini okur, sonra ellerini kaldırarak rükuya varmadan önce kunut okurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3471 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Leys b. Ebi Süleym güvenilir olmakla beraber müdellistir. ¹ ¹ Leys b. Ebi Süleym, bunaması sebebiyle zayıf olmakla beraber müdellisler arasında zikredilmemiştir.

Hüseyn b. Ali bildiriyor: Resulullah (sallallahualeyhivesellem) bana bir takım sözler öğretti.

#13,115
Ben onları vitir namazında kunut duası olarak okurum. Bu sözler şöyledir: "Rabbim doğru yola erdirdiklerinle beraber beni de doğru yol üzere sabit kıl, afiyet verdiklerinle beraber bana da afiyet ver, işlerini üslendiklerinle beraber benim işimi de üzerine al. Bana verdiklerine bereket ver. Verdiğin hükümlerin şerrinden beni koru. Zira sen hükmedersin, kimse sana hükmedemez ve senin dost olduklann asla zelil olmaz. Ey Rabbimiz! Sen ne yücesin, ne ulusun."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3470 *Hadisi Ebu Ya'la ve kısmen Ahmed b. Hanbel rivayet etmiştir. Bütün tarikleri gördüğün gibi Hüseyin'e dayanmakta olup ravileri güvenilir kimselerdir. Kunüt duaları ile ilgili bazı hadisler daha önce geçmişti. Bu konuda İbn Abbas hadisi de inşallah Allah Resulü'nün (sav.) namazı bahsinde gelecektir.

Abdurrahman b. Sebra'run -yani, Ebd Hayseme'nin- naklettiğine göre

#13,114
babası Hz. Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) vitir namazında ne okuduğunu sormuş. O da (sailallahu aleyhi vesellem): "İlk rekatında «Sebbihi'sme rabbike'l-a'la», ikinci rekatında «Kul ya eyyuhe'l-kafirun», üçüncü rekatında ise «Kul huvellahu ehad» surelerini" buyurmuş.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3469 *Diğer bir rivayete göre ise Abdurrahman şu ifadeyi kullanmıştır: Ben ve babam Hz. Peygamber'in (sav)yanına girdik .... Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden İsmail b. Razin'i İbn Hlbban es-Sikfit'ta zikrederken Ezdi "Tenkit edilmektedir" demiştir.

İbn Ömer' den nakledildiğine göre

#13,113
Resulullah (sallallatnı aleyhivesellem) vitir namazında "Sebbihi' sme rabbike'l-a'la", "Kul ya eyyuhe'l- kafirun" ve "Kul huvellahu ehad" sürelerini okurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3467 *Hadisi Bezzar ve el-Mu'cemu'l-keblr ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Said b. Sinan zayıftır.

Abdullah b. Mes'ud'un bildirdiğine göre

#13,110
Resftlullah (sallallahu aleyhi vesellem) vitir namazının ilk rekabnda "Sebbihi' sme rabbike'l-a'la", ikinci rekabnda "Kul ya eyyuhe'l-kafirun", üçüncü rekabnda da "Kul huvellahu ehad" sürelerini okumuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3464 *Hadisi Ebu Ya'liı, Bezzar ve el-Mu'cemu'l-kelfir ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Abdülmelik b. el-Velid b. Ma'dan'ı İbn Main güvenilir kabul ederken Buhari ve bir grup bilgin zayıf görmüştür

İbn Ömer'in bildirdiğine göre

#13,109
Resulullah (sallallahualeyhive.sellem) çift rekat ile tek rekatın arasını bir selam ile ayırır ve selamı bize duyururdu

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3463 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden İbrahim b. Saidl zayıftır. ² ² Ahmed b. Hanbel, Müsned, no. 5461 (II, 76). Senedi sahihtir.

Hz. Aişe der ki:

#13,108
Resulullah (sallallahu aleyhi ve.sellem) ben evde iken odada (vitir) namaz( ¹ ) kılar, çift rekat ile tek rekatın arasını selam ile ayırır ve selamı bize duyururdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3462 *Hadisi Ahmed b. Hanbel rivayet etmiştir. Ancak Ömer b. Abdilaziz, Aişe'ye yetişmemiştir. ¹ Hadisin senedinde İbrahim b. Said'in adı geçmemiştir. Adı geçen İbrahim es-Saiğ olup bundan maksat İbn Meymûne'dur ve güvenilir kimsedir.

