Toplam 22,921 Hadis
Konular

Nafile Namazlar Kategorisi

Hz. Aişe' den rivayet edildiğine göre

#17,748
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem), ihramlıyken evlenmiş ve ihramlıyken hacamat olmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 7 Hn: 7405 *Hadisi Bezzar rivayet etmiştir. 2 2 Bezzâr, Müsned (1443)

Ebû Said el-Hudri'nin bildirdiğine göre

#13,425
Resulullah (sav) gece kalkhğında namazına tekbir alarak başlar ve sonra şu duayı okurdu: "Allahım! Sen eksik sıfatlardan pak ve uzaksın. Seni daima böyle tenzih eder ve överim. Senin adın mübarektir. Varlığın her şeyden üstündür. Senden başka tann yoktur" Sonra üç kere "La ilahe illallah" der ve ardından şöyle dua ederdi: Rahmetten kovulmuş şeytanın şerrinden, onun ayartmasından, vesvesesinden ve üfürüğünden her şeyi işiten ve bilen Allah' a siğınınm."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3593 *Hadisi Ahmed b. Hanbel rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

İbn Abbas' dan nakledildiğine göre

#13,387
Resiilullah (sallallalnı aleyhi vesellem): "Bir kadın (yabancı erkeğin) kocasının evine (ginnesine) ancak onun izniyle müsaade eder. Yine kocasının yatağından ancak onun izniyle kalkıp nafile namaz kılar" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3592 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebfr'de rivayet etmiş. olup ·ravileri güvenilir kimselerdir. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 12144. Senedinde simi geçen Yezid b. Ehi Ziyad tenkit edilmiştir.

Abdullah b. Mes'ud der ki:

#13,321
"Kim ki kıldığı namaz kendisini iyiliğe sevk etmez, kötülükten alıkoymazsa, o kimse Allah' tan daha da uzaklaşır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3558 *Hadisi Taberanl, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler.

İbn Abbas'ın bildirdiğine göre

#13,320
Resullullah (sallallahualeyhivesellem'): "Kim ki kıldığı namaz kendisini kötülüklerden ve çirkefliklerden alıkoymazsa, o kimse Allah' tan daha da uzaklaşır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3557 *Hadisi Taberanl, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Leys b. Ebi Süleym güvenilir olmakla beraber müdellistir.

Cabir bildiriyor:

#13,319
Bir adam Hz. Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) "Falan kimse gece namaz kılıyor. Sonra sabah olunca da çalıyor!!" diye yakındı. Allah Resulü (sallallahu aleyhi vesellem) de: "Söylediği şey onu bundan alıkoyacaktır" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3556 *Bunu Bezzar rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

Ali b. Ebi Hamele ¹ ve Evzâi' den nakledildiğine göre

#13,317
Abdullah b. Abbas her gün bin kere secde ederdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3554 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedi kopuktur. Asıl nüshada "İbn Ebi Cemile" diye geçmiştir. Tashih için bkz. el-Mu'cemu'l-kebir, no. 10647; İbn Ebi Hatim, el-Cerh ve't-Ta'dil, VI, 183-184.

Şa'bi demiştir ki:

#13,316
İbn Mes' ud kuşluk namazı kılmazdı. Öğle ile ikindi arasında bir namaz kılardı ve bir de gece uzun bir ibadeti vardı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3553 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri arasında ismi zikredilmeyen biri vardır.

Yine Taberaru İbn Mes'ud' dan şu sözünü nakletmiştir:

#13,315
"Namaza devam eden kimsenin durumu, kapı çalan kimsenin durumuna benzer. Kim devamlı biçimde bir kapıyı çalarsa, çok geçmez o kapı kendisine açılır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3552

Abdullah b. Mes'ûd der ki:

#13,314
"Sen namazda olduğun sürece, melik/ hükümdarın kapısını çalıyorsun demektir. Kim sık sık melikin kapısını çalarsa, bir gün muhakkak kapının kendisine açılacağı umulur."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3551 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler.

İbn Mes'ud der ki:

#13,313
"Namazı oruçtan daha çok severim" Yine ondan nakledildiğine göre kuşluk namazı da kılmazıruş. ³

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3550 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Bükeyr b. Amir'i Ahmed b. Hanbel güvenilir olarak değerlendirirken ⁴, İbn Main ve bir grup bilgin zayıf görmüşlerdir. Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 8871. Senedinde yer alan Ebu Nuaym Dırar b. Sured da zayıfbr. ⁴ Heysemi demiştir ki (iV, 111): İmamların çoğu bu kişiyi zayıf görürken Ahmed b. Hanbel' den, onu güvenilir kabul ettiği nakledilmiştir. Doğrusu Ahmed b. Hanbel de onu zayıf olarak değerlendirmiştir. Doğrusunu Allah bilir.

