Toplam 25,104 Hadis
Konular

Kıraat Kategorisi

İbn Abbas'ın bildirdiğine göre Resullullah (sallallahu aleyhi ve sellem):

#20,118
"İnsanlar arasında Kur'an'ı en güzel okuyan, Kur'an okurken hüzünlenen kimsedir" buyurmuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11695. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravilerinden İbn Lehia'da zayıflık olmakla beraber hadisi hasendir.2 2 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (10852)

Büreyde anlatıyor:

#20,117
Bana Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem): "Kur'an'ı hüzünlü bir eda ile okuyun; çünkü Kur'an hüzünle indi" buyurdu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11694. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden İsmail b. Seyf zayıftır.1 1 Daifu'l-Camii's-sağir'de (1162) müellif, hadisi Ebu Ya'la'ya irad etmiştir. Fakat ben onu Ebu Ya'la'nın mevcut Müsned'inde bulamadım. Muhtemeldir ki el-Müsnedü'l-kebir'inde yer almıştır.

Huzeyfe b. el-Yeman'ın bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:

#20,116
"Kur'an'ı Arap makamlarıyla ve sesleriyle okuyun. Sakın Ehl-i kitab ve fasıkların makamlarıyla okumayın. Benden sonra öyle topluluklar gelecek ki onlar Kur'an okurken şarkıcı, rahip ve ağıtçı sesi gibi terci yapcaklar. Okudukları Kur'an boğazlarından öteye geçmez. Ama (okuyuşları) gerek kendilerinin ve gerekse onları beğenenlerin gönüllerini büyüler."

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11693. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravileri, arasında ismi zikredilmeyen bir ravi vardır. İsnadında ayrıca Bakiyye de yer almıştır.2 2 İbnü'l-Cevzi, el-İlelu'l-mütenahiye (160). İbnü'l-Cevzi bu hadisin sahih olmadığını belirtmiştir. Ravilerinden Ebu Muhammed mechuldür. Ayrıca Bakıyye de hem zayıf ravilerden hadis rivayet eder, hem de tedlis yapar. Bak. Mizanü'l-İ'tidal (1/33, 553)

Ebu Bekre1 der ki:

#20,115
Resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) kıraatinde med vardı; fakat terci (titrek sesle okuma) yoktu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11692. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden tanımadıklarım vardır. 1 İlk matbu nüshada "Ebu Bürde" ismi yer almıştır.

A'meş anlatıyor:

#19,901
Ben, Enes b. Malik'i Yüce Allah'ın " و أقوم قيلا" 2 ayetini "و أصدق" diye okurken işittim. Kendisine: "O ayet "و أقوم" şeklinde okunmaktadır" denince: أقوم ve أصدق birdir, dedi (Yani, ikisi de "en doğru söz" anlamına gelir).

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11613. Bunu Bezzar ve benzerini Ebu Ya'Ia rivayet etmiştir. Ebu Ya'Ia'nın rivayetinde "و أصوب قيلا'' ifadesi geçmiş ve İbn Ömer: "أقوم أصوب أهيا" ve benzerleri hep aynı manaya gelir" demiştir. Ayrıca A'meş "Enes'ten işittim" ifadesini kullanmamıştır. Ebu Ya'la'nın ravileri, Sahih'in ravileridir. Fakat Bezzar'ın ravileri de güvenilirdir. Ben derim ki: Bu türden hadisler ilgili surelerin tefsirlerinde geçmiştir.3 2 Müzzemmil Sur. 6. ; 3 Bezzar (2319); Ebu Ya'la (4022)

İbn Ömer'in bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)

#19,900
ayeti: " فشاربون شُرْبَ الهِيم" 1 şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11612. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiştir. 1 Vakıa Sur. 55.

İbn Ömer der ki:

#19,899
Resulullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) Vakıa suresini okudum."فرَوْحٌ و ريحان" 5 ayetine geldiğimde bana: "Ey İbn Ömer! "فرُوْحٌ و ريحان" (şeklinde oku)" buyurdu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11611. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta bir önceki rivayetin senediyle nakletmiştir. 5 Vakıa Sur. 89.

İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)

#19,898
ayeti3: "فرُوْحٌ و ريحان' şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11610. Bunu Taberani, el-Mu'cemu's-sağir ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.4 3 Vakıa Sur. 89. Ayetteki "روح" kelimesinin ötreli olarak okunuşu Ya'kub'un kıraati olup "hayat" anlamına gelir. Fethalı okunuşu ise diğer karilerin kıraati olup "rahatlık" anlamına gelir. 4 Taberani, el-Mu'cemu's-sağir (608). Ravilerinden Davud b. Süleyman hakkında İbn Hibban Sikat'ında "Garib hadisler nakleder ve güvenilir ravilere muhalefet eder'' açıklamasını yapmıştır.