Ebu Said el-Hudri'nin bildirdiğine göre

#13,107
Resullullah(sailallahualeyhiveseIIem.) gece ikişer rekat, ikişer rekat namaz kılardı. Sabah olunca, bir rekat vitir kılar ve: "Muhakkak ki Allah tektir, teki sever" buyururdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3461 *Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Abdullah b. el- Velid el-Vessati zayıftır.

Câbir b. Abdillah'ın naklettiğine göre

#13,106
Peygamber (sallallahu aleyhivsellem) bir rekat vitir kılmışhr.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3460 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Şurahbil b. Sa'd'ı İbn Hibban güvenilir kabul ederken, bir grup bilgin onu zayıf olarak değerlendirmiştir. ² ² Bezzar, no. 742. Bezzar der ki: "Bu hadis için Cabir'den gelen bundan daha hasen bir tarik bilmiyoruz." Bu konuda ihmal edilmiş zevaidden biri de şöyledir: Hz. Aişe' den nakledildiğine göre Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) bir rekat vitir kılardı. Bkz. Bezzar, no. 4752; Ahmed b. Hanbel, VI, 83 (hasen bir senetle) Yine gözden kaçırılan zevaidden biri de şöyledir: Hz. Aişe'den nakledildiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) vitir namazından iki rekat kılıp selam verirdi. Sonra vitirde selam verirdi. Bkz. Taberaru, el-Mu'cemu'l-evsat, no. 1522. (Senedi zayıftır).

Ccibir b. Abdillah'ın naklettiğine göre

#13,105
Peygamber (sallallahualeyhivsellem) bir rekat vitir kılmıştır.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3459 *Hadisi Bezzar ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta Taberani rivayet etmiş olup senedinde ismi geçen Cabir el-Cu'ti'yi Sevri ve başkalan güvenilir kabul ederlerken hadis imamları zayıf görmüşlerdir.

İbrahim (en-Nehai) anlahyor:

#13,104
Abdullah b. Mes'ud, Sa'd b. Ebi Vakkas'a: "Sen bir rekat mı vitir. kılıyorsun?" diye sordu. Sa'd: "Vitrin anlamı bir/ tek değil midir?" karşılığını verdi. Abdullah da: "Doğru, fakat üç rekat kılmak daha faziletlidir!" dedi.· Sa' d: "Ben bir rekattan fazla kılmam" deyince Abdullah kızdı. Sa' d da: "Bir rekat vitir kılıyorum diye bana kızıyor musun? Sen üç nineyi mirasçı yaparken Hz. Adem' in hanımı Havva'yı mirasçı yapmaktan kaçıyor musun!?" dedi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3458 *Taberani'nin rivayet ettiği bu hadis sahih olmakla beraber mürseldir. Çünkü İbrahim, İbn Mes'ûd'a yetişmemiştir. ¹ ¹ el-Mu'cemu'l-lrebtr, no. 9423.

Husayn'ın bildirdiğine göre

#13,103
İbn Mes'ud, Sa'd'ın bir rekat vitir kıldığının öğrenince "Yalnız bir rekat da yeterlidir" demiş

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3457 *Hadisi Taberani. el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Husayn, İbn Mes'ûd'a yetişmemiştir. Ancak senedi hasendir. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 9422. Senedinde ismi geçen Ebu Nuaym Dırar b. Surad zayıfur.

Ebu Ubeyde'nin naklettiğine göre

#13,102
Abdullah (b. Mes'ud) üç rekat vitir kılardı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3456 *Hadisi Taberani rivayet etmiştir. Ancak Ebu Ubeyde babasından hadis işitmemiştir.