Şa'bi amcasından şu sözü nakletmiştir:

#13,312
Bir yıl İbn Mes'ud'un yanına gidip geldim. Onun Ramazan dışında oruç tuttuğunu görmedim. Aynca yeşil küpler içinde imal edilmiş sert şıra içerdi. ²

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3549 *Senedinde yer alan ismet b. Süleyman ile Şa'bi'nin amcasının biyografisini yazanı görmedim. ² Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 8876.

Ebu Ubeyde annesinden şu sözünü nakletmiştir:

#13,311
Abdullah (b. Mes'ud)'un, Ramazan dışında yalnız· iki gün oruç tuttuğunu gördüm. O iki günün özelliği de nedir? Bilmiyorum."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3548 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup ravileri arasında ismi zikredilmeyenler vardır. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 8874.

Abdullah b. Mes'ud, kendisinden nakledildiğine göre,

#13,310
neredeyse hiç (nafile) oruç tutmaz ve: "Eğer oruç tutarsam, namaz kılamam. Ben nal!lazı oruçtan daha fazla severim" derdi. Eğer oruç tutarsa, her ay üç gün oruç tutardı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3547 *Hadisi Taberani rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. Hadisin tariklerinden birinde "Kuşluk namazı kılmazdı" ifadesi geçmiştir.

Ebû Umame bildiriyor:

#13,309
Ensar' dan bir adam, yanında Ebu Bekir ve ômer'in de bulunduğu bir sırada Restllullah'a (sallailalnı aleyhi vesellem) gelerek: "Falan kimse bir ekin ekti, iki kah ürün aldı" veya bunun gibi bir şey dedi. Restllullah (sallallahu aleyhi vesellem) de: "O ne ki?! Kısa iki rekat namaz, senin için bütün onlardan; dünya ve dünya üzerindekilerden daha hayırlıdır. Eğer sizler, size emredilenlerin hepsini yapsaydınız, zahmetsiz ve külfetsiz yerdiniz" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3546 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ubeydullah b. Zahr ve Ali b. Yezid zayıftırlar.

Ebû Said'in bildirdiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi veseilem) şöyle buyurmuştur:

#13,308
"Ancak şu iki insana haset/gıpta edilebilir: Biri, Allah'ın kendisine Kur'an bilgisi verdiği ve Kur'an'ı gece ve gündüz saatlerinde okuyan kimse. Bir kimse onun hakkında: «Bana da ona verildiği gibi Kur' an bilgisi verilse, ben de onun yaptığı gibi yapanm» diyebilir. Diğeri ise, Allah'ın mal verdiği ve malını meşru yoİlarda harcayan kimsedir. Bir kimse onun hakkında da: «Bana da buna verildiği gibi mal verilse, ben de onun yaptığı gibi yapanm» diyebilir. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3545 *Hadisi Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. Ayrıca Bezzar da benzerini rivayet etmiştir.

Sahabeden Yezid b. el-Ahnes'in naklettiğine göre Resullullah (sallallahualeyhiveseilem) şöyle buyurmuştur:

#13,295
"Ancak şu iki kişi hususunda aranızda rekabet/yanş olabilir: Biri, Allah'ın kendisine Kur'an öğrettiği ve öğrendiği; Kur'an'ı gece gündüz yaşayıp yaşatan; içindekilere uyan kimse. Bir kimse onu görünce «Allah falan kimseye verdiği gibi bana da Kur' an bilgisi verse de onun yaptığı gibi ben de yapsam» diyebilir. Diğeri ise, Allah'ın kendisine mal verdiği ve malını infak ve tasadduk eden kimse. Onun hakkında da bir kimse, biraz öncekinin dediği gibi diyebilir. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3544 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

Sahabeden Yezid b. el-Ahnes'in naklettiğine göre Resullullah (sallallahualeyhiveseilem) şöyle buyurmuştur:

#13,280
"Ancak şu iki kişi hususunda aranızda rekabet/yanş olabilir: Biri, Allah'ın kendisine Kur'an öğrettiği ve öğrendiği; Kur'an'ı gece gündüz yaşayıp yaşatan; içindekilere uyan kimse. Bir kimse onu görünce «Allah falan kimseye verdiği gibi bana da Kur' an bilgisi verse de onun yaptığı gibi ben de yapsam» diyebilir. Diğeri ise, Allah'ın kendisine mal verdiği ve malını infak ve tasadduk eden kimse. Onun hakkında da bir kimse, biraz öncekinin dediği gibi diyebilir. "

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3544 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

Semure b. Cündeb demiştir ki: Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) bize şöyle buyururdu:

#13,279
"Dünyada ancak şu iki sınıf insana haset/gıpta edilir: Bir kimse, Allah'ın başka bir kimseye mal vermesine, onun da o malından çokça infakta bulunmasına gıpta ederek şöyle diyebilir: «Benim de malım olursa, ben de şu kişinin infak ettiği gibi infak ederim.» Böyle söyleyen kimse, haset etmekle beraber iyilik düşünmüştür. Diğeri ise Kur' an okuyan ve gece kalkıp namaza duran ve yanına Kur'an bilmeyen bir adamın durduğu kimsedir. Yanına duran bu adam, onun gece ibadetine ve -aziz ve celil olan- Allah'ın ona öğrettiği Kur'an'a haset/gıpta ederek şöyle diyebilir: «Allah bana da buna öğrettiği gibi öğretirse, ben de onun yaptığı gibi yapanm»."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3543 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup senedinde biraz zayıflık vardır. Aynı hadisi Bezzar da zayıf bir senetle rivayet etmiştir.