Kutbe b. Malik der ki:

#19,897
Ben, Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle okurken işittim: "والنخل باصقات" 1 Yani"باسقات" şeklinde değil.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11609. Ben derim ki: Hadisin Sahih ve diğer kaynaklarda yer alan varyantında ikinci okuyuş şekli (yani sin ile) geçmiştir. Hadisi Bezzar hocası Abdullah b. Muhammed b. Subayh'dan nakletmiştir ki hakkında bilgim yoktur. Diğer ravileri ise güvenilir kimselerdir.2 1 Kaf Sur.10. ; 2 Hadis Bezzar'ın Müsned'inde (3703, 3704) sin ile "باسقات'' şeklinde yer almıştır. (Mütercim).

Ebu Bekre'nin bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,894
ayeti3: "على رفارف خضر و عباقري حسان" şeklinde okurdu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11608. Bunu Bezzar rivayet etmiş olup ravileri, arasında Asım el-Cahderi yer almıştır. Bir önceki hadiste bu ravi ile ilgili değerlendirme geçmişti.4 3 Rahman Sur. 76. ; 4 Bezzar (2317). Ayrıca demiştir ki: "Hadisi bu isnadla Ebu Bekre'den başka birinin rivayet ettiğini bilmiyoruz."

Ebu Bekre'nin bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem),

#19,891
ayeti1: "بلىقد جاءتك آياتي فكذبت بها و استكبرت"

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11607. Bunu Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Asım el-Cahderi karidir (kıraat alimi). Fakat Zehebi kıraatinin şaz olduğunu ve içinde münker okuyuş tarzları bulunduğunu belirtmiştir. Diğer ravileri ise güvenilir olmakla beraber bazılarında zayıflık vardır. Ayrıca Asım, Ebu Bekre'den hadis işitmemiştir.2 1 Zümer Sur. 59. ; 2 Bezzar (2318). Ayrıca demiştir ki: "Hadisi bu isnadla Ebu Bekre'den başkasının rivayet ettiğini bilmiyoruz."

Abdullah (b. Mes'ud),

#19,890
ayeti6: " بل عجِبتَ و يسخرون " şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11606. Bunu Taberani, zayıf biri olan hocası Abdullah b. Muhammed b. Said b. Ebi Meryem'den munkatı bir isnadla rivayet etmiştir.7 6 saffat Sur. 12. ; 7 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8689)

Temim b. Hazlem anlatıyor:

#19,889
Ben Abdullah (b. Mes'ud)'a Kur'an'ı okudum. Sadece iki harfi okuyuşumu düzeltti. Ben "و كل أتوه داخرين" 3 şeklinde okudum. O ise:" و كل آتوه داخرين"şeklinde okudu. Ben:"حتى إذا استيأس الرسل و ظنوا أنهم قد كذِّبوا" 4 şeklinde okudum. O " و ظنوا أنهم قد كُذِبوا" şeklinde okudu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11605. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.5 3 Nemi Sur. 87. ; 4 Yusuf Sur. 110. ; 5 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8675)

İbn Abbas anlatıyor:

#19,887
Ben sünnetin tamamını belledim. Fakat şu harfin nasıl okunduğu bilmiyorum: "و قد بلغت من الكبر عتيا"
1 Son kelime
"عُتِيًّا" mı yoksa "عُسِيًّا" mı bilmiyorum?

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11604. Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri, Sahih'in ravileridir.2 1 Meryem Sur. 8. ; 2 Ahmed b. Hanbel (2246)

İbn Abbas'ın bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,876
ayeti4: "في عين حمِئَة" şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11603. Bunu Taberani, el-Mu'cemu's-sağir'de, Darekutni'nin zayıf olarak değerlendirdiği hocası Velid b. el-Abbas el-Mısri'den rivayet etmiştir.5 4 Kehf Sur. 86. ; 5 Taberani, el-Mu'cemu's-sağir (1115); Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (12480)

A'meş'in bildirdiğine göre

#19,875
Abdullah b. Mes'ud ayeti2:" و قضى ربك ألا تعبدوا إلا إياه" şeklinde okurdu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11602. Bunu Taberani, munkab/kopuk bir isnadla rivayet etmiş olup ravilerinden Yahya el-Himmani zayıftır.3 2 İsra Sur. 23. ; 3 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8679)

Abdullah (b. Mes'ud)

#19,874
ayeti6: "اينما يوجه لا يأت بخير" şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11601. Bunu Taberani. rivayet etmiş olup ravilerinden Yahya b. Abdilhamid el-Himmani zayıftır.7 6 Nahl Sur. 76. ; 7 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8678)

İbn Ömer'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)

#19,873
ayeti4: "و من عنده علمُ الكتابُ" şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11600. Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravilerinden Süleyman b. Erkam metruktur.5 4 Ra'd Sur. 43. ; 5 Ebu Ya'la (5574). Aynca ravilerinden Abdurrahim b. Musa da mechuldür.