Abdullah b. Mes'üd demiştir ki:

#13,101
"Gece vitri de, gündüz vitri olan akşam namazı gibi üç rekattır.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3455 *Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. ² ² İbnü'l-Cevzi, el-İlelü'l-mutenahiye, no. 773. İbnü'l-Cevzi Yahya b. Zekeriya sebebiyle hadisi illetli görerek "Bunu A'meş'ten ondan başkası nakletmemiştir" der. Aynca bkz. Darekutni, Sünen, il, 28; Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 9419 (Senedinde Yahya yer almamıştır)

Hz. Aişe'nin bildirdiğine göre

#13,100
Resülullah (sallallahu aleyhi veıellem): "Vitir, akşam namazı gibi üç rekattır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3454 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Ebu Bahr el- Bekravi hakkında birçok tenkit vardır. ¹ ¹ İbn Hibban, Kitabu'l-Mecruhln, I, 108; İbnü'l-Cevzi, el-İlelu'l-mutenıihiye, no. '772. Senedinde ismi geçen İsmfill b. Müslim el-Mekki'nin hadisi bir değer ifade etmez.

Abdullah b. Baba anlabyor:

#13,099
Arafat'ta Abdullah b. Amr'ın yanına geldim. Bir çadır Hill bölgesine, bir çadır da Harem bölgesine kurduğunu gördüm. Kendisine: "Niçin böyle yapbn?" diye sorduğumda "Harem' de namaz kılar, sonra ailemin yanına gidince, Hill' de olurum" dedi. "Peki, vitri nasıl kılarsın?" diye sordum. Dedi ki: "Benim en çok hoşuma giden vitir, yedi rekattır. Çünkü Allah gökleri yedi kat, yeri yedi kat, günleri yedi gün olarak yaratmış, tavaf sayısını yedi yapmış, Safa ile Merve arasındaki sa'yın yedi defa olmasına ve cemrelere yedi taş atılmasına hükmetmiştir." Sonra dedi ki: "Allah yeryüzünde cennetten yalnız şu yakutu; Hacer-i evsedi indirmiştir /yaratmıştır. Vallahi kıyamet gününden önce onu muhakkak (göğe) yükseltecektir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3453 *Bunu Taberanl, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden lsmalt b. Ömer'den ishak b. Rahaveyh rivayette bulunmuş olmasına rağmen kendisini tanımıyorum. Kalan ravileri ise Sahlh'in ravileridirler.

İbn Ebi Evfa bildiriyor:

#13,098
Resulullah (sallallalnı aleyhi vesellem) üç rekat vitir kılar ve rekatların ilkinde "Sebbihi' sme rabbike'l-ala", ikincisinde "Kul ya eyyuhe'l-kafiran" üçüncüsünde de "Kul huvellahu ehad" sürelerini okurdu. Selam verdiğinde ise sesini uzatarak "Subhfine'l-meliki'l-kuddus (Yüce meliki tespih/tenzih ederim)" derdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3452 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Haşim b. Said'i İbn Main zayıf görürken, İbn Hibban güvenilir kabul etmiştir. Bezzar der ki: Haşim bu rivayette hata etmiştir.

İbn Abbas bildiriyor:

#13,097
Ben, Allah Resulü' nün(sallallalnıaleyhi vesellem) yanında geceledim. İlk tan ağarınca kalkıp her iki rekatta bir selam vererek dokuz rekat vitir kıldı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3451 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Abbad b. Mansur hakkında tenkit vardır. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 1189. Senedinde ismi geçen Yûnus b. Bukeyı hakkında da tenkit vardır.

Ebu Eyyûb' un bildirdiğine göre

#13,096
Resulullah (sailallahu aleyhi vesellem): "Beş rektit vitir kıl. Buna gücün yetmezse, üç rekat kıl. Buna da gücün yetmezse, bir rekat kıl. Buna da gücün yetmezse, ima ile kıl" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3450 Buradaki hadisi ise Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler.