Abdullah b. Amr b. el-As'ın bildirdiğine göre Resulullah (sallallalnıaleyhivesellem) şöyle buyurmuştur:

#13,278
"Ancak şu iki sınıf kimseye haset/ gıpta edilir: Biri, Allah'ın kendisine Kur'an verdiği ve Kur'an'ın gereklerini yerine getiren; helalini helal, haramını haram kabul eden kimse .. İkincisi de, Allah'ın kendisine mal verdiği ve o mal ile uzak ve yakın akrabalarıyla ilişkilerini devam ettiren ve Allah'a itaatten aynlmayan kimse."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3542 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ravh b. Salah'ı İbn Adi zayıf görürken, İbn Hibban güvenilir kabul etmiştir. Hakim de: "Güvenilir bir ravidir" demiştir. ¹ ¹ İbnü'l-Mübarek, ez-Zühd, no. 1204. Senedinde yer alan ravileri Sahlh'in ravileridirler.

Ebu Said'in naklettiğine göre Resulullah (sallallhu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#13,277
"Muhakkak ki Allah, şu üç sınıf insana bakıp güler: Biri, gecenin ortasında kalkıp güzelce abdest aldıktan sonra namaz kılan kimse. İkincisi, secde ederken · uyuyan kimse. Diğeri de -sanırım şöyle dedi- askeri bir birlik içinde iken birlik hezimete uğradığı halde atı üzerinde sebat edip direnen o kimse ki gitmek isteseydi, kaçıp gidebilirdi."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3541 *Ben derim ki: Hadisi İbn Mace ve başka kaynaklar farklı ifadelerle nakletmişlerdir. Bu şekliyle ise Bezzar rivayet etmiş olup ravilerinden Muhammed b. Ebi Leyla hakkında, hafızasının zayıflığı ve yalan konuşması cihetlerinden bir çok tenkit vardır. ¹ ¹ Ahmed b. Hanbel, m, 80; Ebu Ya'la, no.1004.

Abdullah b. Mes'üd der ki:

#13,276
Dikkat edin. Muhakkak ki Allah, şu iki adama bakıp güler: Biri, soğuk bir gecede döşeğini, yorganını ve örtüsünü bırakıp kalkan, abdest alıp namaza duran adam. Onun için - aziz ve celil olan- Allah meleklerine: "Kulumu bunu yapmaya iten sebep nedir?" diye sorar. Melekler: "Ey Rabbimiz! Senin sevabını ummak ve azabından emin olmak" derler?! Bunun üzerine Allah: "Öyleyse ben de kuluma umduğunu verdim, onu korktuğundan emin kıldım" buyurur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3540 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup senedi hasendir.

Yine İbn Mes'üd'dan benzerini Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de ¹ şu farkla (mevkûf olarak) nakletmiştir:

#13,275
"Diğeri ise, gece hiç kimse fark etmeden kalkıp güzel bir şekilde abdest alan, sonra Muhammed'e (sav) salat getirip Allah' a hamd ettikten sonra Kur' an okumaya başlayan adam. Allah, onu görüp gülerek «Şu kuluma bakın, onu benden başka kimse görmüyor» der."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3539 *Senedinde ismi geçen Ebu Ubeyde, babasından hadis işitmemiştir ¹ İlave için bkz. el-Mu'cemu'l-keblr, rio. 8798.

İbn Mes' ûd' un naklettiğine göre Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:

#13,269
- 'Rtıbbimiz şu iki adamdan memnun kalır: Biri, ailesi ve sevgilisinin yanında iken döşeği ve yorganını atıp namaza koşan kimse. Rabbimiz der ki: «Ey meleklerim! Şu kuluma bakın. Sevgilisi ve ailesinin yanında yatağını yorganını bırakıp benin mükafatımı umup azabımdan korkarak bana kulluk için namaza kalktı» der." .... Devamı, sadakayla ilgili kısım hariç, bir önceki hadisin benzeridir.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3538 *Hadisi Ahmed b. Hanbel, Ebu Ya'la ve el-Mu'cemu'l-keblr'de Taberani rivayet etmiş olup senedi hasendir.