Şakik anlatıyor:

#19,872
Abdullah (b. Mes'ud)'un yanında ayeti: " هِيْت لك " 3 şeklinde okuduk. Bunu duyan Abdullah dedi ki: " هِيْت لك " şeklinde değildir. Biz onu (Resulullah'a) sormuştuk (ve o bize " هَيْت لك " şeklinde öğretmişti). Onu, bana öğretildiği gibi okumayı yeğlerim.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11599. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir. 3 Yusuf Sur. 23.

Hz. Aişe'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem),

#19,871
ayeti1 :" انه عمل غيرَ صالح " şeklinde okumuştur.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11598. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Humeyd b. Ezrak'ı tanımıyorum. Diğer ravileri ise güvenilir kimselerdir.2 1 Hud Sur. 46. ; 2 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8681)

Arfece'nin bildirdiğine göre

#19,870
Abdullah (b. Mes'ud), ayeti4 " مجراها ومَرساها " şeklinde okurdu.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11597. Hadisi Taberani rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.5 4 Hud Sur. 41. ; 5 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8682)

Mes'ud b. Yezid el-Kindi anlatıyor:

#19,869
İbn Mes'ud bir adama
Kur'an okutuyordu. Adam:"انما الصدقات للفقراء و المساكيْن''
2 şeklinde
(mesakiynedeki ya harfini cezimli) okudu. Bunun üzerine İbn Mes'ud:
Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) onu bana bu şekilde okutmadı" dedi.
Adam: "(Resulullah) Onu sana nasıl okuttu, ey Ebu Abdirrahman?" diye
sordu. O da: "Onu bana "انما الصدقات للفقراء و المساكين''
şeklinde okuttu" dedi ve
bu yüzden (müslümanlar) ayeti med ederek okudular.

Heysemi, MecmauzZevahid Cilt 12 Hn: 11596. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.3 2 Tevbe Sur. 60. ; 3 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8677)

Enes b. Malik'in bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)

#19,548
5
وكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ ف۪يهَٓا اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِۙ وَالْعَيْنُ بِالْعَيْن "
"نَصَبَ النَّفْسَ وَ رَفَعَ العَيْنَ ayetini nefis kelimesini fethalı, ayn kelimesini ötreli olarak okurmuş.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11595. Ben derim ki: Bunu Ebü Davud da rivayet etmiştir. Hadisi Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir bir ravi olan Ebu Ali b. Yezid hariç, Sahih'in ravileridir.6 5 Maide Sur. 45. ; 6 Ahmed b. Hanbel (3/215 (no. 13272)

Ömer b. el-Hattab'ın azatlısı Amr b. Rafi'nin anlattığına göre

#19,520
kendisi Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) eşleri daha hayatta iken
mushaf yazarmış. Dedi ki: Hafsa benden bir mushaf yazmamı istedi.
"Bakara suresinin şu ayetine geldiğinde onu yazma. Bana getir. Ben sana onu, Resulullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) bellediğim gibi yazdıracağım"
dedi.
Söylediği ayete geldiğimde ayeti yazdığım varağı Hafsa'ya götürdüm
ve bana o ayeti şöyle yazdırdı: 1
,{ حافظو علي الصلوات و الصلاة الوسطى}

{و صلاة العصر {و قوموا لله قانتين


Ebu Halid el-Kinani'nin bildirdiğine göre İbn Mes'ud ayeti: " الحي القيام"
3 şeklinde okurmuş.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11593. Bunu Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.2 1 Bakara Sur. 238. ; 2 Ebu Ya'la, Müsned (6323) Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11594. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravilerinden Ebu Halid'i tanımıyorum. Diğer ravileri ise güvenilir kimselerdir.4 3 Bakara Sur. 255. Bugün okunan kıraat "الحي القيوم" şeklindedir. "القيام" ise mübalagalı ism-i fiil kalıbı olup anlamı "Yaratılmışların işlerini idare ve onları hıfz/koruma konusunda son derece titizlik gösteren" demektir. Bu okuyuş, Muttavvi'i'nin kıraatidir. ; 4 Taberani, el-Mu'cemu'I-kebir (8690)