Ebu Uma.me bildiriyor:

#13,095
Hz. Peygamber (sailallahu aleyhi vesellem) dokuz rekAt vitir kılardı. Sonra kilo alıp şişmanlayınca, yedi rekat kılmaya başladı. Nitekim oturduğu yerde iki reka.t kılarak "İza. zulzileti'l-ard" ve "Kul ya eyyuhe'l-kafirtln" sürelerini okumuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3449 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve ("Kul huvellahu ehad" suresini okudu) ilavesiyle el- Mu'cemu'l-keb'ir'de TaberAni rivayet etmiş olup Ahmed b. Hanbel'in ravileri güvenilir kimselerdir.

Abdullah b. Mes'ud

#12,472
sabah namazında kunut okumazdı. Vitir namazında ise kunut okuyacaksa, rekata başlamadan
önce okurdu. ²

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 3 Hn: 2823 ² Bkz. el-Mu'cemu'l-kebir, no. 9165

Abdullah b. Ömer r.anh'dan: Nebi sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurdu:

#9,240   صَلَاةُ الْمَغْرِبِ وِتْرُ النَّهَارِ، فَأَوْتِرُوا صَلَاةَ اللَّيْلِ
"Akşam namazı gündüzün vitridir. Gece namazını Vitirleyin (vitir namazı kılın)" Ahmedin merfu sahih rivayeti.
"Akşam namazı gündüzün vitridir. Malik ve Muhammedin sahih mevkufu.
İmam Malik der ki: Bir kimse gecenin evvelinde vitir namazı­nı kılar, uyuduktan sonra uyanır, teheccüd namazı kılmak isterse, (teheccüdü) ikişer ikişer kılsın. İşittiğimin en güzeli budur.
İmam Muhammed der ki: Bunu alıyoruz kişi akşam namazını gündüzün vitri bilmesi gerekir. İbn Ömer r.a. dediği gibi gece (dileyenin yatsı namazından sonra veya gece kıldığı) kılınan vitir namazı da aynı akşam namazı gibi kılınır. Yani iki rekatı kılıp selam verip sonra tek rekat kılınmaz. Akşam namazının farzı gibi kılınır tek fark vitirde kunut duaları okunur. Muhammed bunu vitir namazını tek rekat ayrıca kılmak iseyenlerin uygulamasının bu hadis ve delille çeliştiğini doğru olanın vitir namazını üç rekat kılmak olduğunu belirtiyor.

Malik, Muvatta, Salatül Leyl 3 Hn: 277; Muhammed, Muvatta Hn: 249; Ahmed, Müsned Hn: 4832, 4972, 55246385; Nesai, Sünenil Kübra Hn: 1386, 1387; Bezzar, Müsned Hn: 5365; Abdurrezzak, Musannef Hn: 4675, 4676; Ebi Şeybe, Musannef Hn: 6769, 6774, 6775; Taberani, Mucemüs Sağir Hn: 111 ve Mucemül Evsat Hn: 8414; İbn Abdilber, Temhid Hn: 2055; Ebu Naim, Hilyetül Evliya Hn: 9145; Devlebi, El Esma vel Künye Hn: 438. Hadisi Malik İbn Ömerden mevkuf olarak ilk kısmını rivayet etmiştir. Bu mevkuf sahihtir. Ahmed ise hadisi müsned merfu ve sahih olarak rivayet etmiştir. Ahmedin bu konuda daha uzun bir rivayeti daha vardır.

Nafi rahimehullah dedi ki:

#9,238 كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بِمَكَّةَ وَالسَّمَاءُ مُغِيمَةٌ فَخَشِيَ عَبْدُ اللَّهِ الصُّبْحَ فَأَوْتَرَ بِوَاحِدَةٍ، ثُمَّ انْكَشَفَ الْغَيْمُ فَرَأَى أَنَّ عَلَيْهِ لَيْلًا، فَشَفَعَ بِوَاحِدَةٍ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ، فَلَمَّا خَشِيَ الصُّبْحَ أَوْتَرَ بِوَاحِدَةٍ
"Ben İbnu Ömer (radıyallahu anh)'le Mekkedeydim.Hava bulutlu olduğu için sabah namazını kaçırmaktan korkuyordu. Tek rekat kılarak vitir yaptı. Sonra bulutlar açıldı. Gördü ki daha üzerinde gece var. Bir rek'at daha kılarak (önceki tek'i) çiftledi, sonra iki rek'at (bir miktar) namaz kıldı. Sabahın geçmesinden korkunca bir rekat daha kılarak vitir yaptı."