Abdullah b. Mes'ûd'un bildirdiğine göre Hz. Peygamber (sallallahualeyhiveselleın) şöyle buyurmuştur:

#13,268
"Üç sınıf insan vardır ki, -aziz ve celil olan- Allah onlan sever; biri gece kalkıp Allah'ın Kitab'ını okuyan, ikincisi sadaka veren ve sağ eliyle verdiği ·sadakayı sol elinden gizleyen, üçüncüsü de askeri bir birlik içerisinde bulunurken arkadaşlan hezimete uğradığı halde düşman üzerine hamle yapan kimsedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3537 *Ben derim ki: Ebû Davud hadisten yalnız "Askeri bir birlik içerisinde ... " kısmını nakletmiştir. Bu şekliyle ise Taberani rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler. ¹ 1 Tirmizi, no. 2693. Hadis, bu kitabın şartlanna uygun değildir. Bkz. el-Mu'cemu'l- kebir, no. 10486.

Ebu' d-Derda'nın naklettiğine göre

#13,267
Hz. Peygamber (sallallahualeyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Üç sınıf insan vardır ki Allah anlan sever, onlara bakıp güler ve onlarla övünür. Biri o kimsedir ki savaşta çepeçevre kuşatıldığında yüce Allah için canıyla savaşır. Bu haldeyken ya öldürülür, ya da Allah kendisine yardım edip zafer verir ve (Mele-i ıilıi'da): «Şu kuluma bakın. Benim için nasıl da sabretti!?» der. İkincisi, güzel bir hanıma ve yumuşak rahat bir yatağa sahipken gece kalkıp· ibadet eden kimsedir. Onun için de Allah: «Şehvetini bırakıp beni anıyor. Eğer isteseydi, yatıp uyurdu» der. Üçüncüsü ise bir kervan içinde yolculuğa çıkan, kervandakiler gece boyunca uykusuz kaldıktan sonra yatıp uykuya daldıklan zaman seher vakti kalkıp gizlice ibadet eden kimsedir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3536 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.

İbn Abbas' ın bildirdiğine göre

#13,266
Resulullah (sailallahu aleyhi veıellem): "Kim hafif yemek ve içecekle geceyi namaz kılarak geçirirse, sabaha kadar etrafı hurilerle sanlır" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3535 *Hadisi Taberani el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Esram b. Havşeb metrûktur. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-kebir, no. 11891. Senedinde ismi geçen Abbad b. Mansur da tenkit edilmiştir.

Ebu Malik el-Eş' ari' den nakledildiğine göre Resulullah (saIlallahu aleyhi veıellem) şöyle buyurmuştur:

#13,265
"Cennette öyle odalar vardır ki içlerinden dışlan, dışlanndan da içleri görünür. -Aziz ve celil olan- Allah bu odalan, yemek yediren, yumuşak söz söyleyen, devamlı oruç tutan ve insanlar uykuda iken gece kalkıp namaz kılan kimseler için hazırlamıştır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3534 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri Sahih'in ravileridirler. Fakat Ebu Muanik sahabi değildir. İbn Hibban onu tabiinin güvenilirler arasında zikretmiştir. Aynı kişi Darekutni'ye sorulduğunda ise "Meçhuldür, bir değer ifade etmez" demiştir.

Ebu Malik el-Eş'ari'nin bildirdiğine göre

#13,264
Resulullah (sallailalnıaleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Cennette öyle odalar vardır ki dışlanndan içleri, içlerinden de dışlan görünür. -Aziz ve celil olan- Allah bu odalan, yemek yediren, yumuşak söz söyleyen, aralıksız oruç tutan ve insanlar uykuda iken gece kalkıp ibadet eden kimseler için hazırlamışhr."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3533 *Hadisi Taberani. el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir.¹

Abdullah b. Amr bildiriyor:

#13,263
Resulullah (sallallahu aleyhivesellem): "Cennette öyle bir oda vardır ki içinden dışı, dışından da içi görünür" buyurdu. Ebu Malik el-Eş' ari: "Bu, kimler içindir ya Resulallah?" diye sordu. "Güzel söz söyleyen, yemek yediren ve insanlar uyurken geceyi ibadetle geçiren kimseler içindir" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3532 *Hadisi Ahmed b. Hanbel ve el-Mu'cemu'l-kebtr'de Taberani rivayet etmiş olup senedi hasendir. Buradaki metin Taberani'ye aittir. Ahmed b. Hanbel'in rivayetinde ise soruyu soran kişi Ebu Musa el-Eş'ari'dir.

Abdullah b. Mes'ûd'un bildirdiğine göre

#13,262
Resülullah (sallallalnı aleyhi veselleın): "Allah, gecenin ortasında kalkıp Bakara ve Al-i İmran sureleriyle ibadet eden bir kimsenin gayretlerini asla boşa çıkarmaz" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3531 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Leys b. Ebi Süleym, hakkında tenkit bulunmakla beraber güvenilir kimsedir, fakat aynı zamanda müdellistir. ¹ ¹ Leys b. Ebi Süleym bunadığından dolayı zayıf olsa da müdellisler arasında zikredilmemiştir.