İbn Ömer der ki:

#19,515
Ensarlı iki kişi bir sureyi okudular. Onu kendilerine Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) okutmuştu ve onu sürekli okurlardı. Bir gece namaz kılmaya kalktılar (ve namazda yine o sureyi okudular). Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "Bu, neshedilen veya unutturulan surelerdendir. Onu bırakın" buyurdu. Zühri, "ما ننسخ من آية أو ننسها" 1 ayetindeki nunu (nunsiha şeklinde) ötreli okurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11592. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Süleyman b. Erkam metruktur. 1 Bakara Sur. 106.

İbn Abbas

#19,514
"قلوبنا غلف"
2 ayetinde yer alan "غلف" kelimesini lamın
şeddesiyle okurdu. Buna göre (Yahudiler) demek isterlerdi ki: "Bizim
kalplerimiz hikmetle dolu kaplardır. Muallime ne ihtiyaç var. Zaten
bizim kalplerimiz hikmetle doludur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11591. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Süleyman b. Erkam metruktur. 2 Bakara Sur. 88, Nisa Sur.155.

Ümmü Eyyub'un bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,513
"Kur'an yedi harf üzere nazil olmuştur. Bunlardan hangisine göre okursan isabet etmiş olursun" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11590. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.

Muaz b. Cebel der ki:

#19,512
"Kur'an yedi kapıdan yedi harf üzere nazil olmuştur ki onların her biri geçerli ve yeterlidir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11589. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir. 1 1 İlave için bak. Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (20/150)

Zeyd el-Kassar, Zeyd b. Erkam'dan naklederek der ki:

#19,511
Mescitte Zeyd'le birlikte idik. Bize bir saat hadis nakletti. Sonra dedi ki: Bir adam Allah Resulü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) gelerek dedi ki: "Bana Abdullah b. Mes'ud bir sure okuttu. Aynı sureyi bana Zeyd de, Ubey de okuttular. Hepsinin kıraati de farklı farklı idi. Bunlardan hangisinin kıraatini esas alayım?" Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) sustu, cevap vermedi. Hz. Ali yanı başında duruyordu. Hz. Ali dedi ki: "Her insan Kur'an'ı nasıl öğrendi ise öyle okusun. Bunların hepsi de doğrudur, güzeldir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11588. Bunu Taberani, rivayet etmiş olup ravilerinden İsa b. Kırtas metruktur.2 2 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (5078). Hadis başka tariklerden farklı ibarelerle nakledilmiştir. Bak. Müsned (1/106); Ebu Ya'la, Müsned (536)

Süleyman b. Sured anlatıyor:

#19,510
Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) iki melek geldi. Biri: "Kur'an'ı bir harf üzere oku" dedi. Diğeri: "Artır" dedi. Bu şekilde artırmaya devam etti ve nihayet önceki melek: "Onu yedi harf üzere oku" dedi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11587. Bunu Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Cafer'i tanımıyorum. Diğer ravileri ise güvenilir kimselerdir.1 1 Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat (1189). Senedinde ismi geçen Cafer değil, Abdullah b. Cafer'dir. Ayrıca Taberani'nin hocası Ahmed b. Abdirrahman b. lkal el-Harrani de zayıftır.

Ebu Said'in bildirdiğine göre Resulullah {sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,509
"Kur'an, her biri geçerli ve yeterli olan yedi harf üzere nazil olmuştur" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11586. Hadisi Taberani. el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Meymun Ebu Hamza metruktur.2 2 Bezzar (2313)

Ebu Hureyre'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem}:

#19,508
"Kur'an yedi harf üzere nazil olmuştur ve Kur'an hakkında tartışmak küfürdür" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11585. Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Muhammed b. Amr'ın hadisi hasen derecesindedir. Diğer ravileri ise Sahih'in ravileridir.

Abdullah (b. Mes'ud) der ki:

#19,507
"Bu Kur'an'da bulunan her bir harfin muhakkak bir haddi (ifade ettiği bir hükmü) vardır. Her haddin de bir matlaı (gerekçesi) vardır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11584. Bunu Taberani, rivayet etmiştir.1 1 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8678). Taberani'nin hocası Abdullah b. Muhammed b. Said b. Ebi Meryem zayıftır.