Muvatta, Kıyamul Leyl: 3 Hn: 274; Muhammed Muvatta Hn: 251; Ebu Musab Zühre Hn: 305; Hadisi Ubeydullah Abdullah b. Ömer Hn: 52.

Ebu Cemre anlatıyor: 

#9,237 سَأَلْتُ عَائِذَ بْنَ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ مِنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ، هَلْ يُنْقَضُ الْوِتْرُ؟ قَالَ: " إِذَا أَوْتَرْتَ مِنْ أَوَّلِهِ فَلَا تُوتِرْ مِنْ آخِرِهِ
"Ashab-ı Şecere (radıyallahu anhüm)'den olan Aiz İbnu Amr'a sordum:
"Vitir namazı nakzedilir mi?"
"Eğer, evvelinde vitir kıldıysan ahirinde vitir kılma" dedi."

Rezin merhum şunu ilave eder: "Resulullah (aleyhissalatu vesselam) şöyle buyurdular: "Bir gecede iki vitir kılınmaz."

Buhari, Hn: 3883.

İbn Muhayriz rahimehullah'dan:

#4,179 أَنَّ رَجُلًا مِنْ بَنِي كِنَانَةَ يُدْعَى الْمُخْدَجِيّ سَمِعَ رَجُلًا بِالشَّامِ يُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ، يَقُولُ: الْوِتْرُ وَاجِبٌ، قال الْمُخْدَجِيُّ: فَرُحْتُ إِلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَاعْتَرَضْتُ لَهُ وَهُوَ رَائِحٌ إِلَى الْمَسْجِدِ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي قال أَبُو مُحَمَّدٍ، فَقَالَ عُبَادَةُ: كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ يَقُولُ: " خَمْسُ صَلَوَاتٍ كَتَبَهُنَّ اللَّهُ عَلَى الْعِبَادِ، مَنْ جَاءَ بِهِنَّ لَمْ يُضَيِّعْ مِنْهُنَّ شَيْئًا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهِنَّ كَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ، وَمَنْ لَمْ يَأْتِ بِهِنَّ فَلَيْسَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ
Beni Kinane’den Muhdeci diye bilinen bir adam, Şam’da Ebu Muhammed diye künyelenen bir kimsenin “Vitir namazı vaciptir” dediğini işitince; Muhdeci diyor ki: Hemen Ubade b. Samit’in yanına vardım ve durumu ona aktardım. Kendisi mescide gidiyordu. Bunun üzerine Ubade dedi ki: Ebu Muhammed yalan söylüyor. Rasulullah s.a.v’den işittim şöyle diyordu: “Allah kullarına beş vakit namazı farz kıldı. Kim bunları hafife almadan ve hiç terk etmeden gereği biçimde kılarsa; Allah o kimseyi Cennete koyacağına söz vermiştir. Kim de beş vakit namazı kılmazsa Allah’ın o kimselere verilmiş bir sözü yoktur, dilerse azablandırır. Dilerse affederek Cennetine koyabilir.”

Nesai, Salat: 6 Hn: 457; İbn Mâce, İkametü’s Salat: 194; Dârimi, Salat: 208 ve diğerleri.

Ömer b. Hattâb radıyallahu anhu dedi ki:

#2,875 “لاَ يَبِعْ فِي سُوقِنَا إِلاَّ مَنْ قَدْ تَفَقَّهَ فِي الدِّينِ”
“Bizim pazarımızda, dinde fakih olanlar (yani alışverişin dini hükümlerini ticaret fıkhını) bilenlerden başkası (ticaret) yapmasın.” 