Muaz b. Cebel'in bildirdiğine göre

#13,261
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Sizden kim gece namaz kılarsa, kıraati açıktan okusun; zira melekler onun namazına uyarak namaz kılarlar, onun kıraatini dinlerler. Yine havadaki/uzaydaki cinlerin müminleri ve meskeninde onunla beraber bulunan (görünmeyen) komşulan onun namazına uyarak namaz kılarlar, kıraatini dinlerler. Kıraati açıktan okumakla hem kendi evinden, hem de civanndaki evlerden cinlerin fasıklannı ve şeytanlann azgınlannı defeder. İçinde Kur' an okunan evin üzerinde nurdan bir çadır vardır. Karanlık denizlerde ve çöllerde parlak yıldızla yön bulunduğu gibi gök ehli de o çadırla gidecekleri yeri bulurlar. Kur' an okuyucusu ölünce, o çadır semaya çıkanlır. Sonra gök ahalisinden melekler bakarlar, ama nuru göremezler. Sonra bir semadan diğerine melekler onu karşılarlar ve ruhlar aleminde onun ruhu için salat getirirler. Sonra melekler onunla beraber bulunan hafızlan karşılarlar. Sonra kıyamet gününe değin melekler o kimse için istiğfarda bulunurlar. Her kim Allah'ın kitabını öğrenir, sonra gecenin bir saatinde namaz kılarsa, muhakkak o gece onu aynı saatte uyanabilmesi için ertesi geceye havale eder ve böylece gece kalkması kolay olur. O kimse bu halde öldüğünde, ailesi kefin işlemleriyle meşgul olurken, Kur' an güzel ve hoş bir suretle gelir, bedeni · kefenlerine sanlıncaya kadar başucunda durur. Sonra Kur' an kefenin altına, göğsüne iner. Kabrine konup, üzeri tesviye edilince arkadaşlan ondan aynlır, yanına münker ve nekir melekleri gelir. Onu kabri içinde oturturlar, o sırada hemen Kur'an gelerek o iki melekle onun arasına girer. Melekler: "Kenara çekil de onu sorguya çekelim" derler. Kur'an buna şu yanıtı verir: "Kabe'nin Rabbine yemin ederim ki, asla olmaz. O benim dostum ve arkadaşımdır. Onu hiçbir halde yalnız bırakmam. Eğer bir emir ile gönderildiyseniz, emrolunduğunuzu yerine getirin ve benim yerimden uzaklaşın; çünkü ben kendisini cennete sokuncaya kadar ondan aynlmayacağım." Sonra Kur' an, dostuna bakar ve "Ben senin kah açıktan, kah gizli okuduğun ve sevdiğin Kur'an'ım. Ben senin sevgilinim. Ben kimi seversem, onu Allah da sever. Senin için münker ve nekirin suallerinden sonra başka keder ve hüzün olmayacaktır" ·der. Sonra münker ve nekir melekleri sorgulannı tamamlayıp (semaya) yükselirler ve ölü, Kur'an ile baş başa kalır. Kur'an: "Gece uykusuz kalman, gündüz yorgun düşmene karşılık senin için muhakkak yumuşak bir döşek sereceğim, sana güzel ve hoş kıyafetler giydireceğim" der. Sonra Kur' an göz açıp kapamadan semaya yükselir ve onun için bunlan Allah' tan ister. Allah da istediklerini verir. Altıncı kat semanın mukarreb (Allah'a yakın bir makamda bulunan) meleklerinden bir milyon (1000x1000) melek anlan indirir. Sonra Kur'an gelir, kendisini selamladıktan sonra der ki: "Özledin mi? Senden aynldıktan sonra sadece -yüce ve ulu- Allah'la konuştum. Başka bir şey yapmadım. Sonunda senin için bir döşek, bir örtü ve bir anahtar verdi. Onlan sana getirdim. Kalk da melekler döşeğini sersinler." Sonra melekler onu kibarca kaldınrlar, onun için kabrinde 400 yıllık bir yol açarlar. Sonra onun için, örtüsü yeşil ipekten, dolgu maddesi son derece kaliteli misk olan bir döşek serilir. Ayaklan ve başucuna yeşil ipek ve atlastan üretilmiş yastıklar konur. Biri başucunda, diğeri ayak kısmında olmak üzere onun için cennet ışıklanndan iki kandil yakılır ve bunlar kıyamet gününe kadar aydınlatmaya devam ederler. Sonra melekler onu kıbleye doğru sağ yanı üzerine yatınrlar. Sonra cennet yasemini getirilir ve melekler semaya yükselirler. Böylece Kur'an'la baş başa kalır. Kur' an yasemini alıp nazikçe onun burnu üzerine koyar ve o kişi yeniden dirilinceye kadar onu koklar. Sonra Kur' an onun ailesinin yanına döner, her gün ve gece onlara onun haberini götürür. Şefkatli bir babanın kendi evladıyla ilgilendiği gibi onunla ilgilenir. Eğer çocuklanndan biri Kur'an öğrenirse, bunu ona müjdeler. Eğer nesli kötü bir nesil çıkmışsa, onlann ıslahı ve izanı için dua eder" ya da yakın bir şey söyledi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3530 *Hadisi Bezzar rivayet etmiştir. Halid der ki: İbn Ma'dan, Muaz'dan hadis işitmemiştir. Hadisin manası "Kur'an'ın sevabı gelir" demektir. Aynen Allah Resulü (sav) "Bir lokma (sadaka) kıymet günü Uhud dağı büyüklüğünde gelir" buyurduğu gibi. Maksat; sevabı gelir, demektir. Ben derim ki: Hadisin senedinde biyografisini bulamadığım raviler vardır.