Ömer b. Ebi Seleme'nin bildirdiğine göre Peygamber {sallallahu aleyhi ve sellem) Abdullah b. Mes'ud'a şöyle buyurmuştur:

#19,506
"Daha önce (kutsal) kitaplar gökten tek bir kapıdan inerlerdi. Fakat Kur'an yedi kapıdan yedi harf üzere indirildi. Bu yedi harften maskat: Helal haram, muhkem müteşabih, meseller ve emir yasak gibi hususlardır. Buna göre Kur'an'ın helal kıldığını helal, haram kıldığını haram kabul edin; muhkemi ile amel edin, müteşabihi üzerinde durmayın ve mesellerinden ibret alın. Bunların her biri Allah katından gelmedir. Bunu ancak akıl sahipleri düşünür."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11583. Hadisi Taberani rivayet etmiş olup ravilerinden Ammar b. Matar son derece zayıftır. Bununla beraber kendisini güvenilir kabul edenler de olmuştur.2 2 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (8296). Ravilerinden Ammar b. Matar hakkında Zehebi Mizan'da (3/169) şunları kaydeder: "Değersizdir. Bununla beraber onu güvenilir görenler de olmuştur. Kimileri de onun hadis hafızı olduğunu belirtmişlerdir." Diğer yandan İbn Hibban bu zatın hadis çaldığını belirtmiştir. Ukayli de: "Güvenilir ravilerden münker rivayetler naklederdi" demiştir. Fakat hadisin şahitleri bulunmaktadır. Bunun için bak. İbn Hibban, Sahih (745)

Abdurrahman b. Abis anlatıyor: Bize Abdullah (b. Mes'ud)'un öğrencilerinden Hemedanlı bir zat bildirdi; fakat (ravi) ismini söylemedi.

#19,505
Dedi ki: Abdullah (b. Mes'ud), Medine'ye gitmek isteyince öğrencilerini toplayıp onlara şöyle dedi: "Vallahi ben sizin içinizden din, anlayış ve Kur'an bilgisi bakımından Müslüman orduları arasında yetişenlerin en üstünlerinin yetiştiğini umuyorum. (Bilin ki) bu Kur'an çokça okunmakla ne değişir, ne eskir, ne de hükmü kalkar. Kim onu bir harf üzere okumuşsa, o harften yüz çevirerek onu terk etmesin. Her kim Kur'an'ı Resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) öğrettiği o harflerden biri üzere okumuşsa, ondan yüz çevirerek onu terk etmesin. Çünkü Kur'an' dan bir ayeti inkar eden, hepsini inkar etmiş olur. Harften maksat, sizden birinizin arkadaşına: اعجل (acele et) yerine, حي (hadi) ve هلا (çabuk) demesi gibidir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11582. Ben derim ki: Bunu uzunca bir hadis içerisinde İmam Ahmed ve ayrıca Taberani rivayet etmiş olup isnadında ismi zikredilmeyen bir ravi vardır. Diğer ravileri ise Sahih'in ravileridir. 1 1 Ahmed b. Hanbel (3845, uzun metinle).

Fulfule el-Cu'fi anlatıyor:

#19,504
Mushaflar konusunda endişe duyanlarla beraber ben de endişe duydum ve hep birlikte Abdullah (b. Mes'ud)'a koşarak yanına girdik. Gelenlerden biri: "Biz sana ziyaret maksadıyla gelmedik. Bilakis şu haber bizi korkuttu da onun için sana geldik" dedi. Abdullah da şu cevabı verdi: "Kuşkusuz bu Kur'an, Peygamberinize yedi kapıdan yedi harf üzere -veya dedi ki: Birçok harf üzere- nazil olmuştur. Halbuki sizden önceki(lere indirilen kutsal) kitap tek kapıdan tek harf üzere nazil olurdu."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11581. Ben derim ki: Fulfule'den konuyla ilgili Sahih'de bundan başka bir hadis daha nakledilmiştir. Hadisi Ahmed b. Hanbel nakletmiş olup ravilerinden Osman b. Hassan el-Amiri'yi İbn Ebi Hatim (eserinde) zikretmiş; ancak onu ne cerh etmiş, ne de güvenilir olduğunu belirtmiştir. Diğer ravileri ise güvenilir kimselerdir.2 1 Ahmed b. Hanbel (4252) ; 2 Ahmed b. Hanbel (4252). Ravilerinden Osman el-Amiri'nin İbn Hibban güvenilir olduğunu belirtmiştir. Mizzi, el-Etrafında (7/133) hadisi Nesai'nin de es-Sünenü'l-kübra'da rivayet ettiğini belirtmiştir.