İmam Gazali'nin İhyasında ise:
كان يطوف بالسوق ويضرب بعض التجار بالدرة، ويقول: لا يبع في سوقنا إلا من يفقه، وإلا أكل الربا، شاء أم أبى
Halife hazreti Ömer r.a. çarşıyı ziyaret ediyor ve kırbacıyla da bazı tüccarlara/esnafa dürterek şöyle diyordu: “Bizim pazarımızda, fıkıh bilenlerden başkası (yani alışverişin dini hükümlerini bilmeyenler) satış (ticaret) yapmasın, (eğer ticaret fıkhını bilmeyenler ticaret yaparsa) isteyerek veya istemeyerek riba/faiz yer.” İmam Gazali, İhyau Ulumud Din Cilt 2 Ticaret bölümü.

Tirmizi, Vitr: 352 Hn: 487 Tirmîzî rivâyet etmiştir. Tirmîzî: Bu hadis hasen garibtir. Abbâs’ın adı; İbn Abdulazim’dir. Tirmîzî: Alâ b. Abdurrahman, Ebûl Hureka’nın azatlısı Yakub’un oğludur. Alâ tabiindendir. Enes ve başka sahabîlerden de hadis işitmiştir. Alâ’nın babası Abdurrahman b. Yakub’ta aynı şekilde tabiindendir. Ebû Hüreyre, Ebû Saîd el Hudrî ve İbn Ömer’den hadis işitmiştir. Alâ’nın dedesi Yakub ise tabiinin büyüklerindendir. Ömer b. Hattâb’a yetişmiş ve ondan hadis rivâyet etmiş kimselerdendir.

Ömer b. Hattâb r.a.’den rivâyete göre, şöyle demiştir:

#2,874 “إِنَّ الدُّعَاءَ مَوْقُوفٌ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ لاَ يَصْعَدُ مِنْهُ شَيْءٌ، حَتَّى تُصَلِّيَ عَلَى نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّ”
 “Dua gök ile yer arasında durur, Peygamber s.a.v.’e salavat getirinceye kadar o duadan hiçbir şey Allah katına yükselmez.” 

Tirmizi, Vitr: 352 Hn: 486 Tirmîzî rivâyet etmiştir.

Ebû Hüreyre r.a.’den rivâyet edildiğine göre Rasûlullah s.a.v. şöyle buyurdu: 

#2,873 “مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلاَةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْرًا”
“Kim bana bir salavat getirirse, Allah’ta o kimseye on salavat getirmiş sevabı yazar.” 

Tirmizi, Vitr: 352 Hn: 485 Nesâî, Sehv: 47 Tirmîzî: Bu konuda Abdurrahman b. Avf, Âmir b. Rabia, Ammâr, Ebû Talha, Enes ve Übey b. Ka’b’tan da hadis rivâyet edilmiştir. Tirmîzî: Ebû Hüreyre hadisi hasen sahihtir. Sûfyân es Sevrî ve pek çok ilim adamından rivâyet edildiğine göre; Allah’ın salat etmesi onun rahmet etmesi, meleklerin salat etmesi ise insanlara istiğfar bağışlanmalarını istemek, demektir.

 Abdullah b. Mesud r.a.’den rivâyete göre, Rasûlullah s.a.v. şöyle buyurmuştur:

#2,872 “أَوْلَى النَّاسِ بِي يَوْمَ القِيَامَةِ أَكْثَرُهُمْ عَلَيَّ صَلاَةً”
“Kıyamet günü insanların bana en yakın olacak olanı, bana en çok salavat getirenidir.”

Tirmizi, Vitr: 352 Hn: 484 Tirmîzî rivâyet etmiştir. Tirmîzî: Bu hadis hasen garibtir. Peygamber s.a.v.’den şöyle de rivâyet edilmiştir: “Bana kim bir salavat getirirse Allah ona on kere rahmet eder.” Tirmîzî: Bu konuda Abdurrahman b. Avf, Âmir b. Rabia, Ammâr, Ebû Talha, Enes ve Ubey b. Ka’b’tan da hadis rivâyet edilmiştir. Tirmîzî: Ebû Hüreyre hadisi hasen sahihtir. Sûfyân es Sevrî ve pek çok ilim adamlarından rivâyete göre, şöyle demişlerdir: Allah'ın salat etmesi onun rahmetidir, meleklerin salatı ise bağışlanma isteğindebulunmaktır