Sehl b. Sa' d anlabyor:

#13,260
Cebrail, Hz. Peygamber' e (sallallahu aleyhi vesellem) gelerek: "Ya Muhammed! Dilediğin kadar yaşa, mutlaka bir gün öleceksin. Dilediğin kadar çalış, muhakkak onun karşılığını görürsün. Dilediğini sev, mutlaka bir gün ondan ayrılacaksın. Bil ki, müminin şerefi geceyi ihya etmesi; izzeti ise insanlara ihtiyaç duymamasıdır" · dedi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3529 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Zafir b. Süleyman'ı Ahmed b. Hanbel, İbn Main ve Ebu Davud güvenilir olarak değerlendirirlerken, İbn Adi ve İbn Hibban kendisini güvenirliğine halel getirmeyecek bir tenkitle eleştirmişlerdir.

Ubeyde el-Müleyki'nin naklettiğine göre Resullullah (sailallahu aleyhivesellem) şöyle buyururdu:

#13,259
- Ey Kur'an ehli! Kur'an okumadan uyumayın. Kur'an'ı gece ve gündüz saatlerinde gerektiği gibi okuyun, içindekilerden ibret alın ki kurtuluşa erebilesiniz. Onun sevabı konusunda aceleci olmayın. (Unutmayın ki) onun muhakkak bir sevabı olacakhr." ·

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3528 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ebu Bekir b. Ebi Meryem zayıftır.

. İbn Abbas der ki:

#13,256
Ben gece namazından bahsedince bir zat dedi ki: Resülullah (sallailahu aleyhi vesellem): "Gecenin yansı, üçte biri, dörtte biri ya da bir devenin iki sağım vakti arası veya bir koyunun iki sağım vakti arası kadar bir süre geçince (kılınır)" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3526 *Hadisi Ebû Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravileri Sahlh'in ravileridirler. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 787. İyas zekasıyla meşhur bir kadı olup sahabi değildir. Yaşça küçük tabiilerdendir. ¹ Ebu Ya'la, no. 2677. Senedi kopuktur. Aynca Mahrame b. Bukeyr'in babasından rivayeti vicade yoluyla elde edilmiştir.

İyas b. Muaviye el-Muzeni' den nakledildiğine göre

#13,255
Resülullah (sallallahualeyhivesellem): "Bir koyun sağımlığı miktannca bile sürse gece muhakkak namaz kılınmalıdır ve yatsı namazından sonra kılınan namaz, gece namazı sayılır'' buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3525 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Muhammed b. İshak müdellistir. Kalan ravileri ise güvenilir kimsedir. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 787. İyas zekasıyla meşhur bir kadı olup sahabi değildir. Yaşça küçük tabiilerdendir.

Cundeb b. Süfyan'ın bildirdiğine göre

#13,254
Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) gece teheccüt namazı kılmaktan hoşlanırdı.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3524 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Ebu Bilal el-Eş'ari'yi Darekutni zayıf görmüştür.

CAbir'in naklettiğine göre

#13,253
Resulullah (sav): "Bir koyun sağımlığı miktannca bile sürse gece namazını (teheccüd) sakın bırakmayın" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3523 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Bakıyye b. el- Velid hakkında pek çok tenkit vardır.

Semure demiştir ki:

#13,252
Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) bize gece az ya da çok namaz kılmamızı ve son namazımızı tek rekatlı yapmamızı emretti.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3522 *Hadisi Bezzar, el-Mu'cemu'l-evsat ve el-Mu'cemu'l-keblr'de Taberani ve ayrıca Ebû Ya'la rivayet etmiş olup Bezzar'ın bir rivayetinde ifade şöyledir: "Resullullah (sav) bize her gece farz namazdan sonra o kadar daha (nafile) namaz kılmamızı emrederdi." Fakat senedi zayıftır.

Enes'in naklettiğine göre

#13,251
Hz. Peygamber (sallallalnıaleyhiveıellem) bir kimsenin ibadete olan düşkünlüğü hoşuna giderse, ona namazı tavsiye ederdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3521 *Hadisi Bezzar rivayet etmiş olup bunu Enes'ten rivayet eden Yahya b. Osman el- Kureşi el-Basri'yi tanımıyorum. Kalan ravileri ise Sahlh'in ravileridirler. Ben derim ki: İbn Hibban, es-Sikfit'ında Yahya b. Osman el-Kuraşi'yi zikretmiş, fakat onu üçüncü tabakada zikretmiştir. ¹ ¹ Bezzarın (no. 716) senedinde Yahya b. Osman el-Kuraşi'nin adı geçmemiştir. Bilakis orada zikri geçen Yahya b. Abbad Ebu Abbad el-Basri'dir, ki, o da dürüst ve idare edilir biridir. Hatib hadislerinin "düzgün" olduğunu belirtmiştir.