Semure anlatıyor:

#19,503
Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bize Kur'an'ı bize okuttuğu gibi okumamızı emrederdi. Bu bağlamda buyurdu ki: "Kur'an üç harf üzere nazil olmuştur. Sakın onun üzerinde tartışmaya girmeyin. Çünkü Kur'an'ın tamamı mübarektir. Öyleyse onu, size okutulduğu şekilde okuyun."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11580. Bunu Taberani, ve "Onun üzerinde tartışmayın" ifadesi yerine "Ondan uzaklaşmayın" ifadesiyle Bezzar rivayet etmiş olup isnadları zayıftır. Hadisin daha evvel muhtasar bir varyantı daha geçmişti ki ravileri, Sahih'in ravileridir.2 2 Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (7032); Bezzar (2316)

Abdullah (İbn Mes'ud)'un bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,502
"Kur' an, yedi harf üzere nazil olmuştur. Ondaki her ayetin bir zahiri, bir de batını vardır" buyurmuştur.1 (İbn Mes'ud devamla demiştir ki) Kişinin -(ravi ekledi) sanırım mescitte- sırt üstü yatıp ayak ayak üstüne atmasını da yasakladı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11579. Bunu Bezzar ve el-Müsnedü'l-kebir'de Ebu Ya'la rivayet etmiştir. Ebu Ya'la'nın bir diğer rivayetinde "Her bir harfin bir batını, bir de zahiri vardır" ifadesi geçmiştir. Hadisi ayrıca Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta son kısmını zikretmeksizin muhtasar olarak rivayet etmiştir. Bunlardan Ebu Ya'la'nın ravileri, güvenilir kimselerdir. Hadisi Muhammed b. Aclan kanalıyla Ebu İshak'tan nakleden Bezzar ise sonunda şu açıklamayı yapmıştır: "Muhammed b. Aclan İbrahim el-Heceri'den bundan başka hadis nakletmemiştir.'' Ben derim ki: Muhammed b. Aclan asıl Ebu İshak es-Sebey'i'den rivayette bulunmuştur. Eğer zikri geçen Ebu İshak'tan maksat, Ebu İshak es-Sebey'i ise Bezzar'ın ravileri de güvenilirdir.2 1 Zahiri ile ayetin aşikar okunuşu (kıraati), batını ile de ancak ictihada ehil alimlerin bildiği gizli tevili kastedilmektedir. ; 2 Bezzar (2312); Taberini, el-Mu'cemu'l-kebir (10090); İbn Hibban, Sahih (75)

Ebu'l-MinhaI Seyyar b. Selame anlatıyor:

#19,501
Bize ulaştığına göre Hz. Osman bir gün minberde şöyle seslendi: Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kur'an, her biri geçerli ve yeterli olan yedi harf üzere nazil olmuştur" buyurduğunu işittiği halde ayağa kalkmayan kişiye Allah'ı(n azabını) hatırlatırım. Bu çağrı üzerine sayılamayacak kadar çok kimse ayağa kalkarak Allah Resulü'nün (sallallahu aleyhi ve sellem) "Kur'an, her biri geçerli ve yeterli olan yedi harf üzere nazil olmuştur" buyurduğuna şahitlik ettiler. Bunu gören Hz. Osman: "Onlarla beraber ben de şahitlik ederim" dedi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11578. Bunu Ebu Ya'la el-Müsnedü'l-kebir'de rivayet etmiş olup isnidında ismini zikretmediği bir ravi vardır.

Semure'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,500
"Kur'an yedi harf üzere nazil olmuştur" buyurmuştur. 2
Diğer bir rivayette: "Kur'an üç harf üzere nazil olmuştur"
geçmiştir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11576. 2 Ahmed b. Hanbel (5/16) Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11577. * Hadisi Ahmed b. Hanbel, Bezzar ve üç Mu'cem'inde Taberani rivayet etmiş olup Ahmed b. Hanbel'in ve Taberani'nin iki isnadından birinin ve Bezzar'ın ravileri Sahih'in ravileridir.3 3 Ahmed b. Hanbel (5/22); Bezzar (2314, 2316); Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir (6853)

Semure'nin Resulullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) dayandırarak bildirdiğine göre

#19,499
Kur'an, Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) üç kere arz edilmiştir. (Semure demiştir ki) İnsanlar bizim okuduğumuz kıraati, arz edilen son kıraat olduğunu düşünmektedirler. (Ravi der ki) O bu son sözü bu hadiste mi, yoksa başka hadiste mi söyledi, bilmiyorum.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11575. Bunu Bezzir rivayet etmiş olup ravileri, Sahih'in ravileridir.1 1 Bezzar (2315). Hasan el-Basri'nin Semure'den hadis işittiği konusu tartışmalıdır.

Ebu Hureyre'nin bildirdiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:

#19,498
"Kur'an yedi harf üzere nazil olmuştur. Kur'an hakkında tartışmak küfürdür. -Bunu üç kere tekrarladı- Bildiğinizle amel ediniz. Bilmediğinizi bilenine sorunuz. "2 Hadisin diğer bir varyantı ise şöyledir: "Kur'an yedi harf üzere nazil olmuştur." عليما (bilen), حكيما (hikmet sahibi); رحيما (esirgeyen) غفورا ( bağışlayan) gibi."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11574. Bunların hepsini iki ayrı isnadla Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup isnadlardan birinin ravileri, Sahih'in ravileridir. Ayrıca benzerini Bezzar rivayet etmiştir.3 2 Ahmed b. Hanbel 2/300 (7976); Ebu Ya'la (6016); İbn Hibban, Sahih (74) Bu hadisle ilgili olarak İbn Hibban şu açıklamayı yapmıştır: "Bildiğinizle amel ediniz" sözünde "istitaat/güç yetirebilme" anlamı da gizlidir. Bununla Allah Resulü şunu demek istemiştir: "Allah'ın Kitab'ından bildiklerinizle gücünüz yettiği ölçüde amel ediniz". Yine "Bilmediğinizi bilenine sorunuz" sözü, mefhum-i muhalifine göre "men" anlamı taşımaktadır. Yani, "Bilmeyene sormayın" demektir. ; 3 Ahmed b. Hanbel (2/332, 340); Bezzar (2313); İbn Hibban, Sahih (2313). İbn Hibban şu açıklamayı yapmıştır: "Hakim, alim, gaffar ve rahim sözü" Muhammed b. Amr' a ait olup onu rivayete karıştırmıştır. Zira asıl rivayet, "Kur'an yedi harf üzere inmiştir" cümlesiyle son bulmaktadır.

Ebu Cuheym'in bildirdiğine göre

#19,497
iki kişi, Kur'an'ın bir ayeti üzerinde ihtilafa düştüler. Biri: "Onu ben Resulullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) öğrendim" dedi. Diğeri: "Onu ben Resulullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) öğrendim" dedi. Sonra ikisi de ayeti Allah Resulü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) sordular ve Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "Kur' an yedi harf üzere nazil olmuştur. Kur'an üzerinde sakın tartışmaya girmeyin. Zira Kur'an hakkında tartışmak, küfürdür" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11573. Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri, Sahih'in ravileridir.1 1 Ahmed b. Hanbel (4/169-170)

Huzeyfe anlatıyor:

#19,496
Ahcar-ı Mira' da Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) Cebrail ile karşılaştı. Cebrail: "Senin ümmetin Kur'an'ı yedi harf üzere okumaktadır. Fakat her kim onu bir harf üzere okumuşsa, kendisine öğretildiği gibi okusun, ondan dönmesin" dedi. İbn Mehdi'nin lafzı şöyledir: "Zira ümmetin içinde zayıf olanları vardır. Her kim onu bir harf üzere okumuşsa, ondan yüz çevirerek başka harfe dönmesin."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11572. Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup isnadında ismi zikredilmeyen bir ravi vardır.2 2 Bak. 11566 nolu hadis.

Ebu Bekre'nin bildirdiğine göre

#19,495
Hz. Cebrail: "Ey Muhammed! Kur'an'ı bir harf üzere oku!" dedi. Mikail: "Artırmasını iste" deyince Peygamber {sallallahu aleyhi vesellem) de artırmasını istedi. Cebrail: "İki harf üzere oku!" dedi. Mikail yine: '' Artırmasını iste" deyince o da artırmasını istedi. Bunun üzerine Cebrail: "Üç harf üzere oku!" dedi. Mikail yine: "Artırmasını iste" dedi ve bu şekilde yedi harfe kadar çıktı. Sonra: "Bunların her biri geçerli ve yeterlidir. Yeter ki okuyucu azap ayetini rahmetle veya rahmet Ayetini azapla bitirmesin. Mesela. (anlamdaş olan) أقبل-تعال (gel): هلم-اذهلب (haydi git); أصرع- اعجل (acele et, koş) kelimeleri gibi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11571. Bunu Ahmed b. Hanbel ve benzerini Taberani rivayet etmiştir. Ancak Taberani'nin ifadesi "اذهب-أدبر (Dön git)" şeklindedir. Rivayetin isnadında ismi geçen Zeyd b. Cud'an'ın hafızası zayıftır. Fakat kendisine mütabaat edilmiştir. Ahmed b. Hanbel'in diğer ravileri ise Sahih'in ravileridir.1 1 Ahmed b. Hanbel (5/51)