Selman el-Fârisi'nin bildirdiğine göre Resulullah (sav) şöyle buyurmuştur:

#13,230
"Gece namazını bırakmayın. Zira bu, sizden önceki erdemli kimselerin edindikleri bir adettir. Yine bu, sizi Allah'a yaklaştıracak olan bir ibadet, günahlann kefareti, günahlara karşı bir kalkan ve bedenden hastalığı defeden bir ameldir."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3520 *Hadisi Taberani. el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Abdurrahman b. Süleyman b. Ebi'l-Cevn'! Duhaym, İbn Hibban ve İbn Adi güvenilir kabul ederlerken, Ebû Davud ve Ebû Hatim zayıf görmüşlerdir. ² ² Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 6154. Senedinde ismi geçen Ebu'l-Ala el-Anezi de meçhuldür. Bu konuda ihmal edilmiş zevaidden biri de şöyledir: Mikdam b. Şureyh'in babasından naklen bildirdiğine göre Hz. Aişe babasına şöyle anlabnış: Kendisi hayız olunca Resullullah (sallailahu aleyhi vesellem) ona: "Ey Eba Bekir' in kızı! Belini sıkıca bağla!" buyururdu. Sonra Allah'ın dilediği kadar gece (yatakta) teni tenine temas ederdi. Namazı için tekbir alırdı. Allah: "Birazı hariç, geceyi ibadetle geçir" buyurduktan sonra gece pek az uyurdu. Bkz. Bezzar, 4939. Senedi sahihtir.

Ebu Umame el-Bahilrnin naklettiğine göre

#13,226
Resülullah (sallallahu aleyhivesellem) şöyle buyurmuştur: "Gece namazını bırakmayın. Zira bu, sizden önceki erdemli kimselerin edindikleri bir adettir. Yine bu, sizi Rabbinize yaklaştıracak olan bir ibadet, günahlann kefareti ve günahlara karşı bir kalkandır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3519 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr ve el-Mu'cemu'l-evsat'ta rivayet etmiş olup ravilerinden Leys'in katibi Abdullah b. Salih hakkında Abdülmelik. b. Şuayb b. Leys "Güvenilir bir ravidir'' derken imamlardan bir grup onu zayıf olarak görmüştür. ¹ ¹ Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 4766; el-Mu'cemu'l-evsat, no. (93 -Mecmau'l- Bahreyn). Tirmizi'de 1619 rakamıyla yer alan bu hadisi Haklın, Müstedrek'inde (1, 308) Buhari'nin şartlarına göre sahih olarak değerlendirmiş, Zehebi de onun bu görüşüne kablmışhr.

Abdullah (b. Mes'üd)'un bildirdiğine göre

#13,224
Resülullah (sallallahu aleyhivesellem): "Gündüz namazına göre gece namazının fazileti, açıktan verilen sadakaya göre gizli olarak verilen sadakanın fazileti gibidir" buyurmuştur.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3518 *Hadisi Taberani. el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravileri güvenilir kimselerdir. ² ² Hadisi Hz. Peygamber'e yalnız Mahled b. Yezid dayandınnışhr. Bu zat dürüst olmakla beraber vehimleri de vardır. Bkz. Taberaru, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 10382; Ebu Nuaym, Hilyetü 'l-evliya, VII, 238.

Cabir demiştir ki:

#13,218
Bize gece namazı farz kılındı. Çünkü "Ey örtüsüne bürünüp yatan (ResOlüm). Birazı hariç bütün geceyi ibadetle ihya et" ² buyuruldu. Biz de kalkıp ayaklarımız şişene kadar ibadet ettik. Bunun üzerine Yüce ve ulu Allah "Allah bilmektedir ki aranızda hastalar olacak ... " ¹ diye başlayan ruhsat ayetini indirdi.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3517 *Hadisi Bezzar rivayet etmiŞ olup ravilerinden Ali b. Zeyd hakkında tenkit vardır. Bununla birlikte güvenilir kabul edilmiştir. ² Müzzemmil Sur. 73/1-2. ¹ Müzzemmil Sur. 73/20.

Ebu Umame el-Bahili demiştir ki:

#13,214
Allah Resulü (sailallalnıaleyhi vesellem) "Her tartışmanın kefareti iki rekfat namazdır" buyururken işittim

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3516 *Senedinde yer alan Mesleme b. Ali metruktur. ¹ ¹ Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr, no. 7651. Ben derim ki: Tamamını el-Fevdid'inde nakletmiştir. Ayrıca İbn Arabi de Mu'cem'inde hasen bir senetle Ebı.1 Hureyre'den nakletmiştir. Bkz. es-Silsiletü's-sahiha, no. 1789.