Ebu Talha anlatıyor:

#19,494
Bir adam Hz. Ömer'in yanında Kur'an okudu ve Ömer onun okuyuşunu düzeltti. Adam: "Ben bunu Resulullah' a böyle okudum ve o beni düzeltmedi" dedi. Sonra birlikte Resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) yanına gittiler. Onlardan biri aynı ayeti Peygamber'e (sallallahu aleyhi ve sellem) okudu. Resulullah {sallallahu aleyhi ve sellem): "Güzel okudun (aferin)" buyurdu. Ömer bundan rahatsız olmuş gibiydi. Peygamber {sallallahu aleyhi ve sellem): "Ey Ömer! Mağfireti azaba, azabı mağfirete dönüştürmedikçe bütün Kur'an okuyuşları doğrudur" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11570. Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri, güvenilir kimselerdir.1 1 Ahmed b. Hanbel (4/30)

Amr b. el-As'ın azatlısı Ebu Kays anlatıyor:

#19,493
Amr b. el-As bir adamı Kur'an'ın bir ayetini okurken işitti ve "Sana bunu kim okuttu?" diye sordu. Adam: "Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem}" dedi. Amr: "Fakat Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bana bu ayeti başka türlü okutmuştu" dedi. Sonra birlikte Allah Resulü'nün (sallallahu aleyhi ve sellem) yanına gittiler. İkisinden biri: "Ya Resulallah! Şu şu ayet nasıldır?" diye sordu ve sonra onu okudu. Allah Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem): "Bu şekilde indirildi" buyurdu. Diğeri de: "Ya Resulallah!" deyip ayeti kendi bildiği şekilde okuyarak "Bu şekilde indirilmemiş miydi? Ey Allah'ın Resulü?" diye sordu. Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ona da: "Bu şekilde de indirildi" buyurdu. Sonra Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: "Bu Kur'an, yedi harf üzere indirilmiştir. Bunlardan hangi harf üzere okursanız isabet etmiş olursunuz. Bu hususta tartışmaya girmeyin; zira tartışma küfür izi taşır veya tartışma onu inkara götürür."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11569. Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri, Sahih'in ravileridir. Fakat hadis mürseldir.1 1 Ahmed b. Hanbel (5/205)

Amr b. el-As'ın bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem):

#19,492
"Kur'an yedi harf (yani farklı kıraat biçimi) üzere nazil olmuştur. Onu hangi harf üzere okursanız, isabet etmiş olursunuz. Sakın tartışmaya girmeyin; zira tartışma küfür izi taşır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11568. Bunu Ahmed b. Hanbel rivayet etmiştir.2 2 Ahmed b. Hanbel (4/204, mürsel)

Yine Huzeyfe'nin bildirdiğine göre

#19,491
Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) Ahcarü'l-Mira yanında Cebrail ile karşılaştı ve: "Ben ümmi bir ümmete ve ömründe kitap okumamış kimselere gönderildim" dedi. Cebrail: "Allah sana Kur'an'ı bir harf üzere okumanı emrediyor" dedi. Mikail (Peygamber' e): "Artırmasını iste" dedi. Cebrail: "İki harf üzere oku" dedi. Mikail yine: "Artırmasını iste" dedi. Neticede bu sayı yedi harfe kadar çıktı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11567. Bunu Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Asım b. Behdele güvenilir olmakla beraber hakkında tenkit vardır. Fakat bu tenkit onun değerinden bir şey eksiltmez. Senedin diğer ravileri ise Sahih'in ravileridir.1 1 Bezzar (2310). Ayrıca demiştir ki: "Hadisi bu şekilde Hammad b. Seleme rivayet etmiştir. Aynı hadisi Ebu Muaviye ise Asım-Zirr-Ubey b. Ka'b senediyle nakletmiştir.

Ahmed b. Hanbel'in senediyle yine Huzeyfe'nin bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:

#19,490
"Ahcaru'l-Mira (Kuba taşlığı) yanında Cebrail ile karşılaştım. «Ey Cebrail! Ben ümmi (okuma yazma bilmeyen) bir ümmete gönderildim. Aralarında ömründe hiç kitap okumamış erkek, kadın, oğlan, kız ve piri faniler vardır» dedim. Dedi ki: Kur'an yedi harf üzere nazil olmuştur. "3

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 12 Hn: 11566. 3 Ahmed b. Hanbel (5/400-405; 5/385, 401).