Malik b. Kays anlatmaktadır:

#13,208
Ukbe b. Amir, İliya' da Muaviye'nin yanına girdi. Çok geçmedi, çıkh. Sonra arandıysa da bulunamadı. -veya ravi: "Kendisini aradık, ama bulamadık" dedi- Daha sonra kendisini açık bir alanda namaz kılarken bulduk. Bize: "Niçin geldiniz?" diye sordu. Biz de: "Seninle görüşmek istedik veya hakkını ödeyelim dedik, onun için geldik" dedik. Bunun üzerine dedi ki: "Sizin aradığınız bende var. Bir gün Resulullah (sav) ile beraber bir yolculukta idik. Her birimizin develeri bir gün otlatması gerekiyordu.Develeri otlatma günü benim günümdü. Sabah develeri otlatmaları için salıverdim. Sonra doğruca Allah Resulü'nün (sallallahualeyhi vesellem) yanına gittim. Etrafında halka kurmuş ashabına konuşuyordu. Ben de develeri bırakıp yanına gittim. Yanına vardığımda şöyle diyordu: "Kim abdest alır, abdestini eksiksiz yapar, sonra Allah'ın nzasını kazanmak için iki rekat namaz kılarsa, Allah o kimsenin daha önceki günahlannı bağışlar." Bunu duyunca "Allahü ekber" dedim. Hemen bir adam omzuma vurdu. Dönüp bakbm ki Ebu Bekir. "Ey Amir'in oğlu! Bundan önce söylediği daha iyiydi" dedi. "Ondan önceki söylediği neydi?" diye sordum. Dedi ki: Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) "Kim Allah'tan başka tann bulunmadığına şahadet eder, bu hususta kalbi de lisanını tasdik ederse, cennetin dilediği kapısından içeri girer" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3515 *Ben derim ki: Ukbe'nin konuyla ilgili bundan başka Sahlh'de bir hadisi daha vardır. Hadisi Ebu Ya'la rivayet etmiş olup ravilerinden Malik b. Kays'ı zikredeni görmedim. Yine Abdurrahman b. Ziyad b. En'um hakkında da birçok tenkit bulunmakla beraber bazı kimselerce güvenilir kabul edilmiştir.

Ubade b. es-Samit' den nakledildiğine göre

#13,159
Hz. Peygamber (sallallahualeyhi vesellem): "İstikamet üzere devam edin, istikamet üzere olursanız ne iyi. (Bilin ki) amellerinizin en hayırlısı namazdır."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3514 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de Muhammed b. Ubade kanalıyla babasından rivayet etmiştir. Ancak bu kişinin biyografisini yazana rastlamadım.

Seleme b. el-Ekva'run bildirdiğine göre

#13,158
Resullullah (sallallahualeyhivesellem): "İstikamet üzere devam edin. Ne var ki istikametin ruhuna asla eremezsiniz. Ancak unutmayın ki amellerinizin en üstünü namazdır ve namaza da sadece mümin olan devam eder."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3513 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-keblr'de rivayet etmiş olup ravilerinden Vakıdi zayıftır. ² ² Bkz. el-Mu'cemu'l-kebir, no. 6270.

Cübeyr b. Nüfeyr'in bildirdiğine göre

#13,157
Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Allah bir kula iki veya daha fazla rekat namaz kılmaktan daha faziletli bir şey için müsaade etmemiştir. Kul namazda olduğu sürece iyilikler başından aşağı saçılır. Kul -aziz ve celil olan- Allah'a, hafızasından silinen -yani Kur'an' dan- daha üstün bir şeyle yaklaşamaz."

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3512 ur'an' dan- daha üstün bir şeyle yaklaşamaz." *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de rivayet etmiş olup ravilerinden Leys b. Ebi Süleym hakkında tenkit vardır. ¹ ¹ Ahmed b. Hanbel, V, 268; Tirmizi, il, 150 (Ebu Umame hadisi). Tirmizi hadisten, Cübeyr b. Nüfeyr'e kadar ulaşan mürsel ve merffi bir senetle yalnız son cümleyi nakletmiştir. Bkz. es-Silsiletü'z-zaife, no. 1957.

Ebu Reyhâne anlahyor:

#13,156
Resulullah'a (sav) giderek ona Kur'ful 'ın hafızamdan çarçabuk çıkıp gittiğinden ve onu muhafaza etmenin benim için zorluğundan yakındım. Allah Resulü (sallallahualeyhi vesellem) de:" Gücün yetmeyecek şeyleri kendine yük etme. Secde etmeyi de bırakma" buyurdu.

Heysemi, Mecmauz Zevahid Cilt 4 Hn: 3511 *Hadisi Taberani, el-Mu'cemu'l-kebir'de hocası İbrahim b. Muhammed b. Irk b. el- Hımsi'den rivayet etmiştir ki Zehebi bu kişinin güvenilmez olduğunu belirtmiştir.